اۆتوبۋستىڭ ءىشى – ءبىر ءومىر... اسىرەسە، تاڭعى ۋاقىت پەن كەشقۇرىمدا اۆتوبۋسقا كىرگەن ادامداردىڭ اراسىندا ايتارلىقتاي بايلانىس ورنايدى. بىرەۋلەرى بىر-بىرىمەن قىرىلىسىپ، ءسوز تالاستىرىپ اۋرە. ەندى ءبىرى تانىسىپ، تابىسىپ، تۇبىندە تۋىس ەكەندەرىن ءبىلىپ جاتادى، ءتىپتى جاراسىپ كەتكەن قىزدار مەن جىگىتتەر دە جەتەدى. اۆتوبۋستا باستالعان ماحاببات... ناعىز رومانتيكا ەمەس پە؟!

ءار كىرگەن ادامنىڭ كوزدەگەنى بوس ورىن. ءبىرىنشى بولىپ كىرىپ، وتىرىپ الۋدى ويلايدى ءبارى. ورىن جوق بولىپ قالعاننىڭ وزىندە اۆتوبۋستىڭ ارتىنا قاراي اعىلىپ جاتادى، ورىن بوساسا بولعانى، تاپ ەتىپ وتىرىپ الۋ عوي ماقساتتارى. بۇل – جاستاردىڭ ارەكەتى. ەسىككە جاقىن وتىرسا، وزگە ايالدامادان كىرگەن ۇلكەن كىسىلەرگە ورىن بەرۋگە تۋرا كەلەدى. مۇنى بىلەتىن جاستارىمىز قۋلىققا باسادى. اۆتوبۋستىڭ ارتىنا ۇلكەن كىسىلەر بارمايدى، سول سەبەپتى ارتقى ورىنداردى كوزدەيتىن جاستارىمىزدىڭ ارەكەتتەرى كوبىنە ىسكە اسىپ جاتادى. ال اپالارىمىز بەن اتالارىمىز، اپايلارىمىز اۆتوبۋسقا «سمەلو» كىرەدى عوي، شىركىن. ولار كىرسە، پرەزيدەنت كىرىپ كەلگەندەي جاستارىمىز قۇرمەت كورسەتكەندەي بولىپ، ورىنادارىنان اتىپ تۇرادى. ءبىرى جاقسىلىق جاساپ، العىسىن الدىق، ۇلكەندەردىڭ باتاسىن الدىق دەپ ريزا بولسا، ەندى ءبىرى ىشىنەن اشۋعا بۋلىعىپ تۇرادى. مۇنىڭ دا سەبەپتەرى جوق ەمەس.

كەي-كەزدەرى تاڭ اتپاستان جۇمىسقا، ساباقتارىنا باراتىن جاستارمەن جاعالاسىپ كوبىنە اپالارىمىز ايالادامادا اۆتوبۋس كۇتىپ تۇرادى. «ۇيلەرىندە نەمەرەلەرىن باعىپ وتىرماي ما تىپ-تىنىش؟!» دەپ ەموسيالارىن جاسىرىپ تۇرعان جاستاردى بايقايسىڭ. سويتسەم، اپالارىمىز دا جاس كەزدەرىندە ءدال سولاي ويلايدى ەكەن عوي شىركىندەر. ەندى، مىنە ءوز باستارىنا كەلدى. سوندىقتان، جاستار، اپا-اتالارىمىزعا بەكەر اشۋلانبايىق. ءتورت قابىرعاعا قامالىپ، تاپجىلماستان ءبىر ورىندا وتىرۋدى  ەشكىمنىڭ باسىنا بەرمەسىن. قاريالارىمىز دا تىرشىلىككە ارالاسقىسى كەلەدى، جاساردىڭ اراسىندا ءجۇرىپ، سولارمەن كۇلىپ-ويناساق دەيدى...

اۆتوبۋستا باستالعان ماحاببات... اۆتوبۋستىڭ ىشىندە داريا وتىرعان ەدى، قۇلاعىندا قۇلاققاپ. جۇلدىز FM راديوسىندا بەرىلەتىن قازاقشا اندەردى تىڭداپ كەلەدى. كۇتكەنى – ءوزىن الاقانىندا ايالايتىن اق بوز اتتاعى حانزادا. مىڭ قيالعا باتىپ وتىرعان ادەمى شاعىن «قارىنداس، سومكەمدى ۇستاپ وتىراسىز با؟!» دەگەن جىگىتتىڭ داۋسى بۇزدى. جىگىتتىڭ سومكەسىنىڭ اۋىر ەكەنىن بايقاعان داريا ۇستاپ وتىرۋعا كەلىسە كەتتى. ءسويتىپ، ۇيالى تەلەفونىن الىپ «ۆكونتاكتە»، «Instagram» الەۋمەتتىك جەلىلەرىنە كىردى، دىتتەگەن جەرىنە جەتۋ ءۇشىن ۋاقىت ۇتتىرۋ ەدى ويى. بىرنەشە ۋاقىتتان كەيىن ايالاداماسىنا كەلىپ، اۆتوبۋستان ءتۇسىپ كەتتى. بىردە «ۆكونتاكتە» الەۋمەتتىك جەلىسىنە سانجار ەسىمدى جىگىتتەن «سومكەمدى ۇستاپ وتىرعانىڭىزعا راقمەت!» دەگەن حابارلاما كەلدى. كوڭىل اۋدارعىسى كەلمەسە دە، «وقاسى جوق!» دەگەن داريانىڭ جاۋابى ءارى قاراي ارالاستىقتىڭ جالعاسۋىنا اكەلدى. ءسويتىپ، اۆتوبۋستان باستالعان العاشقى ديالوگ ۇلكەن ماحابباتقا ۇلاستى. بۇل دا – ءبىر حيكايا، ءبىر تاريح.

اۆتوبۋستاعى توي... كەشقۇرىم ۋاقىت. ادامداردىڭ ءبارى جۇمىستان، ساباقتان قايتاتىن ناعىز قىزىپ تۇرعان شاق. ايالادامادا 118-اۆتوبۋستى كۇتىپ تۇرمىن. مىنە، كەلدى كوپتەن كۇتكەن اۆتوبۋسىم... نە كەرەك، ءىشى ادامعا لىق تولى. ۇيىمە تەز جەتۋىم كەرەك دەپ وزگەلەرمەن جاعالاسىپ، جاپا-تارماعاي، ايتەۋىر اۆتوبۋستىڭ ىشىنە كىردىم. ءبارىنىڭ ويى سول... «ۇيىمە جەتكەنشە سابىر بەرە گور، قۇدايىم» دەدىم دە، قۇلاعىما قۇلاققاپ سالىپ ءان تىڭداپ بارا جاتقان كەزىمدە «تويىمىزعا قوش كەلدىڭىزدەر!» دەگەن كوندۋكتوردىڭ داۋسى جارق ەتە ءتۇستى. سويتسەم، مەن كىرگەن اتۆوبۋستىڭ ىشىندە كادىمگى توي بولىپ جاتقان كورىنەدى. «ال، ناعاشىلار، توي يەسىنە اقشالارىڭىزدى تاپسىرىڭىزدار! ناعاشىلاردان ءبىر ءان!» دەپ جۇيكەلەرى سىر بەرىپ تۇرعان جولاۋشىلاردىڭ كوڭىلىن كوتەرىپ تاستادى. الماتىنىڭ ادامدارىنا دا ريزا بولدىم. ءبىر اپام ءان باستاپ، وزگەلەرى جالعادى. مەن دە قوسىلا كەتتىم... اۆتوبۋستا وتىرعان ورىس اپايلارىم دا ريزا. «دايىن بولىڭىزدار، كەلەسى ايالدامادان قۇدالارىمىز كىرەدى. ءارى قاراي جىلجيمىز، جىلجيمىز!» دەپ ايتقان كوندۋكتوردىڭ سوزىنەن كەيىن ادەتتە ءبىر ورىندا تۇرىپ الاتىن جولۋشالىر قالاي جىلجىپ كەتكەندەرىن وزدەرى دە بىلمەي قالدى. قۇداسىن ەرەكشە سىيلايتىن قازاقتار عوي، كەلەسى ايالدامادا 118-اۆتوبۋستى كۇتىپ تۇرعان جولاۋشىلاردى شىنىمەن دە قۇدالارىمىز دەپ، ولار كىرگەندە قوشەمەتتەرىن ايامادى. ءسويتىپ، اركىم كوتەرىڭكى كوڭىل كۇيمەن ۇيىنە جەتتى. كوندۋكتور-اسابانىڭ شەبەرلىگى عوي. اشۋ-ىزاعا تولى اۆوبۋستىڭ اۋراسىن تويعا اينالدىرىپ جىبەردى ءبىر ساتتە. بۇل دا – ءبىر ءومىر...

وكىنىش... تاعى دا 118-اۆتوبۋستى كۇتىپ تۇرمىن. باياعى كەشقۇرىم ۋاقىتتا ادامدار لىق تولى اۆتوبۋس تا كەلىپ جەتتى. بۇل جولى توي بولمادى. بىر-بىرىنە جاقىن تۇرعان ادامداردىڭ اڭگىمەسى انىق ەستىلەدى. مەن كوڭىلىمدى وزىنە بۇرعان ەكى كىسىنىڭ اڭگىمەسىن تىڭداپ كەلەمىن. بۇل دۇرىس ەمەس شىعار، بالكىم. ءبىراق ادامدى ويلاندىرۋعا يترەمەلەيتىن ارەكەتكە بارۋدىڭ ابەستىگى جوق دەپ ويلايمىن. 35-40-تار شاماسىنداعى ەكى ايەل جاستىق شاقتارىن ەسكە الىپ كەلەدى. ءبىرى سويلەدى:

- بالا كۇنىمدە تىم ەركە ەدىم عوي. ۇيدەگىلەرگە رەنجىپ قالسام، 1-2 اپتاداي سويلەسپەي قوياتىنمىن. اكەم سويلەي بەرگەندە، كوزىمدى الارتىپ كەتىپ قالاتىنمىن. بەلگىلى ءبىر ۋاقىت وتكەن سوڭ رەنىشىم باسىلىپ، اتا-اناممەن داستارحان باسىنا وتىرامىن. سول كەزدە انام مەن اكەمنىڭ قۋانشىندا شەك قالمايتىن. مەنى ساعىنىپ، قۇشاقتاي جونەلەتىن. ال ەندى ءوزىم دە «انا» اتاندىم. «اتا-انانىڭ ءقادىرىن بالالى بولعاندا بىلەسىڭ» دەيدى عوي. ول كەزدە اتا-اناما ءوزىم رەنجيمىن دەپ، ول كىسىلەردى كەرىسىنشە رەنجىتىپ الادى ەكەنمىن عوي. اقىماق باسىم، بايقاماپپىن...

جانىنداعى ايەل سويلەدى:

• بايقايسىڭ با، سەنىڭ دە قىزىڭ ءدال سونداي قىرسىق..
• ءيا، وكىنەمىن قاتتى سول كەزدەر ءۇشىن...

بۇل اڭگىمەنى ەستىگەن مەنىڭ جۇرەگىم ەرەكشە كۇيگە ەندى. اتا-انامدى رەنجىتكەن كۇندەرىم ەسىمە ءتۇستى، بويىمدى وكىنىش كەرنەدى. ۇيگە بارا سالدىم دا، انامدى قاتتى قۇشاقاپ الدىم، ونى قالاي قاتتى جاقسى كورەتىنىمدى ايتا بەردىم، ەرتەڭىندە دە ايتتىم، ءالى كۇنگە دەيىن ايتىپ كەلەمىن. اۆتوبۋستاعى سول ءبىر ديالوگ ماعان قاتتى اسەر ەتتى، ويلانۋعا ءماجبۇر ەتتى. «بۇگىنگى ارەكەتتەرىم ءۇشىن ەرتەڭ وكىنگىم كەلمەس ەدى» دەگەن وي سانامدا قالىپ قويدى. بۇل دا – ءبىر ساباق...

اۆتوبۋستا وتكىزگەن ءار ۋاقىتىمىزدىڭ دا بەرەر پايداسى كوپ ەكەن. بەكەر اشۋعا بۋلىعىپ، جۇيكەمىزدىڭ سىر بەرۋىنە جول بەرگەنشە، ءار مينۋتتان ساباق الىپ ۇيرەنەيىك.

گۇلىم جاقان