كەشە ەلوردادا پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ قاتىسۋىمەن ەۋرازيالىق ىقپالداستىقتىڭ نەگىزگى ماسە­لەلەرىنە ارنالعان استانا كلۋبىنىڭ I وتىرىسى بولىپ ءوتتى.
استانا كلۋبى ەۋرازيا ايما­عى­نىڭ وزەكتى دامۋ ماسەلەلەرىن تالقىلاۋعا ارنالعان حالىقارالىق پىكىرتالاس الاڭى دەپ تانىلدى. كلۋبتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ قورى مەن الەمدىك ەكونوميكا جانە سايا­سات ينستيتۋتى. كلۋبتىڭ ارىپتەس­تەرى جەتەكشى زەرتتەۋ ورتالىق­تارى: جۇڭگو قازىرگى زامانعى حالىق­ارالىق قاتىناستار اكادەميا­سى، گەرمانيانىڭ سىرتقى ساياسات ءجو­ءنىن­دەگى كەڭەسى، رەسەيدىڭ حالىق­ارا­لىق ىستەر جونىندەگى كەڭەسى، حا­لىقارالىق بەيبىتشىلىك ءۇشىن كارنەگي قورى.
استانا كلۋبىنىڭ العاشقى وتىرىسىنا اقش، رەسەي، ەۋروپالىق كەڭەس، جۇڭگو، تۇركيا، يران جانە وزگە دە ەلدەردەن 50-دەن استام ەكونوميكا، ساياسات، حالىقارالىق قاتىناستار سالاسىنداعى جەتەكشى ساراپشىلار جينالدى. ولار ايماقتىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىن وزەكتى ماسەلەلەردى رەسەي مەن باتىس اراسىنداعى داعدارىستىڭ قانداي قاۋىپتەر تۋدىراتىنىن جانە قانداي مۇمكىندىكتەر اكەلەتىنىن، قازاقستان باتىس پەن شىعىس اراسىنداعى كوپىر بولا الا ما دەگەن ماسەلەنى، «جىبەك جولى ەكونوميكالىق بەلدەۋى» اتتى جاڭا ينفراقۇرىلىمدىق جوبا دامۋدىڭ قانداي مۇمكىندىكتەرىن اشاتىنىن، كولىك ءدالىزىنىڭ باسەكەلەستىگى قانداي جولعا اپاراتىنىن تالقىلادى.
كلۋبتىڭ ءبىرىنشى وتىرىسىندا بىرلەسكەن بايانداما جاسالدى، وندا ايماقتىڭ باستى كەيىپ­كەرلەرى رەسەيدىڭ، قىتايدىڭ، ەو ەلدەرىنىڭ، اقش-تىڭ جانە قا­زاق­ستاننىڭ مۇددەلەرى، سونداي-اق، كۇشتى جانە ءالسىز جاقتارى سيپاتتالعان. تالقىلاۋدىڭ قورى­تىن­دىسى بويىنشا بايانداما تولىق­تىرىلىپ، جاقىن ارادا حا­لىق­ارالىق ساراپشىلار قاۋىم­داستىعىنا ۇسىنىلاتىن بولادى.
«ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداق ءالى كۇنگە دەيىن بىزدەن قا­زاقستان ۇستانىمىن سۇرايدى. ەۋ­رازيالىق ىقپالداستىق تۋرالى تۇڭعىش يدەيانى 1994 جىلى ماسكەۋدەگى م.ۆ.لومونوسوۆ اتىن­داعى ممۋ-دە وقىعان دارىسىندە پرەزيدەنتتىڭ ءوزى جاريا ەتكەن بولاتىن. ءبىز ول جوبانى قولدايمىز، ءبىراق وعان پراگ­ما­تيكالىق جانە پراكتيكالىق تۇرعىدا، ەكونوميكالىق وداق رە­تىندە عانا، ساياسي استارى جوق جوبا رەتىندە قارايمىز. ءبىزدىڭ ۇستانىمىمىز وسىنداي»، – دەدى پرەمەر-مينيستر ك.ءماسىموۆ.
سونىمەن قوسا، ول تاۋەل­ءسىز­دىككە قول جەتكىزگەلى بەرى مەم­لەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ الەمنىڭ بارلىق دەرلىك مەملەكەتتەرىمەن كوپۆەكتورلى جانە بەيبىت قارىم-قاتىناستار ۇستانىپ كەلە جاتقانىن ءجا­نە رەسەي مەن جۇڭگو ءبىزدىڭ سترا­تە­گيالىق سەرىكتەستەرىمىز ەكەنىن، ال ەۋروپا­لىق وداقپەن الداعى جەل­توقسان ايىندا سەرىكتەستىكتىڭ سەرپىندى كەلىسىمىنە قول قويىلاتىنىن ايتتى.
«پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ قىركۇيەك، قازان، قاراشا ايلارىنداعى ساپارلارىن قارايتىن بولساق، گەوگرافياسى سان ءتۇرلى. ول الەمنىڭ بارلىق ءىرى «ويىنشىلارىمەن» كەزدەستى دەسە دە بولادى. پرەزيدەنتىمىز جاقىندا عانا ۇلىبريتانيا مەن فرانسيادان ورالدى. بارلىق وسى كەزدەسۋلەر بىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى»، – دەدى ك.ءماسىموۆ.
دجوردجتاۋن ۋنيۆەرسيتەتى ەۋرازيانى، رەسەي مەن شىعىس ەۋروپانى زەرتتەۋ جونىندەگى ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اندجەلا ستەنت جاڭا پىكىرسايىس الاڭىن قۇرۋ ماڭىزدىلىعىن اتاپ كورسەتتى. «ەۋرازيانى دامىتۋ ماسەلەلەرىنىڭ ءدال وسى قازاقستاندا تالقىلانۋىنىڭ ءوزى قيسىندى. ەل كوپۆەكتورلى ساياسات جۇرگىزەدى جانە ءتۇيىسۋ نۇكتەلەرىن ىزدەگەن ءۇنقاتىسۋدا «ادال بروكەر» بولا الادى»، دەپ اتاپ ءوتتى ستەنت حانىم.
«ءبىز استاناعا ەۋرازيالىق ءوڭىردىڭ دامۋ ماسەلەلەرى بويىنشا ءوز ۇستانىمدارىن اشىق اڭگىمەدە بۇكپەسىز بىلدىرە الاتىن بەدەلدى حالىقارالىق ساراپشىلاردىڭ كەلگەنىنە قۋانىشتىمىز. مۇنداي ءۇنقاتىسۋ وتە ماڭىزدى، ويتكەنى، بۇگىندە ەۋرازيا الەمنىڭ باس­تى نازارىندا تۇر – ەاەو-نى قۇرۋ، «جىبەك جو­لىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋى» جوباسىنىڭ باستالۋى سياقتى اسا ماڭىزدى گەوساياسي وقيعالار ءدال وسى جەردە وتۋدە»، دەپ اتاپ كورسەتتى قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى قورى جانىنداعى حالىقارالىق ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ باسشىسى سۇلتان اكىمبەكوۆ.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان