Qamshy.kz رەداكسياسىنا كەرەكۋ وڭىرىندەگى ءبىر وقىرمان حات جولداپ، سوڭعى ۋاقىتتا قوعامدا قىزۋ تالقىلانىپ جۇرگەن «Ninety One» توبىنا قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىرىپتى. حات يەسى ءانشى جىگىتتەر مەن ونىڭ جەتەكشىسى ەربولات بەدەلحانعا قاتىستى ايتىلىپ جاتقان توقسان ءتۇرلى سىننىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى ءىشتارلىق پەن كورەالماۋشىلىق دەگەن قورىتىندى شىعارعان. پورتالدىڭ وزگە وقىرماندارىن دا سول حاتپەن تانىستىرۋدى ءجون كوردىك.

قۇرمەتتى «قامشى.kz» ۇجىمى! سىزدەردىڭ پورتالدارىڭىزدا بىرنەشە رەت ءانشى، پروديۋسەر ەربولات بەدەلحان مەن ونىڭ «Ninety One» توبى تۋرالى سىني ماقالالار جاريالاندى. سوعان بايلانىستى ءوز ويلارىمدى جاريالاۋلارىڭىزدى سۇرايمىن.

قازاق ەستراداسىنا «Ninety One» توبى شىققالى ونداعى جىگىتتەر مەن توپ جەتەكشىسى ەربولات بەدەلحانعا قاتىستى سىني پىكىرلەر قارشا بورادى. ونەر بولعان سوڭ، شىعارماشىلىق بولعان سوڭ سىنسىز بولمايدى. قايتا سىن ونەردى ورگە سۇيرەيتىن كۇش. الايدا، «91» توبىنا قاراتا ايتىلىپ جۇرگەن ايىپتاردى ءادىل سىن دەي الامىز با؟ ارينە، جوق. ولاي دەيتىنىمىز، انشىلەردى سىناۋشىلار ولاردىڭ اندەرىنە، ءان ماتىندەرىنە، بيلەرىنە قاتىستى بىردە ءبىر تۇششىمدى سىن ايتپادى. تەك، كيگەن كيىمدەرىن، شاش ۇلگىسىن، كەيبىر قيمىلدارىن عانا جەردەن الىپ جەرگە سالۋدا. سوندىقتان، ول ايتىلعانداردى سىن دەپ قابىلداعان دۇرىس ەمەس دەپ ويلايمىن.

ءانشى جىگىتتەرگە قاتىستى قازاق ونەرىنىڭ اقساقالى نۇرعالي ءنۇسىپجانوۆ، ءانشى اپالارىمىز روزا رىمبايەۆا، ماقپال ءجۇنىسوۆا سىن ايتىپ جاتسا جاراسار ەدى. الايدا، «ۇلت»، «ءدىن»، «ءداستۇر» ۇعىمدارىن جەلەۋ ەتىپ تاس اتۋشىلاردىڭ بارلىعى دەرلىك ونەردەن الىس ادامدار بولىپ وتىر. انشىلەر قاۋىمى ءدىن ماسەلەسىنە ارالاسپايدى عوي وسى. سول سياقتى اركىم ءوزى بىلەتىن ىسپەن اينالىسىپ، بىلەتىن ءسوزىن ايتپاي ما؟ جوق، كوپ شۋىلداق ارزان ابىروي جيناعىشتاردىڭ ايتاعىنا ەرىپ كەتە باردى. ايتپەسە، «Ninety One» توبىنىڭ مىنا ءانى ءمانسىز، مىنا ءانى ۇرلانعان، ءانابىر ءانىنىڭ ءسوزى مىناداي تالاپتارعا ساي ەمەس» دەگەن پىكىر ەستىمەدىك. كيگەن كيىمىن سىنايمىز. اينالايىندار-اۋ، ساحناعا قارا كوستيۋم-شالبارمەن شىعاتىن انشىلەردەن جالىقپادىڭدار ما؟ ونەر دەگەن ەركىندىك ەمەس پە؟ بۇل جەردە ءدىني، فيلوسوفيالىق وي-تولعامداردى توعىتا بەرۋ ورىنسىز. ونەر ادامدارى ساحنادا كيگەن كيىمىن بىلايعى ۋاقىتتا دا كيەدى، ءسان ۇلگىسىن قالىپتاستىرادى. تەك ساحنا ساڭلاقتارى عانا ەمەس، اقىن، جازۋشى، سۋرەتشىلەرگە قاراڭىزدار.

ال، سول سىنشىلار توپتىڭ قىسقا مەرزىم ىشىندە ونەر ساحناسىنان ءوز ورىندارىن مىقتاپ يەلەنگەنى، تىڭداۋشىنىڭ، اسىرەسە، جاستاردىڭ زور ماحابباتىنا بولەنگەنىن نەگە كورمەيمىز؟

ەندى ەربولاتقا كەلسەك. ەربولاتتى مەن وتە جاقسى تانيتىن، جاستايىنان ارالاسقان اداممىن. اڭگىمەنى ارىدەن باستاساق، ەربولات مەنى قازاقستانعا ءوزى ارنايى شاقىرعان، مۇندا كەلگەندە تانىس ەشكىمىم جوق بولدى. ەلگە ءسىڭىسىپ، ۇيرەنىسىپ كەتۋىمە كوپ كومەكتەستى. باسپانامدى رەتتەپ بەردى، جۇمىس ماسەلەسىن شەشۋگە دە كوپ سەپتىگىن تيگىزدى. ەربولاتتىڭ كومەگى تيگەن ادام ءبىر مەن ەمەستىگىمەن دە سەنىمدىمىن. «ايتىپ بەرگەن ساداقانىڭ ساۋابى كەتەدى» دەيدى عوي قازاق. امال جوق، ەربولاتتىڭ ەرگە ءتان سول ءىسىن ايتۋعا تۋرا كەلدى. ەربولات ەل ايتىپ جۇرگەندەي ۇلتتىق قۇندىلىقتاردان قول ۇزگەن، «ماڭگۇرت»، «شىرىگەن جۇمىرتقا» بولسا، ارعى بەتتەگى اعايىنعا مۇنداي قامقور كوڭىل تانىتار ما ەدى؟ «وردا» توبى قازاقستاننىڭ ونەر ساحناسىندا الدەقاشان ءوز بيىگىن باعىندىرعان. مەن سياقتى قازاقتارعا ەربولات مەنسىنبەي قاراسا دا ەشكىم رەنجىمەس ەدى. الايدا، ول ازاماتتىعىن بيىك قويدى بارىنەن. ءالى دە سولاي دەپ سەنەمىن.

قازاق قوعامى نە ءۇشىن جاڭا ۇلگىدەگى ونەرپازدارعا قارسىلىق تانىتىپ جاتىر؟ ارىدەن ويلاساق، قوعام ول توپقا، ونداي انشىلەرگە قارسى ەمەس. جەكەلەگەن ادامدار، مۇددەلى توپتار، كەرىتارتپالار سونداي پىكىر قالىپتاستىرۋدا. بار بولعانى سول. ەل ءۇشىن ءبىر كوكجال تۋسا، وعان شاباتىن ءتورت يت قوسا تۋادى. مىنا جەردە دە سول. ونەرىمەن وزا الماعان، تالانتى اسىپ تۇسپەگەندەر باسەكەلەستىكتى باقتالاستىققا اينالدىرادى. نە ءوزى ەشتەڭە بىتىرمەيدى، نە قولىنان ءىس كەلەتىندەردى كورە المايدى. ونى وسى «Ninety One» تۋرالى داۋ-داماي دالەلدەدى.

رەداكسياعا حات جازۋداعى بار ايتپاعىم وسى. ءقازىر وقشاۋ وي ايتىپ، شىندىقتى ءسوز ەتسەڭ ەل جەكسۇرىن جاسايدى. كوپتىڭ اتى كوپ. اق-قاراسىن اجىراتىپ جاتپايدى. ءبىراق، سولاي ەكەن دەپ ۇندەمەي وتىرۋعا تاعى بولمايدى عوي. ال، ەندى «ەربولات قىزتەكە ەكەن. انانداي ەكەن، مىنانداي ەكەن» دەگەن سوزدەر ونەر تۇگىلى ادامدىققا جات ايىپتاۋلار. قالاسا ەربولات سونداي اڭگىمە تاراتقانداردى زاڭ ورگاندارى ارقىلى انىقتاپ، جاۋاپقا تارتۋىنا دا بولادى. زاڭ ەربولاتتىڭ جاعىندا. ادامنىڭ ابىرويىن اياققا تاپتاۋعا ەش جەردە جول بەرىلمەيدى. قازاقستاندا دا سولاي. مەن زامانداستارىمنان (الگى «ءداستۇر جاناشىرلارىنىڭ» ايتاعىنا ەرىپ جۇرگەن جاستار از ەمەس( داۋرىقپا اڭگىمەنى ودان ءارى قوزدىرماۋدى، نەگىزسىز ايىپتاۋلاردى وڭدى-سولدى تاراتپاۋدى، سالماقتى بولۋدى وتىنەمىن.

مۇرات ەلجان

پاۆلودار وبلىسى ەكىباستۇز قالاسى