قۇرالبەك مامىربەك
ول ەلۋ توعىزدان كەيىنگى ساندى سۇراعان ادامعا رەنىشپەن قارايتىن ، كەيدە ءتىپتى سايقى مازاق ەتكەندەي اشۋلانىپ كەتەتىن ادەتى بار ەدى . سوڭعى كەزدەرى سۇراساڭ ءۇنسىز مەڭىرەيىپ قالاتىن بولدى ، كۇز اقىرىنىڭ بوكتەردەگى بوز تۇمانىنداي بۇك ءتۇسىپ قالادى، ءتىس جارىپ ەشتەڭە ايىتپايدى . تەك ءۇنسىز ويلاردىڭ جەتەگىندە ۇزاق وتىراتىن ، بارلىق نالاسىن ءوزى عانا كىرىپ – شىعاتىن قاراڭعى ، تار بولمەسىنە اپارىپ تعىپ قوياتىنداي ، ارەدىك ءپارتىلاعىش قارا تۇنەكتىڭ ءزىل – باتپان دابىلاىنا جارىسا جاڭعىرىسقان ، سارى جۇرتتىڭ مەڭىرەۋ شوقپارلارىنداي ، اۋىر دا ناۋمەز كۇرسىنىپ قويادى .
ول ءوزىنىڭ بيىل ءدال ەلۋ توعىزدا ەكەنىن انىق بىلەدى ، كەلەر جىلى اللا بۇيىرىتسا ، سول ءوزى ءومىرى ايتىپ كورمەگەن سانعا جاسى تولادى ، سول كەزدە جاسىن سۇراعاندارعا نە دەمەك ؟ ەلۋ توعىزعا بىلتىر كەلگەم دەيدى عوي ، جو ، جو ، جوق ، ول مۇلدەم جاۋاپ قاتپايدى . سۇركەيلى جاقپارلاردىڭ سۋىق اجارىنداي سۇستانا قاراپ وتىرا بەرەر . ون جىل جاۋاپ بەرمەۋى دە مۇمكىن ! ۇيتكەنى الپىسپاي اتاسىنىڭ اتى كەتىپ قالادى …
ول ءبىر بەيشارا كەمپىر . بەيشارا بولعاندادا جاقىنعى جىلدارى تىپتەن مەڭىرەۋ بولىپ قالعان . تۋعان قىزىندا "قانشىقتىڭ "استىنا الىپ ساباپ تاستايتىن كەزى دە بولعان ، سورلى قىز وعاندا كوندىككەن ، كوندىكپەي قايىتسىن ، قالاي بولماسىن اناسى عوي . ەنەسى تەپكەن قۇلىننىڭ ەتى اۋىرمايدى دەمەك ، ءبىراق شىنداپ تەپكىلەگەندە اۋىرماي قالسىن با ؟ ەتپەن سۇيەك شىدار ، جۇرەك قوسا اۋىرادى دا . كەلىندەرىن قۇداعيلارىنداي كورەدى . مەنىڭ ءوزىم وعان كەز كەلگەن وينا تۇسكەن بىرەۋمىن ! قىسقاسى ول ەشكىمدى تاني المايدى . كەرىسىنشە وعان وكپە ارتاتىندار جوقتىڭ قاسى ، كەيدە ادام عۇرلى كورمەيتىندەر دە شىعادى . وندايلارعا ايۋ اپاڭنىڭ قارعىس تولى جانارىنىڭ ءوزى اق سىباعاسىن بەرەتىندەي . قاتىگەز تاعىدىرىنا بەرەتىن جاۋابى دا وسىى . كىم ونىڭ جانارىنا ۇيالاعان اجداھا مۇڭنىڭ ، تىرلىگىنىڭ تىنىسىن ۇزبەستەن ، بارلىق شاتتىعىنىڭ باستاۋىن ناجىسىمەن تاپالاپ ، ادامشا كەشەر تىرلىگىن ارباپ الىپ ، ماڭدايعا بىتكەن كەنىشتى كۇندەرىن جالماپ بىتكەن جىلان عۇمىرىنىڭ باسىنا اق تامىزىپ شىعارىپ سالماق؟ ! ونى ەشكىمدە بىلمەيدى ، ەشكىمدە سەزگەن ەمەس . وزىنە ءتان ەمىس – ەمىسس كۇرسىنۋلەر عانا نالەت ايتىپ ، وسى جاسالمىش تاعىدىرىنا نالەت جاۋدىرىپ جاتقانداي . سوزىمەن ەمەس ، قويۋ تۇماندارعا كۇڭگىرىتتەنە بەرگەن ، اقشام شامدارىنداي ءالسىز جانارىمەن عانا ايتاتىنداي .
ول جاس كەزىنەن تالما اۋرۋىمەن اۋىرعان ، قاتتى شارشاپ قالسا ، نەمەسە كوڭىل كۇيى داعىدارىسقا ۇشىراسا بولدى تالىپ قالادى ، اۋىزىنان اق كوبىك اعىپ ، سەرەيىپ جاتقانىن كورگەندە تۇرشىگىپ كەتەم . سوسىندا بولار ول ۇيگە قونباۋعا داعىدلانعام . ايىتپەسە وتە ەڭبەكشىل ەدى ، ارقالاپ اكەلەتىن وتىندارى ءالى كۇنگە دەيىن ەل اۋىزىندا ءاڭىز رەتىندە تامسانا ايتىلاتىن ، اسىرەسە كيمەشەكتى كىسىلەر كوپ ايتاتىن . بەكەرگە ايۋ اپاڭ بولمايدى عوي . بۇزاۋىن جامىراتپاي قايىرىپ بەرسەڭ عوي ، ويحوي ، شىركىن ! ايۋ اپاڭ وڭىرشەگە تولى كوك ساندىعىن اشقانىن كۇتەسىڭ . – قارعام ، كۇنىم ، جارىعىم دەپ كەلىپ ، جۋان ەرىنىمەن ماڭدايىڭنان شوپ ەتكىزەدى دە ، كوپ كەزدەسە بەرمەيتىن تاتتىلەرىنەن ۇستاتادى عوي قولىڭا . قولقاناتقا جارىپ ، تۇرمىستىڭ تاۋقىمەتىنەن ءبىراق ارىلعانداي ءبىر ماسايىراپ قالاتىنى بار . اتا – ەنەسىنىڭ ارۋاعىن ارداقتاپ ، سول سىيىرلارىن دا "اۋ – حاۋلاپ "شاقىرىپ كورمەدى عوي ءتىپتى . امال قانشا ، كۇيەۋى ەرتە دۇنيەدەن ءوتتى دە ، اۋرۋى اسقىنىپ وسى كۇيگە ءتۇستى ، سول ءبىر تەك ءوزى عانا تۇسىنەتىن تۇڭعيىقتىڭ مەڭىرەۋ الپەتىندە ، مىڭ تالىپ ، مىڭ تۇرەگەلىپ كەلەدى . ءشىبىن جاننىڭ دا شىقپايتىنى بولادى ەكەن دەپ قالاسىڭ . جاساي بەرسىن دەيسىڭ !
جاراتقاننىڭ وسى ءبىر ءتىلسىم بولمىسىنا ەرىكسىز تاڭداي قاعاسىڭ ، ادام پەندەسىنىڭ تۇپسىز تەرەڭ سانا– سەزىمىن، قۇدايدان باسقا ەشكىمدە وقىپ بىلمەسە كەرەك . تەك سانسىز حيكىمەتتىڭ ىشىنەن ەرىكسىز مويىنداي بەرۋدە عانا .
ول ەشكىمدى تاني المايدى . بيىل ەلۋ توعىزدا ، ونى ءوزى انىق بىلەدى . ءبىراق ەلۋ توعىزىنشى ساننان كەيىن قىرىسىپ قالادى ، جەتپىستەن كەيىن سارناپ تۇر . سودان كەيىن سۇراۋ سۇراعىڭ كەلەدى . مىنە عاجاپ ! ەشكىمدى دە تانىمايتىن مەڭىرەۋ قاتىن ، الجىعان كەمپىر ، ءوزى تاستاي باتىپ ، سۋداي سىڭگەن اۋلەتتىڭ جەتى اتاسى ەمەس ، ارعى رۋ اتاسىنان باستاپ ەشقايسى اتاسى مەن اپاسىنىڭ ، تۋىس– تۋعاندارىنىڭ اتىن اتاپ كورگەن ەمەس ، جاڭىلمايدى . بەسىنشى اي وعان ماڭگىلىك بەسىنشى ، ايى جوق . ەلۋ توعىزدان كەيىن ۇنسىزدىك ، ول ەشقاشان جاڭىلىپ كورگەمەگەن . ول ءبىر مەڭىرەۋ جان ، تەك تەرگەۋدەن عانا جاڭىلعان ەمەس …
دايىنداعان: بۇلعىن سۋسار