مويىنقۇم – جامبىل وبلىسىنىڭ جارتىسىنا جۋىعىن الىپ جاتقان جەر كولەمى ءۇلكەن اۋدان. كەزىندە مال شارۋاشىلىعىمەن اتى شىققان، ەكى مارتە سوسياليستىك ەڭبەك ەرى جازىلبەك قۋانىشبايەۆتاي ادام ەڭبەك ەتكەن اۋدان كەيىنگى جىلدارى وندىرىستىك ايماققا اينالىپ بارادى. اۋداندا التىن، باريت، گرانيت، كومىر تاعى باسقا بىرنەشە جەراستى بايلىقتارى بولسا، جەر ۇستىندەگى «سۇڭعىلا» وسىمدىگىنىڭ پايداسى تۋرالى جەرگىلىكتى تۇرعىندار كوپ بىلە بەرمەيتىن.
الايدا، كەيىنگى ونشاقتى جىلدا بۇل وسىمدىككە قىتايلىقتار قىزىعۋشىلىق تانىتىپ، جىل سايىن ەرتە كوكتەمدە جەرگىلىكتى حالىققا ارزان باعاعا دايىنداتىپ، الىپ كەتىپ جاتاتىن. كەيىننەن سۇڭعىلانىڭ تامىرىن جۇڭگو ەلى مەديسينادا ءجيى قولداناتىنىن ەستىپ بىلدىك. بۇل بۇيرەك، جىنىس جولدارى اۋرۋلارى، بەدەۋلىك، نەسەپ جولدارىنىڭ اۋرۋلارىن ەمدەۋدە جاقسى اسەر ەتەدى ەكەن. قان اينالىمىن رەتتەيدى، تەرىنىڭ ءىسىنۋىن، اۋرۋدى باسادى. ال جۇڭگو مەديسيناسىندا مۇنى بەدەۋلىك، ارقا جانە تىزە سىنۋى، يان بۇيرەكتەرىنىڭ جەتىسپەۋىنەن ءسىڭىر جانە سۇيەكتىڭ السىرەۋى، قاننىڭ ازايۋى، ءىشتىڭ قاتۋى سەكىلدى اۋرۋلارعا قارسى پايدالاناتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر.
ەمدىك قاسيەتتەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن بۇل وسىمدىكتى قايتا وڭدەۋگە مويىنقۇمدىق كاسىپكەر، فارماسيەۆت مامان سەرعازى قىلىشبايەۆ وسىدان 2-3 جىل بۇرىن كىرىسكەن بولاتىن. ونىڭ باستى ماقساتى سۇڭعىلادان ءتۇرلى بيولوگيالىق بەلسەندى قوسپالار دايىنداپ، ساتىلىمعا شىعارۋ.
اۋدان ورتالىعى مويىنقۇم اۋىلىندا س.قىلىشبايەۆتىڭ قولعا العان ءىسىنىڭ اشىلۋىنا بايلانىستى جيىن ءوتتى. وندا الدىمەن اۋدان اكىمى باقىتجان نۇركەنوۆ ءوز اۋىلىمىزدا وسىنداي سۇڭعىلادان ەمدىك پرەپاراتتار ازىرلەپ وتىرعان تۇڭعىش ءوندىرىس ورنىنىڭ اشىلۋىمەن جينالعان كوپشىلىكتى قۇتتىقتاپ، سەرعازىنىڭ الداعى جۇمىسىنا تابىس تىلەدى.
بۇدان كەيىن اۋىل تۇرعىنى، زەينەتكەر مۇحانبەتقۇل سابىروۆ وسى سەحتا شىعارىلعان ءونىمدى پايدالانىپ وتىرعانى، ناتيجەسىندە ءوزىنىڭ مازاسىن الىپ جۇرگەن ءبىراز دەرتىنەن ايىعىپ كەلە جاتقانىن ءسوز ەتتى.
ەكى قاباتتى اسەم عيماراتتىڭ لەنتاسىن اۋدان اكىمى باقىتجان نۇركەنوۆ، اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ حاتشىسى شاحيكەرىم يسابەكوۆ، اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى جامبىل قالىبايەۆتار قيعاننان سوڭ جينالعان كوپشىلىك سەح ءىشىن ارالاپ، جۇمىس ۇدەرىسىمەن تانىستى. اۋدان اكىمى تەتىكتى باسىپ، قۇرىلعىنى ىسكە قوسقان بەتتە قاتار تۇرعان ەكى قۇرىلعىدان ەكى ءتۇرلى وراممەن ونىمدەر شىعا باستادى.
سەرعازى قىلىشبايەۆ «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا 3 ملن. تەڭگە گرانتتى ۇتىپ العان. اتالعان گرانت قارجىسىنا ءونىمدى ۇساقتايتىن جانە قوراپتارعا، پوليەتيلەن پاكەتتەرگە ورايتىن ارنايى قۇرىلعىلار، زەرتحانا جابدىقتارىن ساتىپ الىپ، ەندى، مىنە، ىسكە قوستى. كەيىننەن تاعى 3 ملن. تەڭگە نەسيە الىپ، ءوز عيماراتتىن سوعىپ، ءبىتىردى.
ءفيتوونىم قورابىنىڭ سىرتى قازاقى ويۋ-ورنەكپەن بەزەندىرىلىپ، قازاقتىڭ كيىز ءۇيىنىڭ سۋرەتىنىڭ سالىنۋى ونىڭ ۇلتجاندى ازامات ەكەنىن بىلدىرسە كەرەك. سەرعازى بەدەن ۇلى ءوزى شىعارىپ وتىرعان فيتوشاي، قوسپا، ۇنتاقتاردىڭ قۇرامىن ءوزى ويلاپ تاپقاندىقتان ءۇش ونىمىنە دە يننوۆاسيالىق پاتەنت العان.
– مەن ازىرگە 3 ادامدى جۇمىسقا تارتىپ وتىرمىن. كوپ نارسە شيكىزاتقا كەلىپ تىرەلەدى. ءقازىر مەنىڭ قولىمدا بار بولعانى 500-600 كيلو عانا شيكىزات بار. سۇڭعىلا قابىلدايتىن، كەپتىرەتىن، جيناپ، ساقتايتىن ورىندارىم دايىن. ەگەر شيكىزات بولسا كۇنىنە ءبىر تونناعا دەيىن ءونىم شىعارۋعا بولادى. ەمدىك قاسيەتى بار ءونىمىمىزدىڭ باعاسى دا قولجەتىمدى. بىزدەگى ەندىگى پروبلەما قايتارىمسىز كۆوتا الۋ كەرەك. ال الداعى ۋاقىتتا ءوز سەحىمدى كەڭەيتىپ، «سيستانحە» اتتى ۇنتاق، «ماڭگىلىك»، «استانا» ساۋدا بەلگىسىمەن ەمدىك تونيكتەر، قارا شايمەن، جالبىزبەن جانە كوك شايمەن ارالاستىرىلعان فيتوشاي، ءتۇرلى وسىمدىك سىعىندىلارىن، سيستانحەمەن قاتار بال، بالاۋىز، مارال ءمۇيىزى، جالبىز قوسىلعان ەمدىك تۇنبالار ءوندىرىپ ساتىلىمعا شىعارسام دەگەن ويىم بار. ال بۇل انتيوكسيدانت، ءوت ايداۋشى، ءىش جۇرگىزەتىن، مي جۇمىسىن رەتكە كەلتىرىپ، ەستە ساقتاۋ قابىلەتىن جاقسارتاتىن، پروستاتيت پەن پيلونەفريت سەكىلدى اۋرۋلاردى ەمدەۋدە وتە پايدالى بولادى. سوندىقتان، ءبىزدىڭ ونىمىمىزگە قازىردەن باستاپ-اق سۇرانىس ارتىپ وتىر، – دەدى كاسىپكەر سەرعازى قىلىشبايەۆ.
سۇڭعىلانىڭ پايدالى قاسيەتتەرىن بىلگەننەن سوڭ جۇڭگولىقتاردىڭ ءبىزدىڭ ءشوپ-شالامعا بەكەر قۇمارتىپ وتىرماعانىن تۇسىنگەندەي بولدىق. ال وسىناۋ باعالى وسىمدىكتىڭ ءقادىرىن بىلمەي ءبىز قانشاما جىلدان بەرى بولماشى قارجىعا شەتەل اسىرىپ كەلدىك. ەندى مىنە، ءوز اۋدانىمىزدىڭ ىسكەر ازاماتى سەرعازى بەدەن ۇلىنىڭ تىرشىلىگىنە شەتەلدىكتەردىڭ ءوزى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. ال مۇنداي ونىمگە ازىرگە ەلىمىز بويىنشا ەشقانداي بالاما جوق ەكەندىگىن دە ايتا كەتكەن ءجون.
ەلباسىمىز ن.نازاربايەۆ بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى ءجۇزەگە اسىرۋعا باعىتتالعان «100 ناقتى قادامنىڭ» 54-قادامىندا كاسىپكەرلەردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ تۋرالى ايتقانى بەلگىلى. ەندەشە، وبلىس ورتالىعىنان شالعايدا جاتقان اۋداندا جەرگىلىكتى شيكىزاتتان ادام دەنساۋلىعىنا اسا قاجەتتى ءونىم شىعارىپ وتىرعان بەلگىلى كاسىپكەر س.قىلىشبايەۆقا ءتيىستى ورىنداردان تەك قولداۋ كورسەتىلسە، فارماسيەۆتيكاعا ەرەكشە جاڭالىق اكەلەتىن مىنە، وسىنداي يننوۆاسيالىق جوبالاردىڭ جولى اشىلاتىن بولار ەدى.
دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان
