اتا-بابامىزدىڭ ادامزات مادەنيەتىنە قوسقان ۇلەسى شەكسىز. ونى ءوزىمىز ەستەن شىعارىپ قوياتىنىمىز بولماسا، ۋاقىت پەن تاريح ۇمىتپايدى. اۋەلى وزگەلەر مىناۋ سەنىكى دەپ اكەلىپ بەرىپ جاتادى. ۇلتتىق بولمىسىمىزدى زەردەلەپ كورسەك، ءبىزدىڭ  ەل بولۋىمىزعا، قازاق بولىپ قالىپتاسۋىمىزعا جىلقى جانۋارىنىڭ كوپ سەپتىگى ءتيىپتى. ءتىپتى قانىمىزبەن بىتە قايناسىپتى. ادامزاتتىڭ العاشقىسى بولىپ جىلقىعا جۇگەن سالدىق، «تۇلپار مىندىك، تۋ ۇستادىق».

ءدال جىلقى جانۋارى ىسپەتتى بىر-بىرىمىزبەن  الىس  كەتسەك كىسىنەسىپ ساعىنامىز، جاقىن جۇرسەك تەبىسەمىز. «جامان ايعىر جاتىرىنا شابار» دەدىك تە، جەتى اتاعا تولماي قۇدا بولمايتىن «زاڭعا» توقتادىق. «ات ءۇستى اۋليە» بولىپ تۇرعاندا، شىعىس پەن باتىسقا، تۇستىك پەن تەرىستىككە جورتتىق، قارسى كەلگەندى قۇرتتىق. قاز باسىپ، قادام باسقان ءسابيىمىز كوك شىبىقتى ات قىلىپ ءمىنىپ ءوستى، ءتىلى شىققاندا ات دەدى، اتا دەدى. «جىلقىدان اسقان مال بارما، قىمىزدان اسقان ءدام بارما» دەپ  «شالعىنعا بيە بايلاتتىق». ولەڭىمىزىدى دە «مىنگەنىم استىمداعى....» دەپ باستايمىز.

ال ءقازىر زامان وزگەردى، كوشپەلى ءومىر وتكەن ۋاقتتىڭ ەنشىسىندە كەتتى. قالاي اتتان تۇستىك، سولاي بارلىعانان ايىرىلا باستادىق، ايىرلدىق تا. زاتتان دا، رۋحانياتتان دا. ەندى ەگەمەندىك الىپ، ەڭسەمىزدى كوتەرگەن كەزدەن بەرى سول جوعالتقانىمىزدى تاپپاق بولىپ الا-شاپقىن بولىپ ءجۇرمىز. ىزدەگەنىمىز تابىلماي، سوڭى سيىر قۇيمىشاقتانىپ، «اتتەگەن-اي» دەگىزگەندەرى دە جەتىپ جاتىر.

 سولاردىڭ ءبىرى – كينو سالاسى. كينو ادامزاتتىڭ رۋحانيات الەمىنىڭ  ۇلكەن بولىگى، ءومىردىڭ ايناسى. ءار ەلدىڭ، ءار ۇلتتىڭ تۇسىرگەن كينوسىنان ولاردىڭ ۇلتتىق بولمىسىن، ءسالت-داستۇرىن، نانىم-سەنىمىن بىلە الامىز جانە كينوسىن كورىپ، «ولار سولاي ەكەن دەپ» ويلايمىز. بەينە شەتەلدىكتەردىڭ «بوراتتى» «قازاق» دەپ تانيتىنى سياقتى. ءبىر تاڭعالارلىعى،   تاۋەلسىزدىكتەن بەرى تۇسىرگەن كەيبىر كينولارىمىزدىڭ ۇلتتىق بوياۋى وتە سولعىن، كورىپ وتىرىپ قازاق كينوسى دەۋگە اۋىزىڭ بارمايدى. باسقاسىن ايتپاعاندا، كينو تولعان - ەسەك.  ءوزىم كورگەن بىر-ەكەۋىن ايتايىن. مىسالعا «قۇراق كورپە» دەگەن كينودا بالالار ەسەك ءمىنىپ، كوكپار تارتىپ، ونى تۇرلى-تۇسكە بوياپ ءماز بولىپ ءجۇر. سول ەسەكتەردىڭ ورىنىنا تاي مىنگىزگەندە قالاي بولار ەدى. وتكەن اپتادا «كەلينكا سابينا» دەگەن كينونىڭ ترەيلەرىن كورىپ جاعامدى ۇستادىم. ەسەككە اربا شەككەن، اۋىل ساقشىسى ەسەك مىنگەن، ەسەك ءمىنىپ كەلىن قۋعان اتا، كەشقۇرىم ەسەكپەن كەزدەسۋگە كەلگەندەر.. اتتەڭ! بۇل ەسەكتەردىڭ ورنىنا قويشىنىڭ «مىڭ سالساڭ ءبىر باسپايتىن توپاي تورىسىن» السا، جەتىپ ارتىلار ەدى.

وسىنداي كينولاردى كورگەن، «كوك جاشىكتەن» باسقانى بىلمەيتىن، دۇنيە تانىمىنىڭ جالعىز كوزى سوعان بايلانعان بالالارىمىز نە ويلايدى، كىم بولادى؟

    «نە جەسەڭ، نە كورسەڭ سول سەكىلدى بولاسىڭ». بۇل دالەلدەنگەن  شىندىق.

كەلەسى جىلى قۇداي قالاسا ەلباسى تاپسىرماسىمەن قازاق حاندىعى قۇرىلىعاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان ۇلكەن فيلم تۇسىرىلگەلى جاتىر. ارينە، بۇل كوڭىل كونشىتەرلىك جاڭالىق. سول فيلمگە دە «ەسەكتەر» كىرىپ كەتپەسە ەكەن. نە دەسەك تە «تۇلپارلاردان ەسەك وزعان» زامان بولىپ تۇر-عوي.

الىبەك ىدىرىس