جۇمىسپەن قامتۋ جۇيەلى جۇزەگە اسۋدا

/uploads/thumbnail/20170708203322540_small.jpg

ازاماتتاردى تۇراقتى جۇمىس ورىندارىنا ورنالاستىرۋ بويىنشا جۇرگىزىلەتىن ءىس-شارالار ناتيجەلى بولۋى قاجەت. وسى رەتتە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار جۇمىستى كۇشەيتۋى ءتيىس.
بۇل جونىندە پرەزيدەنت جانىن­داعى ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە «جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىن قالىپتاستىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا ق ر دسادم-دە اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار» تاقىرىبى تالقى بولعان ب ا ق وكىلدەرىمەن وتكەن كەزدەسۋدە دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ۆيسە-مينيسترى ءبىرجان نۇرىمبەتوۆ ءمالىم ەتتى. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ەلىمىزدە بيىل رەسپۋبليكا بويىنشا ەڭبەك كۇنىنە ارنالعان 160-تان استام مەرەكەلىك ءىس-شارالار وتكىزىلدى. جانە دە ەلباسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا بەس رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان ۇلت جوسپارى — «100 ناقتى قادام» اياسىندا قولعا الىنىپ وتىرعان ءبىرقاتار مىندەتتەر اتالىپ ءوتىلدى. وسى ورايدا 88-قادامداعى اقپاراتتىق، تاجىريبەلىك-ۇيىمداستىرۋشىلىق شارالار كەشەنىنەن تۇراتىن «جالپىعا ورتاق ەڭبەك قوعامى» يدەياسىن العا جىلجىتۋدىڭ كە­شەندى جوسپارى بەكىتىلگەنى بەلگىلى بولدى.
سونداي-اق، جاستار اراسىندا كاسىپتىك-تەحنيكالىق جانە جۇ­مىسشى ماماندىقتارىنىڭ ءمار­تەبەسىن ارتتىرۋ مەن ولاردى ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا سەمينارلار، دوڭگەلەك ۇستەل جانە ءارتۇرلى اكسيا­لار وتكىزىلدى. مەرەكە قارساڭىندا 500-دەن استام ادام قاتىسقان ءىرى كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردا «جال­پىعا ورتاق ەڭبەك قوعامىنا قاراي!» ۇرانىمەن فلەش-موبتار ۇيىمداستىرىلسا، جەكەلەگەن ايماقتاردا كوپتەگەن بايقاۋلار قولعا الىندى.
بۇل رەتتە جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىنا قاتىستى جىل باسىنان بەرى ايماقتىق اكىمدەر، جۇمىس بەرۋشىلەر، كاسىپوداقتار ۇيىمى اراسىندا جۇمىس ورىندارىن ساقتاۋ بويىنشا 72 مىڭنان استام مەموراندۋمعا قول قويدى. جانە دە ايماقتىق جۇمىسپەن قامتۋ كەشەندى جوسپارىنىڭ شەڭبەرىندە 311،6 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاستىرىلسا، بۇل جوسپارلانعان كورسەتكىشتىڭ 102%-ىن قۇراپ وتىر. سونىمەن قاتار، «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا 118،3 مىڭ ادام، ونىڭ ىشىندە 97،4 مىڭى تۇراقتى جۇمىس ورنىمەن قامتىلدى.
جيىن بارىسىندا وسىنداي اقپاراتتارمەن بولىسكەن ۆيسە-مينيستردىڭ ءسوزىن كاسىپوداقتار فەدەراسياسى ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى قايرات ايتۋعانوۆ جالعاستىرا كەلە، اتالمىش باعدارلامانى ەڭبەك ادامىنىڭ كونستيتۋسياسى رەتىندە تانۋعا بولاتىنىن ايتتى. سوندىقتان، ءبىز – كاسىپوداقتار 2 ميلليوننان استام ەڭبەككەرلەردىڭ مۇددەسىن قورعايتىن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءبىر بولىگى رەتىندە، وسى ۇلت جوسپارىن ورىنداۋعا اتسالىسامىز، دەدى ول ءوز سوزىندە.
ايتار بولساق، «ەڭبەك قاتى­ناس­تارىن ىرىقتاندىرۋ. جاڭا ەڭبەك كودەكسىن ازىرلەۋ» اتتى 83ء-شى قادامدى جۇزەگە اسىرۋدا ەلىمىزدەگى كاسىپوداقتار فەدەراسياسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتىرىپ، ەڭبەك كودەكسىنىڭ جاڭا جوباسى بويىنشا سىندارلى جۇمىستار جۇرگىزىپ، ناتيجەسىندە مۇشە ۇيىمداردان كەلىپ تۇسكەن 200-دەن اسا ۇسىنىستىڭ زاڭ جوباسىنا117ء-سى ەنگىزىلگەندىگىن اتاپ ايتتى. بۇل رەتتە جۇمىستىڭ وڭ ناتيجە بەرگەندىگى اتالىپ ءوتىلدى.
– جاڭا ەڭبەك كودەكسىندە جۇ­مىس بەرۋشى مەن ەڭبەككەرلەردىڭ اراسىنداعى قاتىناستاردىڭ باسىم كوپشىلىگى ۇجىمدىق كەلى­ءسىم­شارتتار ارقىلى قۇرىلاتىن بولادى. ولار نەگىزگى زاڭدى قۇجات بولىپ تابىلادى، باسقاشا ايت­قاندا، ءاربىر ۇجىمدا بۇل قۇجات ونىڭ «كونستيتۋسياسىمەن» تەڭ بولۋى ءتيىس. سوندىقتان، الەۋ­مەت­­تىك قاتىناستاردىڭ بار­لىق اس­پەك­تىلەرىن وسى كەلىسىمشارت­تاردا بارىنشا بەكىتۋ كەرەك. وسى­عان باي­لانىستى كاسىپوداقتار فەدە­­راسياسى جاڭا ەڭبەك كودەك­ءسىنىڭ ەرەجەلەرىن ءتۇسىندىرۋ ماقسا­تىن­داعى كاسىپوداق اكتيۆىن وقى­تۋ جانە تيپتىك ۇجىمدىق كەلى­ءسىم­شارت­تار بويىنشا ۇسىنىستار ازىرلەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە، – دەپ اتاپ ءوتتى ق.ايتۋعانوۆ.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان

قاتىستى ماقالالار