بۇگىن مۇقاعالي ماقاتايەۆتىڭ تۋعانىنا 86 جىل

/uploads/thumbnail/20170709205258840_small.jpg

ول –  قازاقتىڭ ليريك اقىنى، مۇزبالاق اقىن، ءوز زامانىندا لايىق باعاسىن الا الماسا دا وزىنەن كەيىنگىلەر ءۇشىن مارتەبەسى بيىك اقيىق اقىن، اۋدارماشى، دراماتۋرگ.

مۇقاعالي الماتىداعى قازاق ادەبيەتى مەن ونەرىنىڭ قايماقتارى شوعىرلانعان ورتادا وتكەرگەن از عانا جىلدار ىشىندە وزىندىك دارا ءۇنىن، سۋرەتكەرلىك قايتالانباس دارىنىن تانىتىپ، ءونىمدى ەڭبەكتەنە ءبىلدى. «يليچ» (1964)، «ارمىسىڭدار دوستار» (1966)، «قارلىعاشىم كەلدىڭ بە؟»، «ماۆر» (1970)، «اققۋلار ۇيىقتاعاندا» (1973)، «شۋاعىم مەنىڭ» (1975) اتتى جىر جيناقتارىن كوزىنىڭ تىرىسىندە جاريالاپ ۇلگەردى.

مۇقاعالي ماقاتايەۆ پوەزيا جانرىندا عانا ەمەس، پروزا، دراما، سىن سالاسىندا دا قالام تارتتى. ونىڭ «قوش، ماحاببات» جيناعىنا ءار جىلدار جازىلعان «قۇلپىتاس»، «مارۋسيانىڭ تاۋى»، «وزگەرمەپتى»، «اجە» اڭگىمەلەرى، «قوس قارلىعاش»، «جىل قۇستارى» پوۆەستەرى مەن «قوش ماحاببات» پەساسى، بىرنەشە سىني ەڭبەكتەرى ەنگەن.

مۇقاعالي اۋدارما سالاسىندا دا وزىندىك شەبەرلىك شالىمىمەن تولىمدى ەڭبەكتەر تىندىرا الدى. ول دانتەنىڭ «قۇدىرەتتى كومەدياسىنىڭ» «تامۇق» اتتى ءبولىمىن، شەكسپيردىڭ «سونەتتەرىن»، ۋولت ۋيتمەننىڭ ولەڭدەرىن قازاق تىلىنە اۋداردى.

شىعارمالارى وزبەك، قىرعىز جانە تاعى باسقا تىلدەرگە اۋدارىلعان. مۇقاعالي قايتىس بولعاننان كەيىن ق ر جازۋشىلار وداعى ءمۇقاعاليدىڭ اتىنداعى ادەبي سىيلىق تاعايىندالىپ، وعان ق ر مەملەكەتتىك سىيلىق، “عاسىر اقىنى” اتاعى بەرىلدى. 60 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا اقىننىڭ تۋعان جەرىندە مۇراجايى اشىلدى. الماتىدا اقىن اتىندا مەكتەپ، كوشە جانە سول كوشە بويىندا مۇقاعاليعا ارنالعان ەسكەرتكىش بار. مۇقاعالي ولەڭدەرىنە ن.تىلەندييەۆ، د.راقىشيەۆ، ش.قالداياقوۆ، ءى.جاقانوۆ، ا.التىنبەك قورازباي ۇلى قورازبايەۆ، ت.راحيموۆ، م.رۇستەموۆ، ت.مۇحامەدجانوۆ، ءا.تىنالييەۆ، ب.ورال ۇلى، ت.دوسىموۆ، ت.ب. سازگەرلەر ءان جازدى. 1985 جىلى قازاقستان جازۋشىلارى وداعىنىڭ باستاماسىمەن ۇزدىك ادەبي شىعارما اۆتورلارىنا م. ماقاتايەۆ اتىنداعى سىيلىق تاعايىندالدى. ال 2008 جىلى م.ماقاتايەۆ اتىنداعى جاڭا سىيلىق تاعايىندالدى.

 

قاتىستى ماقالالار