جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ بولاشاق تاريحشىلاردان وزگە ستۋدەنتتەر "قازاقستان تاريحىن" وقىماۋى مۇمكىن. سان عاسىرلىق تاريحتىڭ ورنىنا جوعارعى وقۋ ورىندارىندا تاۋەلسىزدىك العان 1991 جىلدان بەرگى تاريح قانا  وقىتىلماق. جاڭا ءمينيستردىڭ جاڭا باستاماسىنا ەڭ ءبىرىنشى بولىپ تاريحشىلار قارسى شىعىپ جاتىر، - دەپ حابارلايدى «قامشى» پورتالى 31-ارناعا سىلتەمە جاساپ.

العاشىندا اسا ءمان بەرمەگەن قوعام ەندى الاڭداي باستادى. ويتكەنى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى جاڭاشىلدىق ەل تاريحىن دا اينالىپ وتپەدى. الداعى وقۋ جىلىنان باستاپ ستۋدەنتتەر "قازاقستان تاريحى" ءپانىنىڭ العاشقى ساعاتىن "ەلىمىز 1991 جىلى تاۋەلسىزدىك الدى" دەگەن دارىستەن باستاۋى مۇمكىن. تاريح ءپانىنىڭ مۇنداي كەلتە نۇسقاسىنا قارسىلىق بىلدىرگەن تاريحشى عالىمدار بۇعان ءۇن قاتا باستادى.

مامبەت قويگەلدييەۆ، قازاقستان تاريحشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ ءتوراعاسى، پروفەسسور:

- ەگەر ءبىز وسىعان اۋىپ كەتسەك، وسىعان كوشىپ كەتسەك "قازاقستان تاريحىن" جوعارعى وقۋ ورىنداردا وقىتۋدا، بۇل ارينە دۇرىس بولماس ەدى. ويتكەنى "قازاقستان تاريحى" وسى سوڭعى تاۋەلسىزدىك تاريحىمەن اياقتالمايدى عوي. "تاۋەلسىز قازاقستان تاريحى" بۇل بۇدان بەرگى "وتان تاريحىنىڭ" لوگيكالىق جالعاسى.

مامبەت قۇلجاباي ۇلى مينيسترلىكتىڭ تاريح ءپانىن وقىتۋداعى وزگەرىستەرىن ماقۇلدايدى. ءتىپتى، ستۋدەنتتەر مەكتەپتەگى "قازاقستان تاريحى" ءپانىن قايتا وقيدى دەگەن ۋاجىمەن دە كەلىسەدى. الايدا ستۋدەنتتەر قازاقستاننىڭ بىرنەشە عاسىرلىق باي تاريحىن وقىماسىن دەگەن باستاماعا تۇبەيگەيلى قارسى. ال ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ ۇستانىمىن بىلمەككە حات جولداعان ەدىك، جازباشا جاۋاپ بەردى.

ستاندارت جوباسىنا باكالاۆريات ماماندىقتارى شەڭبەرىندە قاراستىرىلعان «قازاقستان تاريحى» ءپانى ورنىنا «قازاقستاننىڭ قازىرگى زامان تاريحى» ءپانى ەنگىزىلدى. وعان نەگىزدەمە «قازاقستان تاريحى» ءپانىنىڭ العاشقى تاريحي كەزەڭدەرى تولىق مازمۇندا مەكتەپ باعدارلاماسىندا قاراستىرىلعان. وسىعان وراي، جوو-دا اتالعان ءپان مازمۇنى تولىعىمەن قايتالاناتىندىقتان جانە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ۇسىنىستارى نەگىزىندە جاڭا پانگە اۋىستىرىلدى.

ال بۇل پاندە تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىنداعى قيىنشىلىق، 25 جىل بويى شەتەلگە قاشقان باي-باعلاندار جانە جەمقورلىقپەن ۇستالعان شەنەۋنىكتەردىڭ قانشالىقتى قامتىلاتىنى بەلگىسىز. ءتىپتى، جۋىردا شىمكەنتتىك عالىم ۇسىنعان "نازاربايەۆتانۋ" پانىنەن جاڭا "قازاقستان تاريحىنىڭ" قانشالىقتى وزگەشە بولارى دا بەيمالىم. مۇنداي جاڭاشىلدىقتى ەستىگەن قوعام وكىلدەرى دە ءوز پىكىرلەرىن ءبىلدىرىپ، باستامانىڭ دۇرىس ەمەستىگىن ايتۋدا.

- 25 جىلدىڭ تاريحىن عانا ءبىلىپ، ارعى اتا-باباسىنىڭ تاريحىن بىلمەيدى مە سوندا؟ بىلۋگە ءتيىستى ەمەس پە؟ ول دۇرىس ەمەس قوي.

- ساق، عۇن، ءبىزدىڭ "قازاقستان تاريحىنىڭ" باسى سول كەزدەردەن باستالادى.

- كەلەشەك جاس ۇرپاق ءبىزدىڭ اتا-بابامىزدى، ءبىزدىڭ تاريحىمىزدى بىلمەسە ودان قانداي ۇلت شىعادى، قانداي قازاق شىعادى؟

"قازاقستان تاريحى" جەتىمدىك كورمەسە ەكەن دەپ ۇندەۋ جاريالاعان تاريحشىلار تىعىرىقتان شىعار ءوز ۇسىنىستارىن دا ايتقان. ول - جاڭا تيپتىك باعدارلاما، جاڭا وقۋلىق پەن حرەستوماتيا ازىرلەۋ. جاڭا "قازاقستان تاريحى" مازمۇندىق، ماعىنالىق تۇرعىدان وزگەرىسكە ۇشىراۋى ءتيىس دەيدى تاريحشىلار.

مامبەت قويگەلدييەۆ، قازاقستان تاريحشىلار قاۋىمداستىعىنىڭ ءتوراعاسى، پروفەسسور:

- جوعارعى وقۋ ورىندارىنىڭ مىندەتى مەن ماقساتى تەك قانا ينجەنەر، دارىگەر، باسقا ماماندىق يەلەرىن دايارلاۋ ەمەس، سونىمەن بىرگە وتان ازاماتتارىن دايارلاۋ. جاڭا مەملەكەتتىك قۇرىلىسقا بەلسەندى ەڭبەك ەتەتىن ازاماتتاردى دايارلاۋ.

دەمەك، جاڭا وقۋ جىلىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ جوعارعى وقۋ ورىندارىندا "قازاقستان تاريحى" شيرەك عاسىرلىق تاريحتى قامتيتىن ءپان رەتىندە عانا وقىتىلا باستاماق. ال باستامانى كوتەرگەن ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى قوعام وكىلدەرىنىڭ پىكىرى مەن ەلىمىزدىڭ بەلدى تاريحشىلارى ايتقان سىن-ەسكەرتپەلەرگە قانشالىقتى ءمان بەرەرى ازىرگە بەلگىسىز.