ەۋروپادا 1974 جىلدان بەرى ۋاقىت توقتاپ قالعانداي كورىنەتىن ءبىر جەر بار. ەلسىز جەردە بوس قالعان ۇيلەر بىرتىندەپ قۇلاۋعا اينالعان، كەزىندە جاپ-جاڭا جىلتىراعان اۆتوموبيلدەر شاڭ باسقان اۆتوسالونداردا توت باسىپ جاتىر. بۇرىن حالىقارالىق اۋەجايدا تۇرعان ۇشاقتار كۇن سايىن تۋريستەردى تاسيتىن، ەندى ەشقاشان ۇشپايدى.
كيپردەگى بۋفەرلى ايماققا قوش كەلدىڭىزدەر!
40 جىل بۇرىن افينىدىڭ باستاماسىمەن توڭكەرىس بولدى، ودان كەيىن ارالعا تۇرىك اسكەلەرى باسىپ كىرەدى، بۇل جەردى 160 شاقىرىم بويىمەن جاسىل سىزىق جۇرگىزىلدى.
سودان بەرى قالانىڭ بويىمەن وتەتىن بۇل دەماركاسيالىق سىزىق بۇرىنعى بريتان كولونياسىن وڭتۇستىك– گرەك، سولتۇستىك –تۇرىك ايماقتارعا ءبولىپ جاتىر. شەكارانى بۇۇ-نىڭ بىتىمگەرشىلەرى قاداعالاپ وتىر، ولاردان باسقا بۇل جاققا ەشكىم اياق باسا المايدى.
قاقتىعىستى توقتاتۋ مەن ەكى بولىكتى بىرىكتىرۋ ءۇشىن ەشقانداي ارەكەتتەر جاسالمادى. مىنە، 40 جىلدان اسسا دا، كيپردا ستاتۋس-كۆو ساقتالىپ كەلەدى.
ءبىراق ءبارى وزگەرۋى مۇمكىن. ساياساتكەرلەر ديپلوماتتار جەنيەۆاعا بارىپ، كيپر ماسەلەسىن شەشۋگە ۇمتىلادى. ۇلىبريتانيانىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ورىنباسارى الان دۋنكان وتكەن اپتادا افينى مەن انكاراعا بارىپ، «تۆيتتەر» پاراقشاسىنداعى جازباسىندا ايتىلعانداي، بۇل قاقتىعىستىڭ جاقىن ارادا شەشىلۋىنەن ءۇمىتتى.
ماقسات ءبىر مەملەكەتتى، ءبىراق بيلىك گرەك قاۋىمىنىڭ وكىلدەرى مەن تۇرىك كيپرلىكتەرىنەن تۇراتىن فەدەراتيۆتى كيپردى قۇرۋ.
الايدا، بارلىق الدىڭعى ديپلوماتيالىق ارەكەتتەر ومىرشەڭ فەدەراسيانىڭ قۇرىلۋىنا باعىتتالعان.
كەلەسى اپتادا ەكى تاراپتان جاڭا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلەدى. ەگەر ولار ناتيجەگە قول جەتكىزەتىن بولسا، وندا كەلىسسوز پروسەسىنە كيپردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان ۇلىبريتانيا، گرەكيا، تۇركيا ەلدەرىنىڭ ءسىم وكىلدەرى قوسىلاتىن بولادى.
ۇلىبريتانيانى كەلىسسوزدەردە سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بوريس دجونسون جانە بۇۇ-نىڭ جاڭا باس حاتشتىسى انتونيو گۋتەرريش قاتىساتىن بولادى.
ەگەر بەيبىتشىلىك ورناتۋعا مۇمكىن بولعان جاعدايدا كەلىسسوز، ءتىپتى، ۇلىبريتانيا مەن گرەكيانىڭ پرەمەر-مينيسترى تەرەزا مەي مەن الەكسيس سيپراس، سونداي-اق، تۇركيا پرەزيدەنتى رەدجەپ تاييپ ەردوعان دا قاتىسۋشىلاردىڭ قاتارىنا قوسىلۋى مۇمكىن.
وسى دەمالىس كۇندەرى مەي ەردوعانمەن وسى تاقىرىپتا اڭگىمە قۇرىپ، الداعى كەلىسسوزدەر كيپردىڭ بولاشاعىن قامتاماسىز ەتىپ، بارلىق اۋماعىندا تۇراقتىلىقتى قالىپتاستىرۋعا كەپىل بولادى دەگەن بايلامعا توقتاستى.
وتكەن جىلى كۇزدە ەكى قاۋىمنىڭ باسشىلارى تاعى دا جەنيەۆادا باس قوسىپ، ارال ماسەلەسىن شەشۋگە تالپىنىس جاساعان. ول كەزدە تاراپتار ءبىرقاتار ماسەلەگە قاتىستى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزگەنىمەن، تەرريتوريالىق رەتتەۋ بويىنشا كەلىسىمگە كەلە الماعان ەدى.
كيپر رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نيكوس اناستاسياديس پەن تۇرىك قاۋىمىنىڭ جەتەكشىسى مۇستافا اكىندجي وسى جولى كەلىسسوز جۇرگىزۋگە شىنداپ قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. ال، كەلىسسوزدە ناتيجەگە جەتە الماسا، ەكى تاراپقا دا پايداسى بولمايدى.
جەنيەۆادا جۇرگىزىلگەن كەلىسسوزدەر ەكى ەلگە، سونداي-اق، تۇركيا مەن گرەكيانىڭ بيلىگىنە پايدالى بولۋى كەرەك. جانە ونى وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك كيپردىڭ تۇرعىندارى قولداۋى ءتيىس. 2004 جىلعى جاسالعان كەلىسىمشارتتان گرەك-كيپرلىكتەر باس تارتتى.
سوندىقتان كەلىسسوزگە قاتىساتىن قاتىسۋشىلاردى كوپتەگەن كەدەرگىلەر كۇتىپ تۇر جانە جەڭىسكە جەتۋگە ەشقانداي كەپىلدىك جوق.
ءبىراق سوندا دا، ديپلوماتتار ۇمىتتەرىن ۇزەر ەمەس. بۇل كەلىسسوزدەر، ەڭ الدىمە،ن ەۋرووداق پەن ناتو «باس اۋرۋى» بولعان جانە گرەكيانىڭ ارا-قاتىناسىن تۇزەتۋگە باعىتتالعان.
