الماتىدا م.اۋەزوۆ اتىنداعى اكادەميالىق مەملەكەتتىك دراما تەاتردا حالىق جازۋشىسى، اباي اتىنداعى مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ، «پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان كەش ءوتتى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz.
سالتاناتتى كەشتە مەرەيتوي يەسىنە قالا اكىمىنىڭ ورىنباسارى ارمان قىرىقبايەۆ الماتى اكىمى باۋىرجان بايبەكتىڭ قۇتتىقتاۋ ءسوزىن جەتكىزدى.
«قۇرمەتتى قازاق ونەرىن اسپەتتەر قاۋىم! ءبىز جاستارىمىزدىڭ كوبى كىتاپ وقىمايدى دەپ ءجيى ايتامىز. كىتاپ وقىمايتىن جاستاردان «قازاق ادەبيەتىنىڭ وكىلدەرى كىم؟» دەپ سۇراسا، جوق دەگەندە 10 ادامنىڭ اتىن اتايدى. سولاردىڭ ءبىرى قابدەش اعامىز. قازىرگى جاھاندانۋ زامانىندا بۇل ۇلكەن كورسەتكىش. اعامىز وسىعان ءوزىنىڭ ۇكەن ەڭبەگىمەن، سەزىمتالدىعىمەن جەتتى. اكىم تارازي ايتقانداي، قابدەش ەكى جۇيەنىڭ دە تەگەۋرىنىن سەزگەن، سونىڭ ارقاسىندا ادەبي دارىنىن شىڭداعان ادام»، - دەدى جازۋشىنىڭ يىعىنا شاپان جاپقان ارمان قىرىقپايەۆ.
ۇكىمەت اتىنان جازۋشىنى بيلىك باسىندا جۇرگەن ۇلتشىل ازاماتتاردىڭ ءبىرى بەرىك ءۋالي دە قۇتتىقتاپ، سىي-سىياپات جاسادى.
مەرەيتويلىق كەشكە جازۋشىنىڭ دوستارى، قالامداستارى، مادەنيەت سالاسىنىڭ وكىلدەرى، جاستار جينالدى.
«كىم بىلمەيدى قابدەشتى؟
باسىنان تالاي ءحال كەشتى
«سوڭعى كوشتى» جازدى دا
باستاپ كەتتى بار كوشتى.
نار كوتەرمەس جۇك بار ما؟
توم كوتەرىپ شىقتى العا
جازعانىمەن دە، تۇرىمەن دە ۇقسايدى
مۇحتارعا!
قابدەشتىڭ ەرەكشەلىگى - ەڭ الدىمەن ول قالامگەرلىگىن اقىندىقتان باستاعان. «جاس ورەن» دەگەن ولەڭدەرى شىققان. كورگەنى ولەڭگە سيمايتىنىن ءبىلىپ، پروزاعا اۋىسقان. ولەڭنەن باستاعان سوڭ شىعارمالارىندا كوركەمدىك تۇنىپ تۇر. پروزاسىنىڭ ءوزى پوەزيا سياقتى. تۋما تالانت»، - دەدى قالامداسىن قۇتتىقتاۋعا كەلگەن بەلگىلى اقىن ورازاقىن اسقار.
جازۋشىنى مەرەيتويىمەن قۇتتىقتاعان اقىن الماس احمەتبەك ۇلى قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ شىعارماشىلىعىمەن قاتار قايراتكەرلىك جولىنا دا ەرەكشە توقتالدى.
«ءبىز - (مەن "ءبىز" دەپ ەل تاكەلسىزدىگىمەن بىرگە - وتان ازاتتىعمەن بىرگە اتاجۇرتقا قىتايدان - شينجاڭنان كەلگەن ءجۇز مىڭداعان قازاقتى ايتىپ وتىرمىن). ءبىز وسىناۋ اتاجۇرتقا - ازات وتانعا كەلگەندە قازاق ەلى ءبىزدى ءبىلىپ تۇردى. ءار ءبىرىمىزدى تۇسپالداپ تانىپ تۇردى. «تاعدىر» رومانىنداعى، «سوڭعى كوشتەگى» رۋحى بيىك، ۇلتتىق بولمىسى مىعىم، ميليارتتارمەن ايقاسىپ ءومىر سۇرگەن نامىستى جۇرت كەلدى» دەپ ءبىلدى. «قازاقتىڭ ۇلكەن قالامگەرلەرى شىققان قاۋىم كەلدى، قابدەشتىڭ ەلى كەلدى" دەپ ءبىلدى. بۇل كۇندە «جارناما» دەگەن ۇعىم بار - ول ءوزى بۇگىنگى ۋاقىتتىڭ قوزعالتقىشى سياقتى قۇبىلىس. ءبىز كەلمەي جاتىپ ءبىز تۋرالى جارناما جاسالىپ قويىپ ەدى. ءار قازاقتىڭ ۇيىندە ءبىز تۋرالى اسا تارتىمدى كىتاپتار - نەشە مە قولدان ءوتىپ، ابدەن وقىلعان كۇيدە تۇرىپ ەدى، بۇل ءبىز ءۇشىن جاسالعان كەرەمەت تەڭدەسسىز ناسيحات بولاتىن. سول سەبەپتى ءبىز تاۋەلسىز ەلىمىزگە ەڭسەمىزدى تىك ۇستاپ كەلدىك، ەمرەنگەن جۇرەكتى سەزدىك. سەبەبى: قابدەش جۇماديلوۆ ءبىز كەلمەي جاتىپ-اق ءبىزبىڭ جان دۇنەيە - قازاقى بولمىسىمىزدى، ءتىلىمىزدى - ءدىلىمىزدى قازاق ەلىنە قوزى جامىراتقانداي قوسىپ جىبەرىپ ەدى. وسىنشاما ناسيحاتتار - جارنامالار ءۇشىن قابدەش ءجۇمادىلوۆ الدىندا بۇگىنگى بۋىن ءوزىن بورىشتى سەزىنەدى. ەشبىر ادام نەمەسە، ۇيىمنىڭ سايلاۋىنسىز ، مانداتىنسىز-اق ءوزىن ءبىر اۋىلدىڭ، ءبىر اۋماقتىڭ، ءبىر قاۋىم جۇرتتىڭ ۇياتىن، نامىسىن ويلاپ، ونى قورعاۋعا جۇرەگىمەن، ار رۋحىمەن مىندەتتى سەزىنىپ جۇرەتىن جىگىتتەر بولادى. ونداي جىگىتتەر ءبىرىن - ءبىرى باعالاپ، ءوز بەتىمەن ۇيىمداسىپ، ەل-جۇرت اتىنان جۇمىس ءبىتىرىپ جۇرەدى. سونداي ازاماتتاردىڭ ءبىر توبى ءبىزدىن ارامىزدا دا بار. ءقازىر وسىندا ۇرىمجىدەن، التايدان، ىلەدەن جانە قابەكە ءسىزدىڭ تۋعان جەرىڭىز تارباعاتاي - شاۋەشەكتەن الماتىعا ، استاناعا قونىس اۋدارعان تاۋەلسىز ەلىمەن بىرگە ءوسىپ - ءونىپ جاتقان جىگىتتەر تويىڭىزعا ارنايى كەلىپ وتىر. سەكسەننىڭ سەڭگىرىنە شىققانىڭىزدا سىزگە - اقبوز ارعىماق TOYOTA CAMRYء-دىڭ كىلتىن تاپسىرماق، - دەگەن اقىن شىڭجاڭنىڭ ءار ايماعىنان كەلگەن ءبىر توپ ىسكەر باۋىرلارى اتىنان جازۋشىعا تەمىر تۇلپاردىڭ كىلتىن تاپسىردى.
سونداي-اق، كەشتە قابدەش ءجۇمادىلوۆتىڭ شىعارماشىلىعىنا ارنالعان دەرەكتى فيلم كورسەتىلىپ، كوپشىلىككە مايرا ءىلياسوۆا، ءمادينا ءسادۋاقاسوۆا، «سازگەن سازى» ءانسامبلىنىڭ قاتىسۋىمەن مەرەكەلىك كونسەرت ۇسىنىلدى.
قابدەشكە
الماس احمەتبەك ۇلى
سول قولمەن جاعىن سۇيەپ وتىر قاباڭ،
ويىندا كەتكەن ەسە، وتكەن باقىت.
تونەدى اق قاعازعا قارا قالام
ساۋساقتىڭ جاقتاۋىنا كەتكەن باتىپ.
جەتەدى عاسىرلارعا جۇيرىك قيال،
وتىرار قارت عۇلاما زاماندى ويلاپ.
قاعازدا قارا قالام جۇيتكىپ تۇرار
شاپقانداي «ابىلىيلاپ، قابانبايلاپ»!
ءبىر مەزەت سامالى كەپ كەلەشەكتىڭ،
قوزعايدى سىقىرلاتىپ سىر ەسىگىن.
باۋ باعى مايىساتىن شاۋەشەكتىڭ.
وزەنى ءمولدىر ەدى-اۋ سىبەتىنىڭ.
بىزدەن دە ءوتىپ ەدى قانداي زامان.
ال، كىم بار، سەنەن باسقا تەكتەگەندەي؟!
مۇلگيدى تارباعاتاي مۇز قۇرساعان
بۇل ماڭعا ەشكىم كەلىپ كەتپەگەندەي
ەڭسەڭدى عاسىرلاردىڭ جۇگى باسىپ،
كۇرسىنبەي وتكەن كۇنىڭ بار ما، اعاتاي؟!
بەۋ، قابدەش! ايتتى دەمە اسىپ-تاسىپ،
سەن تاۋسىڭ- سەنىڭ اتىڭ تارباعاتاي.
دايىنداعان: ەرلان تولەۋباي
