كوز قۋانتقان كورىنىستەر

/uploads/thumbnail/20170708203348384_small.jpg

وبلىس ورتالىعىنان 500 شاقىرىم شالعايدا جاتقان زايسان اۋدانىنىڭ تۇرعىندارى كوگىلدىر وتىندى وسىدان ەكى جىل بۇرىن تۇتىنا باستاعان ەدى. بۇگىنگە دەيىن اۋدان ورتالىعىندا جۇزدەگەن تۇرعىن ۇيگە گاز كەلدى، ال كەيبىر ەلدى مەكەندەرگە گاز قۇبىرلارى تارتىلا باستالدى. سول ەلدى مەكەننىڭ ءبىرى كەڭساي اۋىلىندا بولعانىمىزدا جاعىمدى جاڭالىقتىڭ كۋاسى بولدىق.
كەڭساي اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى تالعاتبەك بىقايەۆ كىرە­بە­رىستە قارسى الدى. شىنىندا دا، اۋىلعا كىرەبەرىستە بىرنەشە جىگىت «بەلارۋس» ماركالى تراك­­تورىنىڭ كومەگىمەن تەرەڭ شۇڭقىر قازا باستاپتى. بۇلار – «قۇرىلىسشى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىنىڭ باسشىسى مۇراتبەك ماناپوۆ، ومىربەك گۋباشيەۆ، داۋكەن تىلەشوۆ، اي­دار سماعۇلوۆ دەگەن ازاماتتار ەكەن. ارلى-بەرلى ءوتىپ جاتقان جەرگىلىكتى تۇرعىندار قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، كوگىلدىر وتىننىڭ يگىلىگىن كورەتىن بولدىق دەپ ريزاشىلىق تانىتۋدا.
– كەڭسايدا 215 ۇيگە گاز تار­­تىلادى. امانشىلىق بولسا، جىل اياعىنا دەيىن قۇبىر توسەلەتىن شۇڭقىرلاردى ازىرلەپ قويماقشى. ەلدىڭ قۋانىشىندا شەك جوق. كەڭساي اۋىلدىق وكرۋگىنە بەس ەلدى مەكەن قارايدى. سارجىرا، سارشي، باقاسۋ، جارسۋ جانە كەڭسايدا قازىرگى كۇندە 2370 ادام تۇرىپ جاتىر. ەكى ورتا مەكتەپ، ەكى ورتالاۋ ءبىلىم ورداسى بار. بيىل شارۋالار ەگىن ناۋقانىن ۋاقتىلى اياقتادى، ءتۇسىم جامان ەمەس. ون مىڭعا تارتا ءىرى قارا، 12 مىڭداي قوي-ەشكى، 1398 جىلقى بار. اۋىلداعى 165 قوجالىقتىڭ ىشىندە ورالبەك جيەنبايەۆ، راۋل ءماجيتوۆ، ياكوۆ لي، تاعى باسقالار جونىندە ەرەكشە اتاپ كەتكەن ورىندى. ورالبەك جىلقى، ءىرى قارا ۇستايدى، ال راۋل 10 گەكتارعا قاۋىن-قاربىز، قىزاناق، ءسابىز ەگىپ، كوكونىستىڭ كوبىن ساتىپ، قالعانىن قىستا ساتۋ ءۇشىن قويماعا ساقتاپ قوي­­دى. ال ياكوۆ ءليدى وبلىس تۇرعىندارى جاقسى بىلەدى دەسەك، ارتىق ايت­قاندىق ەمەس. ول ءوزىنىڭ بالالارىمەن جانە نەمەرەلەرىمەن بىرگە كوكونىس ەگەدى، ونىمدەرىن وبلىسقا جونەلتەدى. بيىل 500 گەكتارعا باقشا داقىلدارىن ەكتى، – دەپ اۋىل اكىمى تالعاتبەك فايزراحمانوۆ اتقارىپ جاتقان ىستەرىنەن حاباردار ەتتى.
كەڭساي اۋىلىن ارا­لاعا­نىمىزدا جاڭادان سالىنىپ جات­قان بىرنەشە قۇرىلىس عي­ما­راتتارىن كورىپ، اۋىل اكى­ءمىنىڭ ىسكەرلىگىنە سۇيسىندىك. تالعاتبەكتىڭ اۋىلدى باسقار­عانىنا ەكى جىلدان ەندى اسسا دا، ءبىرشاما ىستەردى تىندىرىپ تاستاپتى. قاسىمىزدا جۇرگەن زايسان قالاسىنىڭ اكىمى دولدان توجىبايەۆ ت.بىقايەۆتىڭ ىسكەر، از سويلەپ، كوپ ءىس تىندىراتىن ازامات ەكەنىن ايتقان. شىنىندا دا، بىرەر كۇندە ىسكە قوسىلاتىن ەركەكتەر مەن ايەلدەرگە ارنالعان مونشا، جەمىس قويماسى، اعاش تىلەتىن سەح، ماشينا جوندەۋ شەبەرحاناسى اۋىلدىڭ اجارىن اشا تۇسپەك. ال بۇل قۇرىلىس الاڭدارىن سالىپ جاتقان سايىن لامبۋكوۆ دەگەن ىسكەر ازامات ەكەن. سايىن ۇلان اۋدانىنىڭ ازاماتى. بۇدار بۇرىندارى دا زايسانعا كەلىپ، سويا وسىرگەن. ەندى «100 ناقتى قادام» باع­دار­لاماسىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا ۇلەس قوسىپ جاتىر.
– جەمىس قويماسى اۋىلعا قا­جەت. كەڭساي اۋىلدىق وكرۋگىندە جەمىس وسىرۋمەن بىرنەشە قوجالىق اينالىسادى. ال ونى ساقتايتىن ورىن جوق. دەمەك، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قىسى-جازى جەمىس-جيدەكتى پايدالانۋى اعزاعا پايدالى ەمەس پە، – دەيدى سايىن.
كوركەيگەن كەڭسايداعى ات­قارىلىپ جاتقان يگى ىستەر وسىنداي.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان

قاتىستى ماقالالار