ناقتى ماسەلەلەر تالقىلاندى

/uploads/thumbnail/20170708203416697_small.jpg

كەشە سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ەرلان ىدىرىسوۆ استاناعا جۇمىس ساپارىمەن كەلگەن اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى دجون كەرريمەن كەزدەستى. تاراپتار ەكىجاقتى كەلىسىمدەردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا تاجىريبەلىك قادامداردى كەڭىنەن تالقىلادى.
باسقوسۋ بارىسىندا قازاقستان مەن اقش پرەزيدەنتتەرىنىڭ كەزدەسۋلەرىندە، ونىڭ ىشىندە بۇۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ 70ء-شى سەسسياسىندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆ پەن باراك وبامانىڭ قاتىسۋى شەڭبەرىندە قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتارعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. سونداي-اق، ولار ەكىجاقتى، وڭىرلىك جانە كوپجاقتى ىنتىماقتاستىق بو­يىنشا كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەردى تالقىلاي كەلىپ، بىرلەسكەن مالىمدەمە قابىلدادى.
ەرلان ىدىرىسوۆ پەن دجون كەرري باسىم باعىتتار بويىنشا ەكىجاقتى قاتىناستاردى نى­عاي­تۋدىڭ ماڭىزدى جانە تابىس­تى تەتىگىنە اينالعان سترا­تەگيالىق ارىپتەستىك جونىندەگى كوميس­­سيا­سى­نىڭ قىزمەتىن جوعارى باعالادى.
بۇعان قوسا، قازاق­ستان­نىڭ ءدۇ­نيە­جۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋى اياسىندا ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيسيالىق ىنتىماقتاستىق اۋقىمىن ۇلعايتۋ، «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋدا جاردەمدەسۋ، ءداستۇرلى جانە بالا­ما ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى ءارىپ­تەستىكتىڭ كەلەشەگى جونىندەگى ماسە­لەلەر جان-جاقتى ءسوز بولدى. سو­نىمەن بىرگە، سىرتقى ساياسات ۆە­دومستۆولارىنىڭ باسشى­لارى عىلىمي-تەحنيكالىق سالا مەن ءبىلىم بەرۋدەگى ىنتى­ماق­تاستىقتى نىعايتۋ جانە كەلىسىمدىك-قۇقىقتىق بازا مەن ۆي­زالىق رەجىمدى جەڭىلدەتۋگە بايلانىستى جۇمىستى جانداندىرۋ بويىنشا كەلىسىمگە كەلدى.
اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى جاھاندىق كليماتتىق ءوز­گە­رىستەر ماسەلەسىنە ءوز مۇددە­لىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، قازاق­ستان­نىڭ الداعى بولاتىن ماماندان­دىرىلعان ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋ تۋرالى اقش-قا جىبەرگەن شاقىرتۋىن قۇپتايتىندىعىن اتاپ ءوتتى. وسى ورايدا، ول ەكسپو-2017 كورمەسىنە قاتىسۋدى امەريكالىق تاراپ الداعى ۋاقىتتا رەسمي تۇردە راستايتىنىن مالىمدەدى. بۇدان بولەك، دجون كەرري كورمە اۋماعىندا بۇۇ-نىڭ جانىنداعى جاسىل تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ورتالىعىن قۇرۋ تۋرالى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ باستاماسىن جوعارى باعالايتىنىن جەتكىزدى.
كەزدەسۋ ساتىندە حالىقارالىق جانە وڭىرلىك ماسەلەلەرگە باسا كوڭىل اۋدارىلدى. دجون كەرري، اسىرەسە، يادرولىق قارۋسىزدانۋ جانە تاراتپاۋ سالاسىنداعى قا­زاق­ستاننىڭ ءرولىن ەرەكشە اتاپ كور­سەتتى. اقش وكىلىنىڭ ايتۋىن­شا، بيىلعى تامىز ايىندا ماگاتە-نىڭ تومەن بايىتىلعان ۋران بانكىن ىسكە قوسۋ، سونداي-اق، يران يادرولىق باعدارلاماسى بويىنشا كەلىسسوزدەردىڭ ەكى كەزەڭى ءۇشىن الاڭشا ۇسىنۋ قازاقستان­نىڭ ناقتى ۇلەسى.
كەزدەسۋدە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتىڭ ءبىرقاتار وزەكتى ماسەلەلەرى بويىنشا دا سەنىمدى پىكىر الماسۋ بولدى. اتاپ ايتقاندا، تاراپتار تەرروريزم مەن زورلىقشىل ەكسترەميزمگە قارسى كۇرەس شەڭبەرىندەگى ءوزارا ارەكەت جونىندە، ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ وڭىرلىك ىقپالداستىعى تۋرالى جانە اۋعانستان مەن وڭىردەگى وزگە دە ەلدەردە قالىپتاسقان جاعدايلار تۇرعىسىندا ءوز ويلارىن اشىق ءبىلدىردى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەر جايت، كەزدەسۋ بارىسىندا جۋىر­دا اقش-تا وتكەن اۋىل شارۋا­شى­لى­عى كورمەسىندە دجون كەرريدىڭ قازاق­ستاندىق الما تۋرالى ءسوز قوز­عاۋىنا بايلانىستى ەكى ەل ارا­سىنداعى جەمىستى ىنتىماق­تاس­تىقتىڭ جانە ونى ودان ءارى دامىتۋ الەۋەتىنىڭ سيمۆولى رەتىندە اتاقتى اپورت الماسىنىڭ تانىس­تىرىلىمى وتكىزىلدى.
قورىتا ايتقاندا، ە.ىدىرىسوۆ پەن دج.كەرريدىڭ كەزدەسۋى بارىسىندا تاراپتار قازاقستان-اقش ىنتىماقتاستىعىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن نەعۇرلىم تياناقتى تالداپ، ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ كەلىسىمدەرىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا ەكىجاقتى جانە كوپجاقتى پىشىمدەگى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك اۋقىمىن كەلەشەكتە كەڭەيتۋ باعىتىنداعى ناقتى قادامداردى پىسىقتادى.

دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان

قاتىستى ماقالالار