ءقازىر الەم ەلدەرى ەكولوگيا ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارۋدا. قورشاعان ورتا مەن اۋانىڭ لاستانۋى ادام دەنساۋلىعىنا كەرى اسەرىن تيگىزۋدە. سونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كوپتەگەن ەل جاسىل ەكونوميكاعا كوشىپ جاتىر. جاسىل ەكونوميكا دەگەنىمىز – تابيعي رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانىپ، تابيعي تازا ونىمدەر شىعارۋ جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋ.
بۇگىندە ءوزىمىز تىرشىلىك ەتىپ، اۋاسىن جۇتىپ، سۋىن ءىشىپ وتىرعان تابيعاتتى قورعاپ، ايالاۋ بارشامىزدىڭ مىندەتىمىز. ەلوردامىز استانادا ءوتىپ جاتقان بۇكىلدۇنيەجۇزىلىك «ەكسپو –2017» كورمەسىنىڭ جاسىل ەنەرگياعا بايلانىستى بولۋى جانە ەكولوگيا پروبلەماسىنىڭ تۇڭعىش رەت قازاق ەلىندە اتالعان كورمەنىڭ كۇن تارتىبىنە ەنگىزىلۋى بەكەر ەمەس. كەڭ-بايتاق قازاق جەرىنىڭ شۇرايلى جەتىسۋ ولكەسى بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن وركەندەتۋگە قولايلى. ويتكەنى، ءوڭىر سۋ، جەل جانە كۇن ەنەرگياسىنا تابيعي جاعىنان وتە باي. سوندىقتان، وبلىسىمىز جاسىل ەكونوميكاعا كوشۋ باعدارلاماسىنا ەلەۋلى ۇلەس قوسىپ، سوڭعى جىلدارى بىرنەشە سۋ، جەل، كۇن ەنەرگياسى كوزدەرىندە قىزمەت اتقاراتىن ستانسىلار پايدالانۋعا بەرىلدى. ەنەرگيانىڭ بالامالى كوزىنىڭ ىشىنەن وبلىستا كىشى سۋ ەلەكتر ستانسىلارىن سالۋ جانە ىسكە قوسۋ دامىعان باعدارلامانىڭ ءبىرى.
وبلىستا كەڭەس كەزەڭىنەن 8 كىشى سۋ ەلەكتر ستانسىسى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ سىرتىندا 2008 – 2016 جىلدارى جاڭادان 10 كىشى سۋ ەلەكتر ستانسىسى ىسكە قوسىلدى. كىشى وزەندەرگە تىرەۋىشتى توعانسىز جۇمىس ىستەيتىن وسىنداي سۋ ەلەكتر ستانسىلارىن سالۋ ەل ەكونوميكاسىنىڭ ەنەرگەتيكالىق تيىمدىلىگىن كوتەرۋدىڭ ماڭىزدى باعدارىنىڭ ءبىرى سانالادى. وبلىستا 2020 جىلعا دەيىن 11 سۋ ەلەكتر ستانسىسىن سالۋ جوسپارلانعان. ونىڭ ىشىندە ەڭ ءىرىسى شەلەك وزەنى ساعاسىندا قۇرىلاتىن قۋاتتىلىعى 60،8 مگۆ سۋ ەلەكتر ستانسىسى. وتكەن جىلى قاپشاعاي قالاسىندا 2 جەل ەلەكتر ستانسىسى ىسكە قوسىلدى. سونداي-اق، وبلىستا كۇن ەنەرگياسىن ءتيىمدى پايدالانۋ قولعا الىنعان. قاپشاعاي قالاسى ماڭىنداعى كۇن ەلەكتر ستانسىسىنىڭ قۇرىلىسىنا «سامرۋك گرين ەنەردجي» ج ش س 1700 ملن. تەڭگە جۇمساپ، پيلوتتى يننوۆاسيالىق جوبانى ءوزىنىڭ ينۆەستيسياسى ارقىلى ىسكە قوستى.
كۇن ەلەكتر ستانسىسىنىڭ بارلىق كەشەنى اشىق اسپان استىنداعى بىرنەشە قاتارلى كۇن باتارەيالارىنان تۇرادى. وسى جەردە 5615 تۇراقتى كۇن باتارەيالارى جانە كۇنباعىس سياقتى كۇن سوڭىنان اينالاتىن 60 باتارەيا ورناتىلعان. كۇن ەنەرگياسى وسىلاي تابيعي تۇردە وزگەرىپ، شاعىن ترانسفورماتورعا شوعىرلانىپ، ەلدىڭ ءبىرىڭعاي ەنەرگوجۇيەسىنە بەرىلەدى. ءقازىر ستانسىنىڭ قۋاتى شاعىن، بارلىعى 2 مگۆت. ءبىراق، «سامرۋك گرين ەنەردجي» ج ش س جاڭعىرتىلمالى ەنەرگيا كوزدەرىن دامىتۋ شەڭبەرىندە 10 جوبانى ىسكە اسىرماق. بىلتىر قاپشاعاي قالاسىندا جالپى قۋاتى 9،0 مۆت. 2 جەل ەلەكتر ستانسىسى ىسكە قوسىلدى. وبلىستىڭ ەلەكتر ەنەرگياسىنا قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدە كۇن مەن جەل رەسۋرستارىنان الىناتىن ەلەكتر ستانسىسى ۇتىمدى بولىپ وتىر. ناتيجەسىندە قولدانىلعان جاسىل تەحنولوگيا ارقىلى قورشاعان ورتانىڭ جاعدايىن ءبىرشاما جاقسارتۋعا بولادى.
ايماقتا 2020 جىلعا دەيىن جاسىل ەنەرگيا كوزدەرى ارقىلى قىزمەت اتقاراتىن 130-عا جۋىق نىسان ىسكە قوسىلماق. ونىڭ ىشىندە 100 سۋ ەلەكتر ستانسىسى بولسا، سونىڭ وتىزىن جەل مەن كۇن ەلەكتر ستانسىلارى قۇراماق. سونىمەن بىرگە ۇزىندىعى 265 شاقىرىم «الماتى – تالدىقورعان» ماگيسترالدى گاز قۇبىرىنىڭ ىسكە قوسىلۋى جەتىسۋ ولكەسىنىڭ ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك جانە ەكولوگيالىق جاعدايىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتپەك. بۇل قۇرىلىسىنا 21،4 ملرد. تەڭگە بيۋدجەت قارجىسى بولىنگەن وڭىردەگى ەڭ ءىرى الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبا. مىنە، جوعارىدا اتالعان اۋماقتى ءىس-شارالاردىڭ ارقاسىندا وبلىستىڭ اۋاسىنىڭ لاستانۋىنا شەكتەۋ قويىلىپ، ساپاسىنىڭ جاقسارۋىنا نازار اۋدارىلۋدا. بۇل ءوڭىر حالقىنىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ جاقسارىپ، دەنساۋلىعىنىڭ نىعايۋىنا، ءبىر سوزبەن ايتقاندا، تۇرعىنداردىڭ ورتاشا ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلاۋىنا ايتارلىقتاي سەپتىگىن تيگىزەتىن بولادى.
قونىسبەك بايەدىلوۆ،
الماتى وبلىسى بويىنشا
ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى
