ءتوزىمى تاۋسىلعان انا ەرلان ساعادييەۆكە حات جازدى

/uploads/thumbnail/20170927163455999_small.jpg

Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگىنىڭ پوشتاسىنا ءار ءتۇرلى حاتتار لەگى كەلىپ جاتادى. بۇل جولى ءۇش بالانىڭ اناسى گ. ك. (ەسىمىن جاسىرۋدى ءوتىندى) اقپارات اگەنتتىگى ارقىلى ق ر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە حات جولدادى. حات مازمۇنى تومەندەگىدەي (مازمۇنى وزگەرمەگەن):

«بۇل حاتتى جازباس بۇرىن كوپ ويلاندىم. جازسام، دۇرىس بولار ما ەكەن، ەرتەڭگى كۇنى بالالارىما زيانى ءتيىپ كەتپەس پە ەكەن دەپ... سول سەبەپتى ەسىمىمدى دە، بالالارىمنىڭ دا ەسىمىن جاسىرۋدى ءجون كوردىم. جاسىم 40-تان اسسا دا، الەۋمەتتىك جەلىدە ءجيى وتىرامىن. جۇمىس ىستەگەندىكتەن تەلەديدار كورۋگە ۋاقىتىم جوق. سول سەبەپتى Qamshy.kz سىندى سايتتاردى ءجيى وقيمىن، ءارى تۇراقتى وقىرمانى بولعاندىقتان حاتىمدى وسى سايت ارقىلى جەتكىزۋگە بەل بايلادىم. وسى سايت ارقىلى مەن سەكىلدى بارشا اتا-انانىڭ زارى ءبىلىم مينيسترلىگىنىڭ قۇلاعىنا جەتىپ قالار.

ءوزىم – 3 بالانىڭ اناسىمىن. ۇلكەن قىزىم ۋنيۆەرسيەتتە وقيدى، ەكىنشى ۇلىم 11-سىنىپ وقۋشىسى، كەنجەم بۇيىرسا الداعى جىلى مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتايدى. بالالارىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن كۇيەۋىم ەكەۋمىز جانتالاسىپ جۇمىس ىستەيمىز. سولار ەشتەڭەدەن قۇر قالماسا ەكەن، ءبىلىم السا، جوعارعى وقۋ ورنىنا تۇسسە، قىدىرىپ تا ۇلگەرسە دەيمىز. جالپى، قاتارلارىنان قالدىرماۋعا بارىنشا تىرىسىپ كەلەمىز. ءبىراق تا وقۋشىلار ءۇشىن جاسالىپ جاتقان رەفورماعا كوڭىلىمىز تولار ەمەس. ول رەفورما شىنىمەن وقۋشىلار ءۇشىن جاسالعان با؟ بالالارىمنىڭ بولاشاعى ءبىز ءۇشىن ماڭىزدى، ولار ءۇشىن مەمەلكەت نە ىستەي الادى، قانداي مۇمكىندىكتەر قاراستىرعان، ءبارىن باقىلاپ وتىرامىز. ەندى، مىنە، ەلدىڭ ءبارى قارسىلىق تانىتىپ جاتقان ءبىلىم سالاسىنداعى جاڭا رەفورماعا ءبىز دە قارسى ەكەنىمىزدى ايتقىم كەلىپ وتىر. قۇرمەتتى، ەرلان ساعادييەۆ مىرزا، تۇسىنەسىز بە؟ اتا-انالاردىڭ كوبى ءسىز ەنگىزگەلى وتىرعان رەفورماعا قارسى.

ۇشتىلدىلىكتەن باستادىڭىز. ءيا، بالالارىمنىڭ اعىلشىن ءتىلىن جەتىك مەڭگەرىپ شىعۋىنا قارسى ەمەسپىن، ءتىپتى كەرەمەت بولاتىن ەدى. الايدا، ونىڭ باسقا دا جولدارى بار عوي. ءار بالا ەڭ الدىمەن ءوز انا ءتىلىن تولىق مەڭگەرۋى ءتيىس. ءبىز اۋىلدى ايماقتا تۇرامىز، ال قالاعا بارا قالعان جاعدايدا بالالاردىڭ 80%-ى دەرلىك ورىس تىلىندە سويلەسەدى. ول بالالارعا اعىلشىن ءتىلىن تەرەڭ وقىتساق، قازاق تىلىنەن ماقرۇم قالماي ما؟! كەرىسىنشە، مەكتەپتەردەگى قازاق ءتىلىن دامىتۋعا كۇش سالساڭىز بولار ەدى. جوق، ۇشتىلدىلىكتى ايتىپ قويمايسىز. وقىسىن، وقيدى دا، تەك قوسىمشا ءپان رەتىندە. ونىڭ ۇستىنە، اتا-انالاردىڭ 95%-ى پاندەردى اعىلشىن تىلىندە وقىتۋعا كەلىستى دەپسىز. قايدان ءبىلدىڭىز ونى، بىزدەن ەشكىم سۇراعان جوق قوي، ساۋلاناما جۇرگىزگەن جوق. الدە ساۋالناما تەك قالادا جۇرگىزىلدى مە؟ اۋىلدى ايماقتىڭ اتا-انالارى، بالالارى كىم بولعانى؟

قازاقستان تاريحىن وقۋ ورىندارىنان الىپ تاستاپسىز. مۇنى ەستىگەندە-اق ەسىمنەن تانا جازداعام. ءار بالا تىلىنەن كەيىن اسا قاستەرلەۋى ءتيىس قۇندىلىق – ەلىنىڭ تاريحى. ءيا، مەكتەپتەگى 5-6 جىل جەتەدى دەپ ويلاعان شىعارسىز. جوق، كەز-كەلگەن ۇلتتىڭ ادامى ءوز ەلىنىڭ تاريحىن ءومىر بويى وقۋى ءتيىس.

ۇبت-داعى رەتسىزدىكتەر شە؟ قانشاما تۇلەكتىڭ كوز جاسىنا قالدىڭىز. ۇلىم 11-سىنىپتى بىتىرەدى بيىل. «ماما، مەن بىتىرگەندە قانداي بولار ەكەن؟» دەپ قازىردەن ۋايىمدايدى. بۇل وقۋشىلار ۇبت قالاي وتەر ەكەن دەپ ۋايىمداماۋلارى ءتيىس قوي. بار نازارىن بىلىمگە اۋدارىپ، گرانتقا تۇسۋگە تىرىسىپ باعۋ مىندەتتەرى. ال بۇلار «وسى جىلداعىداي رەتسىزدىك ورنايدى ءبارىبىر، نەسىن دايىندالامىز» دەيدى. مۇنى كىم رەتتەيدى؟

كىتاپ ماسەلەسى دە بار. 11-سىنىپتا وقيتىن ۇلىمنىڭ 5 كىتابىن ءوزىمىز ساتىپ الدىق. ۇلىمنىڭ اناسى دا، اكەسى دە قىزمەتتە بولعاندىقتان، كىتاپ ساتىپ الۋعا مىندەتتەپتى. وعان قوسا ۇبت-عا دايىندالاتىن كىتاپتارى بار، قوسىمشا ساباقتارى بار. ءار اپتا تاپسىرىپ وتىراتىن وتپەلى تەستتەرى بار. كۇيەۋىم ەكەۋمىزدىڭ ايلىقتارىمىز 70 مىڭنان اسپايدى. نەسيەلەرىمىز بار. ۋنيۆەرسيتەتتە وقيتىن قىزىم 11-سىنىپ بولعاندا، ءار اي سايىن ايلىعىمىزدىڭ تەڭ جارتىسى قىزىمنىڭ ساباعىنا كەتەتىن. بۇل جولى دا سولاي بولماق پا؟! ەڭ بولماعاندا وقۋشىلار كىتاپپەن تولىق قامتاماسىز ەتىلمەگەن. الدە تەك اۋىلدىق ايماقتاردا سونداي ما؟ ءبىراق، نەگە كىتاپ بازارلار مەن باسپالاردا بار دا، مەكتەپتە جوق. ءبىر ايتقانىڭىزدا، وقۋشىلارعا كىتاپ جەتكىلىكتى دەگەنسىز. وندا نەگە 15 مىڭ  تەڭگەنى بالامنىڭ كىتابىنا جۇمسادىق. بۇعان مەكتەپ كىنالى مە، الدە قالاي؟

كەشە عانا شىمكەنتتە ورىن العان جاعدايدى وقىپ، تىپتەن جۇرەگىم اۋىردى. حات جازۋىما تۇرتكى بولعان دا – وسى ماسەلە. زورلانعان قىزدى مەكتەپتەن قۋماقشى ەكەن. ول قىزدىڭ جاعدايىن ويلاپ جاتقان ەشكىم جوق. بار ويلاعانى مەكتەپتىڭ ابىرويى. سوندا ول ءبۇلدىرشىننىڭ قۇقىعىن كىم قورعايدى؟ قاي مەكتەپكە بارسا دا، قابىلدامايتىن كورىنەدى. بولەك وقىعانى دۇرىس دەگەندەرى دە بار ەكەن. سۇمدىق... جاقسى، بولەك وقىسىن. ال ونداي ورىن بار ما؟ ءبىلىم سالاسىنىڭ ماماندارى، ايتىڭىزىدارشى؟ ول قىز ءوز وتانىندا،ءوز جەرىندە ءومىر ءسۇرىپ، قورلانىپ وتىر. بۇل قىز جەلىگە شىعىپ وتىرعان العاشقىسى عانا، ال ءۇنسىز وتىرعاندار قانشاما. زورلىق دەگەن دۇنيە بىتپەي، مۇنداي قيىندىقتار دا بىتپەيدى. ال سول زورلانعان قىزدارىمىزدىڭ قۇقىعىن كىم قورعايدى، مەكتەبىنىڭ ءوزى ول وقۋشىدان باس تارتىپ وتىر ەمەس پە؟

وقۋشىلاردىڭ تاعدىرى ويىنشىققا اينالدىرماڭىز، مينيستر مىرزا! ولار بۇگىن نەنى كورىپ وسسە، ەرتەڭ ەلىنە سونى ىستەيدى. ال مەن بالالارىمنىڭ دۇرىس ءبىلىم الىپ، ەلىنە تەك پايداسىن تيگىزەر ازامات بولىپ وسكەنىن قالايمىن. ءار اتا-انا سەكىلدى...

قۇرمەتپەن: ءۇش بالانىڭ اناسى، گ. ك»

قاتىستى ماقالالار