سەنات دەپۋتاتى مۇرات باقتيار ۇلىنىڭ لاتىن ءالىپبيىن بالاباقشالاردان باستاپ وقىتۋ تۋرالى ۇكىمەت باسشىسىنا ارنالعان دەپۋتاتتىق ساۋالى ەل ىشىندە قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر، دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
سەنات باسپا ءسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى ادىلبەك قابا دەپۋتاتتىق ساۋالدى تالقىلاۋدا ءارتۇرلى اۋىتقۋشىلىق، تۇسىنبەۋشىلىك تۋماۋى ءۇشىن ساۋال ءماتىنىن ءوزىنىڭ Facebook-تەگى پاراقشاسىندا جاريالادى.
«ەلباسىمىزدىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ەڭبەگىندە: «لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ تەرەڭ لوگيكاسى بار. بۇل قازىرگى زامانعى تەحنولوگيالىق ورتانىڭ، كوممۋنيكاسيانىڭ، سونداي-اق، XXI عاسىرداعى عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ پروسەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى» – دەپ ءوز كوزقاراسىن ايقىن بىلدىرگەن بولاتىن. جاقىندا عانا «قازاق ءتىلى ءالىپبيىن كيريلليسادان لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جارلىعى دا قولدانىسقا ەنگىزىلدى. ءبىز جازۋىمىزدى جاڭعىرتۋ ارقىلى انا ءتىلىمىز بەن قوعامدىق سانامىزدى جاڭعىرتۋعا زور مۇمكىندىك الدىق.
ءالىپبيىمىزدى لاتىن قارپىنە كوشىرۋ ەلىمىزدىڭ جانە ءوز ۇرپاعىمىزدىڭ بولاشاعى ءۇشىن جانە بۇكىل الەممەن بىرلەسە تۇسۋىمىزگە، اعىلشىن ءتىلى مەن ينتەرنەت ءتىلىن جەتىك يگەرۋىمىزگە، ەڭ باستىسى – قازاق ءتىلىن جاڭعىرتۋعا جاعداي تۋعىزاتىندىعى باسى اشىق باستى ماسەلە ەكەندىگى بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ساناسىنا ءسىڭدى عوي دەپ ويلايمىز.
كۇنى كەشە ەلباسى ەندىگى ارادا پارلامەنت تە، ۇكىمەت تە ءوز جۇمىستارىن تەك قانا مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزۋ جونىندە ورىندى نۇسقاۋ بەردى. بۇل ءبىزدىڭ قوعامنىڭ كوپتەن بەرى كۇتىپ جۇرگەن ءزارۋلى ءبىر ماسەلەسى بولاتىن. ەلباسىنىڭ وسى تاپسىرماسى ەندىگى ارادا قازاقستاننىڭ بارلىق وبلىستىق اكىمدىكتەرىنەن باستاپ، مەنشىك يەسىنە قاراماستان بۇكىل مەكەمەلەردە جۇزەگە اسىرىلا باستاعانى دا ءجون بولار ەدى.
ءقازىر قوعامدى تاعى دا ءبىر ماسەلە الاڭداتىپ وتىر. لاتىن ءالىپبيى قولدانىسقا ەنگىزىلەدى دەگەن اڭگىمەدەن سوڭ، اسىرەسە ءالى كۇنگە دەيىن ءوز انا تىلدەرىن جەتىك بىلمەيتىندەردىڭ قاۋىپتەرى كۇشەيىپ، ولار ءوز بالالارىنىڭ بولاشاعىنا الاڭداپ، بالالارىن ورىس ءتىلدى مەكتەپتەرگە بەرە دە باستادى. ويتكەنى ەرتەڭگى كۇنى بالالارىن لاتىن قارپىندە وقىتىپ، ءبىلىم بەرۋگە ۇركە قاراپ وتىر.
لاتىن الىپبيىمەن بىرگە كيريلليسا قاتار جۇرەتىندىگى ءبىزدىڭ ءبىرتۇتاس ۇلت بولۋىمىزدىڭ وزىنە ءقاۋىپ توندىرەتىندەي. ويتكەنى لاتىن ءقارپىن تەك قازاق ءتىلدى مەكتەپتەردە عانا قولداناتىن بولساق، كۇنى ەرتەڭ ءار اتا-انا بالالارىن وزدەرى بىلەتىن تىلدەگى، ياعني كيريلليسا گرافيكاسىمەن ورىس تىلىندە جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەكتەپتەرگە بەرەرلەرى دە قازىردەن بەلگىلى بولۋدا. ءتۇپتىڭ تۇبىندە بۇل كەلىپ، قوعامدى بىرەۋلەرى لاتىن ءالىپبيىن مەڭگەرگەن، ال ەكىنشى توپتى لاتىن ءقارپىن بىلمەيتىن، تەك كيريلليسامەن عانا جۇمىس ىستەي الاتىن توپتارعا ءبولىپ جىبەرمەي مە دەگەن ماسەلە الاڭداتادى. بۇل كەلىپ تۇتاس ءبىر قازاق ۇلتىنىڭ تاعى دا تىلدىك نەگىزدە بولشەكتەنىپ كەتۋىنە اكەپ سوعاتىنداي سەزىلەدى.
قالىپتاسىپ وتىرعان وسى ءبىر جاعدايعا بايلانىستى جانە ەلباسىنىڭ ءبىرتۇتاس ۇلت قالىپتاستىرۋ جونىندەگى يدەياسىنا وراي لاتىن ءالىپبيىن سول ارقىلى مەملەكەتتىك ءتىلدى قازاقستاندى مەكەندەپ وتىرعان بارلىق ۇلت وكىلدەرىنىڭ ءبىلۋى كەرەك دەپ سانايمىز. بۇل ماڭىزدى ماسەلەنى ەلىمىزدەگى بارلىق دياسپورالاردىڭ سانالارىنا وسى باستان سىڭىرەتىندەي تۇسىنىك جۇمىستارى جۇرگىزىلۋى قاجەت. ويتكەنى، بولاشاقتا لاتىن الىپبيىمەن جۇمىس ىستەيتىن ءتىل ول ءبىزدىڭ قازاق ءتىلىمىز – مەملەكەتتىك ءتىل! ال، مەملەكەتتىك ءتىل بارلىق قازاقستاندىقتارعا ورتاق ءتىل.
وسىعان وراي، جالپى قازاقستانداعى مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە، ياعني بۇكىل بالا-باقشالاردا ەندىگى ارادا وقۋ-تاربيە جۇمىستارىنىڭ ءبارى دە تەك لاتىن الىپبيىنە نەگىزدەلگەن مەملەكەتتىك تىلدە جۇرگىزىلۋىن ويلاستىرۋدى جانە بالا-باقشالاردا لاتىن ءالىپبيىن قازىردەن باستاپ وقىتىپ، ۇيرەتۋدى قاجەت دەپ سانايمىز. ۇكىمەتتىڭ وسى ماسەلەگە قاتىستى كەشەندى ءىس-شارا جاساۋىن سۇرايمىز».
ايتا كەتەيىك، بىلتىر بالاباقشالاردىڭ ءبارىن قازاق تىلىندە وقىتۋ ماسەلەسىن قازاقستاننىڭ رەسەيدەگى ەلشىسى قىزمەتىن اتقارىپ وتىرعان يمانعالي تاسماعامبەتوۆ تە كوتەرگەن.
يمانعالي نۇرعالي ۇلى ۇكىمەت مۇشەلەرى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىسقان جيىندا ءتىل ماسەلەسى تۋرالى ايتا كەلىپ، قازاقستانداعى ەشبىر اتا-انانىڭ قارسى شىقپايتىنىن العا تارتىپ، بارلىق بالاباقشالاردى قازاق تىلىنە اۋدارۋعا باستاما كوتەرگەن.
«ەگەمەندىگىمىزگە، تاۋەلسىزدىگىمىزگە 25 جىل تولدى. ءقازىر بارلىق جەردە بالاباقشالار سالىنىپ جاتىر. نەگە سونى قازاق تىلىندە اشپايمىز» دەگەن ەدى ءوز سوزىندە. تاسماعامبەتوۆتىڭ بۇل باستاماسى كوپشىلىك تاراپىنان قولداۋ تاپقان.