بي-بي-سي ءجۋرناليسى يراك پەن سيرياعا بارعان ايەلدەردىڭ انالارىمەن سويلەستى. كەزدەسۋ شەشەنستاننىڭ ماسكەۋدەگى وكىلدىگىندە ءوتتى دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
«مەن ەرەجەبوۆا جاننەت داعىستاننىڭ تۋماسىمىن. بالالارىم 2015 جىلى 13 شىلدەدە تۇركياعا كەتكەن. ءبىرىنشى قىركۇيەكتە ول جۇمىسقا كىرىسۋى قاجەت ەدى. ول مەكتەپتە اعىلشىن تىلىنەن ساباق بەرەتىن. ۇلكەن بالاسى دا ءبىرىنشى سىنىپقا بارۋى كەرەك ەدى. قىزىمدى ءوزىم شىعارىپ سالدىم. ول وتباسىنا، جۇمىسىنا ورالادى دەپ ويلادىم. ەكى اپتادان كەيىن بەلگىسىز نومەردەن قىزىمنىڭ اتىنان حابارلاما كەلدى. وندا «اناشىم، ساعان ەشتەڭە ايتا المايمىن. ۇيگە ورالا المايمىن» دەپ جازىلعان. حابارلامانى قىزىم جازدى ما، الدە باسقا بىرەۋ مە بىلمەيمىن.
وسىدان كەيىن رەسەيدىڭ تۇركياداعى ەلشىلىگىنە حات جازدىم. الايدا ەلشىلىك وكىلدەرى قىزىم، كۇيەۋ بالام مەن جيەندەرىمدى تاپپادى. ەكى اي بويى قىزىمنان ەشقانداي حابار كەلمەدى. تەلەارنا ارقىلى ەۋروپاعا باراتىن ەميگرانتتاردى كورسەتەتىن باعدارلاما ارقىلى دا ىزدەدىم. قىزىم بالكىم ەۋروپاعا كەتكەن بولار دەپ ويلادىم. سۋعا باتقان ەميگرانتتاردىڭ ىشىنەن دە ىزدەدىم. الايدا قىزىم تۋرالى قانداي دا بولماسىن اقپارات تابۋ مۇمكىن بولمادى.
ءۇشىنشى ايدا قىزىم بايلانىسقا شىقتى. قىزىم وكسىپ جىلادى.
«اناشىم، كەشىرشى مەنى. مەن بىلمەدىم. مەن بالالارىم ءۇشىن وسىندا كەلدىم» دەدى. مۇنىمەن نە ايتقىسى كەلگەنىن تۇسىنبەدىم.
قىزىم نەلىكتەن ول جەرگە بارعانىن ءبىلۋ ءۇشىن كۇيەۋ بالامنىڭ بايلانىسقا شىعۋىن تالاپ ەتتىم. كەيىن قىزىمنان كۇيەۋ بالامنىڭ كوز جۇمعانىن ەستىدىم.
«قايداسىڭ؟ جانىڭدا كىم بار؟» دەپ سۇراعان ەدىم، قىزىم ونداي اقپارات بەرۋگە تىيىم سالىنعانىن ايتتى.
2016 جىلى 30 قاراشادا قىزىم حابارلاستى. «اناشىم، جاعدايىمىز اۋىر. ەگەر ۇزاق ۋاقىت بايلانىسقا شىقپاسام، بالالارىمدى ىزدەپ تاۋىپ، ەلگە الىپ كەت. ولاردى مۇندا قالدىرما» دەدى قىزىم.
جاقىندا سيريا، يراكتان كەلگەن ايەلدەرگە قىزىم مەن جيەندەرىمنىڭ فوتولارىن جىبەردىم. ولاردىڭ ءبىرى بالالاردى تانىدى. جيەندەرىمدى جاقىندا كورگەنىن ايتتى. كەلەسى كۇنى ولاردى باسقا لاگەرگە اپارۋ كەرەك بولعان ەكەن. باسقا اقپارات جوق. بالالارىمدى تابۋعا كومەكتەسىڭدەرشى» دەدى امالى تاۋسىلعان انا.
قىزىن تابا الماي جۇرگەن انالاردىڭ ءبىرى فاتيما اتاگايەۆا.
«مەن قىزدارىن ىزدەپ جۇرگەن انالاردىڭ ءبىرىمىن. قىزىم 2014 جىلى ۆولگوگراد وبلىسىنان شەتەلگە كەتكەن. قىزىممەن سويلەسكەندە ونىڭ ايتقان العاشقى ءسوزى، «اناشىم، شىن ءسوزىم، مەن قايدا نە ءۇشىن بارا جاتقانىمدى بەلمەدىم. وزگە ەلگە جەتىپ، بەتىمە ىستىق جەل سوققاندا مۇندا نە ىستەپ ءجۇرمىن دەپ ويلادىم» دەدى ول. ول ءتورت بالاسىمەن كەتكەن. ءبىر بالاسىن سوندا بوساندى. سوڭعى رەت ونىمەن 2ء-شى اقپاندا سويلەستىم. ولاردىڭ قايدا، نە ىستەپ جۇرگەنىنەن مۇلدە حابارسىزبىن» دەيدى فاتيما اتاگايەۆا.