ەگەر ءوزىڭىزدىڭ بالاڭىزدان قاۋىپتەنسەڭىز، نە ىستەۋگە بولادى؟ ەگەر ول ەشتەڭەنى سەزبەسە، ءتىپتى ءوزىن دە، ونى جازالاۋدان نە پايدا؟ پسيحياترلار «ەموسيانالدىق قاسيەتى جوق، سەزىمسىز» دەپ باعا بەرەتىن بالالار تۇبىندە كىمگە اينالادى؟ بۇل قاسىرەت كىمگە اۋىر تيەدى، اتا-اناعا ما، الدە ەشتەڭەنى سەزبەيتىن بالاعا ما؟ شەتەلدىك ب ا ق ءجۋرناليسى ءدال وسىنداي سىناقتى باستارىنان وتكەرگەن اتا-انامەن تىلدەسىپ كوردى. دجەين مەن پول بالالارى ءۇشىن ارنايى مامان ىزدەيدى، الايدا ونداي مامان جوق.

دجەين مەن پول ماكستى اسىراپ العان. بالا اسىراپ الۋ – ارينە، ساۋابى مول ءىس. الايدا اسىراپ العان بالاڭنىڭ ساعان دەگەن جۇرەگى جىلىماسا، وزىڭە شابۋىل جاساسا، قانداي شارا قولدانۋعا بولادى؟ سونىڭ جاۋابىن تاپپاي جۇرگەن اتا-انالار بۇگىندە جەتەرلىك.

دجەين: ءبىزدىڭ ومىرىمىزدە ماكس پايدا بولعان كەزدە ءبارى تۇبەگەيلى وزگەردى. مۇنداي ۇلكەن وزگەرىس ءبىزدىڭ مىقيىلىعىمىزدى سىنادى. بولاشاقتا نە بولاتىىنىن كوز الدىمىزعا ەلەستەتىپ تە كورمەگەن ەدىك.

پول: ماكس – اسىراندى بالا. مۇنداي دا جاۋاپكەرشىلىك تە كوبەيەدى. ءبىز ۇلكەن ماسەلەگە تاپ بولعانىمىزدى ەرتە تۇسىندىك، الايدا سىرتقى كومەكتەن ءۇمىتتى بولدىق.

دجەين: ماكس ءۇيمىزدىڭ تابالدىرىعىن اتتاعاندا قاتتى قورىقتىق، ءبىراق ءبارى جاقسى بولادى دەپ سەندىك. «وعان ءۇي سىيلايمىز، وتباسى جىلۋلىعىن سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەرەمىز، ءوزىن جايلى سەزىنۋىنە بار جاعداي جاسايمىز، ۋاقىت وتە كەلە... ءبارى جاقسى بولىپ كەتەدى.

ءبىز ونى اسىراپ العان كەزدە ونىڭ وتكەن ومىرىمەن تانىستىق. مەكتەبىندە سوتقار بولعانىن ءبىلدى. باستاۋىش مەكتەپكە بەرگەن ساتىمىزدە مۇعالىمدەر ماكستى ارەڭ باسقاراتىن. ول وزگە وقۋشىلارعا تاپ بەرەتىن. سىنىپتاستارىنىڭ مازاسىن الاتىن. الايدا ول ءوز قۇرداستارىمەن ەشقاشان توبەلەسپەگەن، تەك اشۋىن شىعارۋ ءۇشىن دورەكىلىك تانىتقان، ۇرسىسقان.

ءبىر كەزدە اس بولمەدە تۇرعان كىشكەنتاي پىشاقتى الىپ كەتكەن ەكەن. سول پىشقاپەن وزگەلەردى ۇركىتىپ جۇرگەن، قوقان-لوقى كورسەتكەن. ءسويتىپ، بىرنەشە ايدان كەيىن ماكستى مەكتەپتەن شىعارۋعا تۋرا كەلدى.

ءبىز قانداي دا ءبىر شارا قولدانۋ كەرەك ەكەنىن تۇسىندىك. مەن العاش رەت بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە ارنالعان پسيحيكالىق دەنساۋلىق قىزمەتىنە جۇگىنگەنىمدە، ماعان ماكستىڭ ءالى ءوز ورتاسىنا ۇيرەنىسە الماي جۇرگەنىن ايتتى.

الايدا، مەن شىنايى كومەكتىڭ كەرەك ەكەنىن سەزدىم. ءتىپتى، نە ىستەرىمدى، نەدەن باستارىمدى بىلمەي دال بولدىم.

پول: ۇيىمىزدە قيىندىقتار ءجيى تۋىنداپ تۇرادى. ماكستى كىشكەنتاي كەزىندە ۇستاپ الىپ، جونگە سالۋ وڭاي ەدى. ال ءقازىر ءوزىن ۇستاتپايتىن بولدى. بىزگە دە كۇش قولدانۋعا تۋرا كەلەدى.

ونىڭ ۇستىنە ماكستىڭ قارىنداسى بار. ەكەۋىن وڭاشا قالدىرۋعا قورقامىز. ماكس ۇيىقتاعانشا، ونىڭ ءار قادامى باقىلاۋ ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىزگە اينالعان.

دجەين: ول بىزگە قازىردەن كۇش كورسەتەدى. ءتىپتى، بىردە پوليسيا شاقىرۋىمىزعا تۋرا كەلدى. وعان ۇرسا جونەلسەك، ءبىزدى ۇرادى.

پول: ول ءقازىر ءالى بالا. ال ەر جەتكەندە قانداي بولاتىنىن كوز الدىمىزعا ەلەستەتۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى.

دجەين: الدىڭعى كۇنى وعان قالاعانىن ىستەۋگە تىيىم سالعان ەدىم، ول اشۋعا بۋلىقتى دا، ماعان تاپ بەردى. العاشىندا جاي عانا يتەرەتىن. كەيىن ماعان ءسوز قايتارۋدى شىعاردى. ال ءقازىر اشۋلانسا، ۇيدەگى زاتتاردى قيراتاتىن ادەت شىعاردى.

پول: ول كەيدە وتە ءقاۋىپتى بولىپ كەتەدى. ايقايلاعانى، ۇرسىسقانى، قوقان-لوقى كورسەتكەنى جاي عانا ءسوز، ءبىزدى ولتىرە مە دەپ قاۋىپتەنەمىز.

دجەين: ءبىز بالالاردى قورعاۋ باعدارلاماسىنا كىردىك، ءبىرقا ۇلكەندەردى دە قورعاۋ باعدارلاماسىن اشۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. ماكس ءبىزدى دە، قارىنداسىن دا ۇرادى.

پول: ول ءوزىن-وزى باقىلاۋدان قالعان. رەنىش پەن اشۋدى ىشىندە ساقتاپ جۇرەدى دە، ءبىر كۇنى جارىلادى. ءبىراق جاقسى قاسيەتتەرى دە جوق ەمەس.

دجەين: ءيا، ونىڭ سۇيكىمدىلىگى دە بار. كەيبىر ادامدارعا ماكسپەن بولعان ۇنايدى. مەنىڭشە، ول ۇستامدى بولىپ، ساۋدا ىسىنە ارالاسسا، ادامدارمەن ءتىل تابىسىپ، جاقسى پيادا تابا الاتىنىنا سەنەمىن. سەبەبى، ماكس ادامداردىڭ كوڭىلىن كوتەرۋدى بىلەدى.

كىشكەنتاي كەزىندە مىنەزى وتە نازىك بولاتىن. ءقازىر نە وزگەرگەنىن بىلمەيمىن. ءوزىن ەشكىمگە كەرەكسىز سەزىنەتىن شىعار، بالكىم. كەيدە ويلانباستان دورەكى سويلەپ قويادى، ءبىراق كەيىن وكىنگەينىن بايقاپ قالامىن.

ەموسيونالدىق قاسيەتتەردەن ادا جانداردى قالاي تانۋعا بولادى؟

-ونداي ادامدار ءوز سەزىمدەرىن اشىق ايتا المايدى، وزگەلەردەن جاسىرادى؛

-ولار جاقسى مەن جاماندى اجىراتا المايدى؛

-ونداي جاندار سۋىق، ءارى جات باۋىر كەلەدى؛

-ولار ادامنىڭ كوڭىلىنە قالاميدى، ءوز قالاعاندارىن السا، ىستەتسە بولعانى؛

-ولار رەنجىتكەن ادامدارىنان كەشىرىم سۇرامايدى؛

-ىستەگەن ىستەرىنە وكىنبەيدى؛

-جازالانۋدان دا قورىقپايدى؛

-وزدەرىنىڭ ىس-ارەكەتتەرىنىڭ دۇرىس ەمەستىگىن مويىندامايدى؛

-ولاردى ساباق ۇلگەرىمى دە الاڭداتپايدى.

دجەين: ماكس پسيحولوگقا بارىپ جۇرگەن، ءبىراق ودان تۇك شىقپادى. سەبەبى ول ءوزى جايلى ەشكىمگە ءتىس جارىپ ايتپايتىن. پسيحياتر ماكس ءۇشىن ەشتەڭە ىستەي المايتىنىن ايتتى. ءوزىمىز كۇرەسكەننەن باسقا امال قالمادى، ءسويتىپ ونى ارنايى مەكتەپكە اۋىستىردىق. ول جەردە دە قيىن بولدى، الايدا ارنايى ماماندار تىرىسىپ باقتى. ماكس ول مەكتەپتە 2 جىل وقىدى.

پول: ارينە، ماكستى جاقسى كورەمىز. بۇل دا ءبىر ءومىردىڭ سىناعى شىعار دەپ قابىلدايمىز، ءبارىنىڭ وزگەرەتىنىنە سەنەمىز. الايدا كۇشىمىز سارقىلدى.

ەندىگى جوسپارىمىز ماكستى مەكتەپ-ينتەرناتىنا بەرۋ.

دجەين: ەگەر ونى مەكتەپ-ينتەرناتىنا تاپسىرساق، قايتا الۋ مۇمكىن بولمايدى. ءبىز ماكستى اسىراپ الدىق، ول – ءبىزدىڭ ۇلىمىز. ونى ينتەرناتقا بەرگەنىمىز اسىراي الماي الەۋمەتتىك قىزمەتكە قايتارعانىمىزبەن تەڭ. بۇل جاعداي ماكسقا دا، ونىڭ قارىنداسىنا دا، بىزگە دە اۋىر تيەرى انىق. الايدا، بۇدان باسقا امالىمىز قالمادى.

ماقالاداعى ەسىمدەر وزگەرتىلىپ بەرىلگەن. دجەين مەن پول وزدەرىنىڭ اۋىر اتا-انالىق مىندەتتەرى جونىندە BBC Radio 4 ارناسىنىڭ «Today» باعدارلاماسىندا ايتتى.