شيە باقتارىنا ورانعان سايتاما قالاسىندا يچيرو مەن توموكو كەزدەسىپ، وتباسىن قۇردى دەپ جازادى inforesist.org. ۇيلەرىن كەپىلدىككە قويىپ، كىشىگىرىم مەيرامحانا اشتى. جۇمىستارى العا باستى. الايدا ءبىر مەزەتتە نارىق قۇلدىراپ، جاس وتباسى قارىزعا بەلشەسىنەن باتتى. سول كەزدە يچيرو مەن توموكو ۇيلەرىن ساتىپ، زاتتارىن جيناستىرىپ، جوق بولىپ كەتتى....ماڭگىلىككە...

«ادامدار ءومىر سۇرۋدەن قورقادى. سوندىقتان اق تۋدى كوتەرىپ، ولاردى ەشكىم بىلمەيتىن جاققا قاراي بەتتەيدى....ءبىراق قاشۋ وڭايعا سوقپايدى، ءولىم ساعاتى دا جاقىنداپ كەلەدى» دەيدى يچيرو.

جاپونيا تەك وزىق تەحنولوگيالارىمەن عانا ەمەس، ءبىرتۇرلى تۇسىنىكتەرىمەن دە تاڭ قالدىرا الادى.  ماسەلەن  وندا مىسىقتارعا ارنالعان كافە مەن «ءولىم ورمانى» بار. اتالمىش ورماندا جىلىنا 100 شاقتى ادام وزىنە قول جۇمسايدى. سونىمەن قاتار، جاپونيادا ادامدار جوق بولىپ كەتەدى ەكەن. بارلىق ەلدە ادامدار جوعالىپ كەتەدى عوي، وندا تۇرعان نە بار دەرسىزدەر. الايدا، ماسەلە ادامداردىڭ ونى وزدەرى ارنايى ۇيىمداستىرۋىندا.    

1990 جىلداردىڭ ورتاسىندا جىل سايىن 100 000 جاپوندىق وزدىگىنەن جوق بولىپ كەتكەن. ولار وزبەتىنشە جوعالۋ جوسپارىن قۇرادى. اجىراسۋ، قارىز، جۇمىستان شىعارىلۋى، تاپسىرا الماي قالعان ەمتيحاننىڭ سالدارىنان ولاردى ەشكىم بىلمەيتىن ايماققا ەشكىمگە، ەشتەڭە ايتپاستان كەتىپ قالادى.

«جاپونيانىڭ جوق بولىپ كەتكەن ازاماتتارى تاريح پەن فوتوسۋرەت تۇرىندە» . فرانسۋزدىق جۋرناليست لەنا ماۋگەر 2008 جىلدان بەرى ءوزىنىڭ ارىپتەسى ستەفان رەمالمەن بىرگە بەس جىل بويى جاپونياداعى تۇسىنىكسىز ءۇردىستى زەرتتەپ كەلەدى.

«بۇل تۋرالى ايتۋعا بولمايدى. ادامدار باسقا قوعامدا قايتا پايدا بولۋ ءۇشىن جوق بولىپ كەتەدى» دەيدى ماۋگەر.  

جوعالعان رۋحتار وزدەرى قۇرىپ العان قالادا تۇرادى

سانيا قالاسىن بىردە-بىر كارتادان تابا المايسىڭ. ول ءتىپتى مۇلدە جەر بەتىندە بولماعانداي. قالا شالعايدا ورنالاسقان. ونىڭ اتاۋى بيلىك تاراپىنان قۇپيا ساقتالىپ كەلەدى. اتالمىش ەلدى مەكەندە جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن ياكۋزدالارمەن- جاپوندىق مافيا نەمەسە ارزان، رەسمي ەمەس جۇمىس كۇشى قاجەت جۇمىس بەرۋشىلەرگە بارۋ كەرەك. قوعامنان بوي تاسالاپ، جوق بولىپ كەتكەندەر كىشكەنتاي، ناشار قوناق ۇيلەردە تۇرادى. وندا كوبىنە عالامتور مەن جەكە جۋىناتىن بولمە جوق. كوپ قوناق ۇيدە 6-دان كەيىن سويلەسۋگە تىيىم سالىنعان.

سانيا قالاسىندا ماۋگەر 50 جاسار نوريحيرومەن تانىستى. ول 10 جىل بۇرىن كەنەتتەن جوق بولىپ كەتۋدى شەشكەن. ول ءۇشىن ينجەنەر قىزمەتىنەن بوساتىلۋى ناعىز ماسقارا بولدى. وتباسىنا بۇل تۋرالى ايتۋعا ۇيالعان. العاشقى كەزدە نوريحيرو شىندىقتى جاسىرىپ كەلدى. تاڭ ەرتەڭ ەرتە تۇرىپ، كوستيۋمىن كيىپ، بۇرىنعى جۇمىسىنا بارىپ، كۇنى بويى كولىكتە اش، جالعىز كۇندى وتكىزگەن. وسىلاي ءبىر اپتا ءوتتى. ونىڭ جاعدايى باسقالارعا ءمالىم بولۋى مۇمكىن ەكەنىن ويلاعاندا وزىنە ورىن تاپپاي كەتەتىن.

«مەن بىلاي ءومىر سۇرە المايمىن. كەشكى جەتىدەن كەيىن دە، تاعى كىدىرۋىمە تۋرا كەلدى. سەبەبى مەن دە دوستارىممەن بىرگە بارعا باراتىن ادەتىم بولعان. سوندىقتان قالانى ارالاپ، ۇيگە قايتاتىنمىن. ايەلىم مەن بالام بىردەڭەدەن كۇدىكتەنگەندەي كورىندى. ولاردى ەندى قامتاماسىز ەتە الماعاندىعىما قاتتى ۇيالدىم. ارينە مەن وسىلاي ءومىر سۇرە بەرۋشى ەدىم. الايدا، وتباسىم مەنىڭ ايانىشتى ءحالىمدى كورمەگەنىن قالادىم. مەن ناعىز بەيشارامىن» دەيدى ول.

 نوريحيرو ءوزىن رەتكە كەلتىرىپ، سانيا قالاسىنا اتتاندى. وتباسىنا ەشتەڭە ايتپاي، ءبىر حات قالدىرماستان كەتىپ قالدى. ونىڭ وتباسى ءالى كۇنگە دەيىن نوريحيرونى ولىمدەر ورمانىنا بارىپ، وزىنە قول جۇمسادى دەپ ەسەپتەيدى.

ءقازىر ول باسقا ەسىممەن تۇرىپ جاتىر. ونىڭ بولمەسىندە تەرەزە جوق. ول كوپ ءىشىپ، تەمەكىنى كوپ شەگەدى. سوندىقتان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىن وسىنداي بەيشارا كۇيدە ءومىر سۇرۋگە بەل بۋعان.

جاپونياداعى «جوق بولىپ كەتۋ مادەنيەتى» قيىن ساتتە جاندانادى. ءتىپتى ءوزىن جوق بولىپ كەتكەن ادام رەتىندە ەمەس، بىرەۋ ۇرلاپ اكەتكەندەي جاساپ بەرەتىن ارنايى قىزمەت پايدا بولعان.

سوندىقتان جاپون قوعامىندا جوق بولىپ كەتكەن تۋىسىنىڭ بولۋى ۇيات بولىپ ەسەپتەلەدى. ولار پوليسياعا كوبىنە بارمايدى.

ىزدەۋ سالعىسى كەلەتىن وتباسى «جوعالىپ كەتكەندەردىڭ وتباسىنا قولداۋ» توبىنىڭ كومەگىنە جۇگىنەدى. ولار ءوز تۇتىنۋشىلارىنىڭ ەسىمدەرىن قۇپيا ساقتايدى.  

ۇيىم دەتەكتيۆتەردەن تۇرادى. ولار جىلىنا 300 ءىستى تەكسەرەدى ەكەن. جاپونيادا جوعالىپ كەتكەندەردىڭ ۇلتتىق بازاسى جوق.

ساكاە 20 جاسىندا جوعالىپ كەتكەن  جىگىتتى تاۋىپ العان. ول ەمتيحانىن تاپسىرا الماعاندىقتان، ۇيىنە قايتىپ ورالماعان. الايدا تانىستارى توكيودان ونى كورىپ قالعان. ساكاە سول كوشەمەن كۇنى بويى ءجۇرىپ، ۇياتتان جەرگە كىرەردەي بولىپ، وزىنە قول جۇمساماققا بەكىنىپ، الايدا وعان بارا الاماعان جىگىتتى تاۋىپ العان.

دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ەسەبىنە سايكەس، 2014 جىلى جاپونيادا وزىنە قول جۇمساعانداردىڭ سانى الەمدىك ورتاشا  دەڭگەيدەن 60% -عا جوعارى بولعان.  كۇنىنە 60 تان 90–عا دەيىن ادام وزىنە قول جۇمسايدى.

ال وتباسى، دوستارىمەن بايلانىسىن ۇزگىسى كەلمەيتىن جاس جاپوندىقتار، سۇيىكتى كەيىپكەرلەرى سەكىلدى كيىنىپ، شىنايى ومىردەن بارىنشا قاشۋعا تىرىسادى.