مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىق پروسەستىك كودەكسىنە قول قويدى.
قول قويۋ ءراسىمى كەزىندە سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى بۇل قۇجاتتىڭ بۇكىل ەل، ءاربىر قازاقستان ازاماتى ءۇشىن ءمانىنىڭ زور بولۋىنا بايلانىستى زاڭعا قول قويۋ تۇڭعىش رەت جاريا تۇردە وتكىزىلىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ وسى راسىمگە ب ا ق وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋى جاڭا كودەكستىڭ ءمانى مەن ماڭىزىن حالىققا كەڭىنەن تۇسىندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى جانە بەس ينستيتۋتتىق رەفورما مەن «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 59 جاڭا زاڭنامالىق اكت قابىلداۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. «كەلەسى جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان رەفورمالاردى باستاۋ ءۇشىن ەل پارلامەنتى بەلسەنە جۇمىس جاساۋدا. ءقازىردىڭ وزىندە 16 زاڭعا قول قويدىم، جاڭا كودەكس سونىڭ 17ء-شىسى»، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
وسىلاي دەي كەلە، مەملەكەت باسشىسى جاڭا ازاماتتىق پروسەستىك كودەكس قۇقىق سالاسىن تۇبەگەيلى جاقسارتاتىنىن جەتكىزدى. «جاڭا كودەكستى قابىلداۋ زاڭ ۇستەمدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ايتارلىقتاي ۇلەس قوسادى. ءبىز جاڭا كودەكستى قابىلداۋ ارقىلى وسى مىندەتكە كىرىسەتىن بولامىز. زاڭناما اياسىندا بارلىق زاماناۋي نەگىزگى قۇقىقتىق ينستيتۋتتار قامتىلعان.
سونىمەن قاتار، ءبىزدىڭ قۇقىقتىق جۇمىسىمىزدى الەمدىك وزىق ستاندارتتار دەڭگەيىنە جەتكىزەتىن ەلەۋلى وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن»، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان كەلەسى جىلدان باستاپ بەس بۋىندى سوت جۇيەسىنەن ءۇش بۋىندى سوت جۇيەسىنە كوشەتىنىن، مۇنىڭ ىستەردى قاراۋ پروسەسىن جەڭىلدەتىپ، تيىمدىلىگىن ارتتىراتىنىن جانە قاراپايىم ازاماتتارعا تۇسىنىكتى ەتە تۇسەتىنىن ايتتى. ەكىنشىدەن، ەلىمىزدىڭ ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىعىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ينۆەستيسيالىق داۋلاردى قاراۋدىڭ، جەكەمەنشىك ينستيتۋتىن نىعايتۋدىڭ جاڭا ءتارتىبى ەنگىزىلەدى ەكەن. بۇل الداعى ەكونوميكالىق ءوسىم ءۇشىن ماڭىزدى بولماق. سول ارقىلى ەكونوميكالىق دامۋعا سەپ بولاتىن ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىق دەڭگەيى ارتا تۇسپەك. ۇشىنشىدەن، ازاماتتىق سوت جۇرگىزۋ ىسىندە اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ مۇمكىندىگى كەڭەيەدى. وسى باعىت اياسىندا سوت وتىرىستارىن تىركەپ-كورسەتۋ مىندەتتى بولادى، ال بارلىق تاراپ ونىڭ جازبا كوشىرمەسىن الا الادى. بۇل جاعداي سوت جۇمىسىنىڭ اشىقتىعىن ايتارلىقتاي ارتتىراتىن بولادى.
قول قويۋ ءراسىمى اياسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى الداعى ۋاقىتتا تاتۋلاستىرۋ جانە داۋدى سوتقا دەيىن رەتتەۋ شاراسىن قولدانۋ اياسى كەڭەيەتىنىن دە جەتكىزدى. «تاتۋلاستىرۋمەن مەدياتورلار عانا ەمەس، ءبىرىنشى جانە اپەللياسيالىق ينستانسيا سۋديالارى مەن ادۆوكاتتار دا اينالىساتىن بولادى. تاتۋلاستىرۋ شاراسىن كەڭىنەن قولدانۋ سوت جۇيەسىنە جۇكتەمەنى ازايتادى، ال، ەڭ باستىسى، داۋدى شەشۋ مەرزىمىن قىسقارتادى. ەگەر ەكى تاراپتىڭ تاتۋلاسۋ ۇدەرىسى جۇزەگە اسقان بولسا، وندا سايكەسىنشە، بۇل ىسكە سوتتىڭ قاتىسۋى مەن ازاماتتى ايىپتاۋ ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن الىنىپ تاستالادى. بۇل – وتە ماڭىزدى. جالپى، مەدياسيانى دامىتۋ ازاماتتاردىڭ قاتىسۋ دەڭگەيىن ارتتىرادى»، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
مەملەكەت باسشىسى ماڭىزدى جاڭا وزگەرىستەر قاتارىندا ازاماتتىق-قۇقىقتىق داۋلار جونىندەگى سوتقا پروكۋروردىڭ قاتىسۋىن ازايتۋ، ءىس جۇرگىزۋدىڭ جەڭىلدەتىلگەن ءتۇرىن كەڭىنەن قولدانۋ، سوتتاردىڭ قاراۋىنداعى ىستەردى وڭتايلاندىرۋ، جاڭا جاعداياتتارعا بايلانىستى ءىستى قايتا قاراۋ ءتاسىلىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى قاراستىرىلعانىنا دا توقتالىپ ءوتتى. «بۇل جاڭا كودەكس نورمالارىنىڭ بارلىعى سوتتىڭ قورعاۋىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. جالپى العاندا، ازاماتتىق پروسەستىك زاڭنامانى جاڭعىرتۋ ءجونىندە اۋقىمدى جۇمىس اتقارىلدى. بارلىق نورمانى ورتاق ءبىر جۇيەگە كەلءتىرۋ ءۇشىن وزگە دە زاڭنامالىق اكتىلەر بويىنشا كوپتەگەن وزگەرىس قابىلداناتىن بولادى. بۇلاردىڭ بارلىعى ازاماتتاردىڭ سوتتارعا دەگەن سەنىمىن ارتتىرا تۇسەدى دەپ ويلايمىز. بۇل كودەكس سوعان باعىتتالعان»، – دەدى بۇل تۋراسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى.
ءسوزىنىڭ سوڭىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ راسىمگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبارىن جاڭا كودەكسكە قول قويىلۋىمەن قۇتتىقتاپ، ونىڭ ءىس جۇزىنە اسۋى حالىققا پايداسىن تيگىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان