قازاق ەلىندە ساياسي پارتيالار قۇرىلا ما؟ ءابدىراحمانوۆ نەگە ابىگەرلەنىپ جاتىر؟

/uploads/thumbnail/20180127194840149_small.png

كونستيتۋسياعا سايكەس قازاقستاندا 2019 جىلدىڭ 1 جەلتوقسانى پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتۋى ءتيىس. الايدا، رەسەيدەگى سايلاۋ، استانانىڭ 20 جىلدىعى، 2019 جىلعى حالىق ساناعى سياقتى قاربالاستىقتاردى ەسكەرسەك سايلاۋ وعان دەيىن-اق الدە ءبىر اسسامبلەيا مۇشەسىنىڭ نەمەسە ۇيقىسىنان وقىس ويانعان الدەبىر دەپۋتاتتىڭ ۇسىنىسىمەن مەرزىمىنەن بۇرىن وتە سالۋى بەك مۇمكىن.

بىلتىر اتازاڭعا كەيبىر وزگەرتۋلەر ەنگەن سوڭ پارلامەنت قۇزىرەتى كەڭەيە تۇسكەن. سول وزگەرىستەرگە ساي پارلامەنت جانە پرەزيدەنت كەلىسىمىمەن جاڭا ۇكىمەت جاساقتالاتىندىقتان، الدا-جالدا پرەزيدەنت سايلاۋى ءوتىپ، جاڭا پرەزيدەنت كەلە قالسا، 2016 جىلى ناۋرىزدا عانا ماجىلىسكە كەلگەن دەپۋتاتتار ورىن تاعىن جاڭا دەپۋتاتتارعا بوساتىپ بەرۋى عاجاپ ەمەس. سەبەبى، 64 باپقا ساي ۇكىمەت ءوزىنىڭ قىزمەتىندە رەسپۋبليكا پرەزيدەنتىنىڭ، پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جانە پارلامەنتتىڭ الدىندا جاۋاپتى. پرەزيدەنت اۋىسسا بۇرىنعى تارتىپپەن سايلانعان پارلامەنتپەن بىرگە ۇكىمەتتەن ەسەپ المايتىنى انىق. ال، «ۇكىمەت جاڭادان سايلانعان رەسپۋبليكا پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ الدىندا ءوز وكىلەتتىگىن دوعارادى» دەيتىن 70 باپقا ساي ۇكىمەت تە اۋىسادى. ياعني، كۇردەلى سايلاۋ مەن تۇبەگەيلى وزگەرىس جاقىنداپ كەلەدى.  كونستيتۋسيانىڭ تالابى سول.

ءالقيسسا. جاقىندا سايلاۋ بولادى دەپ بولجاپ جۇرگەن ءبىر ءبىز ەمەس. ەلىمىزدە بەلسەندى ساياسي پارتيا كوپ ەمەس بولعاندىقتان «پارتيامەن» قاتىستى جىبىر ەتكەن قيمىلدى بايقاپ قويامىز. پارتيا دەيتىنگە حالىقتىڭ سەنىمى جوعارى ەمەستىگىنەن «جاڭا پارتيا بيلىككە كەلىپ، جۇيە جاڭارسا» دەگەن ءۇمىتىن ۇلتشىلدارعا ارتىپ وتىرعان حالىق تاعى بار.

بيلىك تە، حالىق تا بەيعام شاقتا، ۇلتشىلدار ءۇنسىز جاتقان تۇستا سىرىم ءابدىراحمانوۆ دەيتىن شىت-جاڭا ەسىم «الاش» اتىن جامىلىپ، حالىقتىق سوسيال-دەموكراتيالىق پارتيا قۇرماق ەكەن، ءاليا سادىربايەۆا دەيتىن حانىم «Adiletti Qazaqstan» قوعامدىق قوزعالىسى دەپ جار سالىپ جاتىر. ەرتە قيمىلداپ كەتكەن كىسىلەردىڭ ەكەۋى دە بلوگەر. «كورشىڭ سوقىر بولسا، ءبىر كوزىڭدى قىسىپ ءجۇر» دەپ، رەسەيدەگى سايلاۋدان ەتى قىزدى ما؟ تۇسىنبەدىك.

پارتيا جايلى اڭگىمە وربىتكەن سوڭ «الاش» پارتياسىن قۇرام دەپ جەلپىنىپ جاتقان سىرىم ءابدىراحمانوۆتان سۇحبات الۋعا «قامشى» ءجۋرناليسى حابارلاسقان بولاتىن. ءوزى دە جۋرناليستيكادان شەت ەمەس سىرىم مىرزانى «پارتياڭىز تۋرالى ايتىڭىزشى» دەپ قيىلىپ تۇرعان Qamshy.kz ءجۋرناليسى ءبىر اپتا كۇتتى. ونداعىمىز «پارتياسىنىڭ» باعىتىن بىلەيىك، وسىنداي دا وسىنداي پارتيا قۇرىلىپ جاتىر، ماقساتى مىناداي دەپ حالىققا جەتكىزەيىك دەگەن نيەت قانا ەدى. ءبىراق ءابدىراحمانوۆ 7 سۇراققا 7 جول جاۋاپ تابا الماي 7 كۇن «تولعاتتى». اقىرىندا «باعدارلامامدى جاريالاپ بەرسەڭدەر عانا سۇحبات بەرەم»،- دەپ شارتتاسۋعا كوشتى.

سونداعىمىز «الاش دەگەندى كىم دەپ تۇسىنەسىز؟ ءسىز ءۇشىن الاش قانداي ۇعىم؟ ءسىز قۇرماقشى بولىپ وتىرعان پارتيا مەيلى الاش اتىن يەلەنسىن، يەلەنبەسىن مىنا مەملەكەتتىك قوتىرىن قاسي الا ما؟ ناقتى پارتيالىق باعدارلاماڭىز قانداي؟ پارتيادا ەلگە تانىمال قانداي تۇلعالار بولماق؟ الاش اتىن يەلەنىپ XX عاسىرداعى قازاق ينتەلليگەنسياسىنىڭ دەڭگەيىندە سويلەۋىڭىزگە نەندەي نەگىز بار؟ الاشقا جاساعان قىزمەتىم، قىلعان ەڭبەگىم دەپ سانامالاپ بەرە الاتىن جۇمىستارىڭىز بار ما؟» دەيتىن قاراپايىم عانا سۇراقتار. وسىنى اۋىر كورسە «الاشتىڭ» اتىن يەلەنىپ قالاي قىزمەت قىلماق؟ بۇل سۇراقتىڭ جاۋابى ەندى سىرىم مىرزانىڭ كاللاسىندا عانا.

الدەبىر سۇحباتىندا كونستيۋكتيۆتى ديالوگقا دايىنمىن دەپ ءنومىرىن جازىپ جۇرگەن سىرىم مىرزانى زەرتتەپ كوردىك. جەر تۋرالى داۋدا توبە كورسەتپەگەن، ەۋرازيالىق وداق قۇرىلادى دەگەندە ەلدىڭ ەرتەڭىنە الاڭداپ ءبىر اۋىز ءسوز سويلەۋ بىلاي تۇرسىن، ەاەو-نى قولداپ بەرگەن كوممەنتارييلارى ءوز الدىنا، ءوزى تۋعان اقتوبە وبلىسىندا كيىك قىرىلىپ جاتقاندا مىنبەردەن ءلام دەپ ءۇنىن شىعارماعان، بىلتىر رەسمي استانا اتاپ وتپەگەن الاشتىڭ تويىندا قامسىز جاتقان، بۇرىنعى «نۇر وتانشىل»، قازىرگى «الاششىل» ازامات الاشتىڭ اتىن قالاي بۇركەنىپ العان؟ ونىڭ ارتىنان كىم، نە ءۇشىن ەرۋى مۇمكىن؟ «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنە 20 جىل» مەدالى ءۇشىن بە؟ جوق الدە اج-گە جاريالاپ جۇرگەن اقوردا توڭىرەگىندەگى شەندى-شەكپەندىمەن تۇسكەن سۋرەتى ءۇشىن بە؟

بلوگەرلەر اليانسىنان كونفليكتپەن كەتكەن ءابدىراحمانوۆ مىنەزدى جىگىت ەكەن. مىنەز دەگەندە الاش كوسەمى ءاليحان بوكەيحان ايتقان مىنەز ەمەس. ۇلكەندەردىڭ جاعاسىنان الاتىن ەرسى مىنەز. ول Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندە تەك وتىرماي ساياساتكەر ءامىرجان قوسانوۆقا، كوپتەگەن جىلدار قازاقتىڭ «داتىن» ايتقىزىپ جۇرگەن ەرمۇرات باپيعا، ودان قالدى ساياساتتانۋشى ايدوس سارىمعا «ءاي،» دەدى. ءتىپتى رەسپۋبليكادا الاشتىڭ تويىن العاشقى بولىپ قولعا العان «قامشىعا» دا ءتىل تيگىزىپتى. اتالعان ازاماتتارعا «الاشتىڭ ءىزباسارى» اتاعىن حالىق بەرگەنىن «الاشتىڭ» اتىن ءوزى جامىلىپ العان ءابدىراحمانوۆ قايدان ءبىلسىن؟ «اعا بۋىننىڭ دۋxى جەتپەگەن ءىستى جاستار قولعا الىپ جاتىر» دەپتى اندا-ساندا ولەڭ جازىپ كەتەتىن سىرىم. «دۋحى» وزىنە كوپ جىل كرەسلو ۇسىنعان بيلىك پە؟ الدە تاسادا بۇعىنىپ جاتقان بىرەۋ مە؟ ول جاعى قۇدايعا ايان. ءبىر انىعى ايدوس ءامىروللا ۇلى ايتپاقشى «ەكى حان ءتاڭىرى تاۋى جوق. ەكى الاش پارتياسى دا بولا المايدى». ماسەلە الاش اتىن يەلەنۋدە ەمەس، ماسەلە الاش ارىستارىمەن، XX عاسىردىڭ باسىنداعى قازاق ينتەلليگەنسياسىمەن سولارعا قارىزدار ۇرپاقتىڭ قاي-قايسىسىنىڭ دا تەڭەسە المايتىنىندا.

كەشە عانا رەسەيلىك ia-centr.ru سايتى «قازاقستاندا بولاشاق تاق مۇراگەرىنىڭ ساياسي جوبالارى بار ما؟» اتتى ماقالا جاريالادى.  وندا «قازاق قوعامىندا سايلاۋعا قاتىستى سۇراۋلار بار ما جانە ولار ءۇشىن جوبالار جاسالا ما» دەگەن سۇراققا توقتالعان تەرىسكەي كورشىدەگى  جاقىن شەتەلدىڭ قوعامدىق-ساياسي دامۋىنا تالداۋ جاسايتىن ورتالىق.

«قازاقستاندا اتاقتى ادامدار باستاعان ساياسي جوبانى ەلەستەتۋ قيىن. دەگەنمەن، ۇسىنۋعا بولاتىن كانديداتتار بار. مىسالى، پروديۋسەر بايان ەسەنتايەۆا، ول گلامۋرلىق پەن جانجالداسۋدا سوبچاكتان كەم تۇسپەيدى. نەمەسە دينارا ءساتجاندى ايتۋعا بولادى. الايدا قازاقستانداعى «جاس كانديداتتار» Facebook سياقتى الەۋمەتتىك جەلىلەردى شۋلاتىپ قانا جۇرەدى جانە دە ولار ءوز تالاپتارىنىڭ ساياسي تۇجىرىمداماسىن جايىندا ويلانبايدى» - دەگەن مىسقىلمەن باستاعان قازاق قوعامىنىڭ نەنى كوپ تالقىلاپ كەتەتىنىن جازعان اۆتور، ارى قاراي ساياسي ساحناعا شىققىسى كەلىپ جىلت بەرگەن سىرىم ءابدىراحمانوۆقا توقتالعان:

«قازاقستانداعى «سول جاق فرونت» جوباسىنا كەلەتىن بولساق، جاڭا جىل قارساڭىندا بلوگەر سىرىم ءابدىراحمانوۆ «الاش» اتتى ۇلتتىق سوسيال-دەموكراتتىق پارتيا قۇرۋ جونىندەگى ۇسىنىسىمەن ەفيرگە شىققان بولاتىن.

مۇنى ەكى جاقتى ءتۇسىندىرىپ كورۋگە بولادى.

بىرىنشىدەن، «الاش» برەندى تاريحي تۇسىنىككە جانە باي سيمۆوليكالىق كاپيتالعا يە.

ەكىنشىدەن، باسا نازار اۋداراتىن ماسەلە – ءوزىنىڭ ءاربىر پوستىن «ماكسيمالدى رەپوست!»، «كۇن كۇركىرى مەن نايزاعاي!» دەگەن سوزدەردەن باستايتىن سىرىم ءابدىراحمانوۆتى قازاقستاندىق بلوگەرلەردىڭ ىشىندەگى د’ارتانيان دەپ اتاۋعا بولادى.

بۇل تاۋەلسىز ساياسي سۋبەكتيۆتىلىگى جوق گروتەسكالىق فيگۋرانى تاڭداۋ وسىعان بايلانىستى. ەگەر پارتيانى قۇرۋ تۋرالى ءوتىنىش جاڭا پارتيانىڭ قۇرىلعانىنا قوعامنىڭ رەاكسياسىن بايقاۋ ءۇشىن جاسالىنىپ وتىرعان ىس-ارەكەت بولسا، ونىڭ زياندى تۇستارى كوپ بولماق»، - دەپ ەسكەرتەدى اۆتور.

«ساياساتكەر سۇلتانبەك سۇلتانعالييەۆتىڭ ايتۋىنشا، ءابدىراحمانوۆ جوبانى ۇيىمداستىرۋ كەزەڭىندە قاجەت بولاتىن ۋاقىتشا تۇلعا بولماق»، - دەگەن بولجامدى قوسا كەتكەن ماقالادا ءابدىراحمانوۆتىڭ ارتىندا كۇشتەر تۇرعانىنا، بۇل بيلىكتىڭ حالىق رەاكسياسىن بايقاپ كورۋ ءتاسىلى ەكەنىنە يشارا كورسەتىلگەن.

ايتپاقشى، ايتايىن دەگەنىمىز ءابدىراحماننىڭ سىرىمى ەمەس ەدى. سونىڭ پارتياسى جۇزەگە اسىپ كەتىپ، ءبارىمىز ءبىر كەزدە پارتياسى بولعان سەرىكجان مامبەتالينگە ۇقساپ «نايزاعاي» اتىمەن ءماشھۇر بولعان سىرىم ابدراحمانوۆقا قاتىستى ءتۇزۋ پىكىرىم قاتە بولىپ شىقتى»، دەپ وكىنىپ قالماساق بولعانى.

سونىمەن، ماقالامىزدىڭ ءماندى تۇسىنا كەلسەك، «قازاق قوعامىنىڭ ساياسي ەرتەڭى نە بولماق؟» وسىنداي سۇراقتاردى ساياساتتى شىن بىلەتىندەرگە قويدىق.

ساياسي پارتيالار دۇنيەگە كەلە مە؟

Aidos Sarym

ايدوس سارىم:

بۇگىنگى ءبىر انىق نارسە قازاقستاندا زاڭ بويىنشا بەلسەندى ازامات پارتيا قۇراتىن قاقىسى بار. ءبىراق، بيلىكتىڭ كەلىسىمىنسىز بەلگىلى ءبىر پارتيانى تىركەۋ، ونى ادىلەت مينيسترلىگىنەن وتكىزۋ مۇمكىن ەمەس نارسەگە اينالعان. بۇنىڭ ءوزى قوعام ءۇشىن، بيلىك ءۇشىن ۇلكەن ماسەلەگە اينالىپ تۇر. سەبەبى 90 جىلداردىڭ اياعىندا بۇگىنگى ساياسي پارتيالىق، پارلامەنتتىك جۇيە  تىعىرىققا تىرەلىپ بولدى. قوعامداعى رۋحاني، ساياسي قارىم-قاتىناستارعا، سودان تۋىندايتىن قايشىلىقتارعا  جاۋاپ بەرە المايتىن جاعدايعا جەتتى. ءقازىر ەلىمىزدە  ساياسي بەلسەندىلىگى، ساياساتتان ءۇمىتى، الدىنا قويعان ماقساتى بار ازاماتتاردىڭ سانى جەتەرلىك. ەگەر بۇگىنگى ساياسي پارتيالار تۋرالى زاڭناما ءسال-پال جەڭىلدەسە، ونىڭ تالاپتارى دۇرىستالسا، ءبىر ەمەس تالاي پاريالار قۇرىلار ەدى. ەلىمىزدە شىنايى دەموكراتيالىق جاعداي بولاتىن بولسا، ساياسي پارتيالار قۇرىلادى، ازاماتتار ساياسي الاڭعا كەلەدى.

دوس كوشىم

دوس كوشىم:

كەز كەلگەن ادام  پارتيا قۇرامىن دەپ ارەكەت ەتە الادى. ءبىراق، بىزدە ول پارتيانىڭ باعىتىنا بايلانىستى، العا قويعان ماقساتىنا بايلانىستى اكىمشىلىك توسقاۋىلدار بولادى. ويتكەنى كەز كەلگەن بيلىك ساقتانادى. نەگىزىنەن پارتيا قۇرىلعاننان كەيىن الدىنا قويعان باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋى ءتيىس. جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بيلىكتى الۋى كەرەك. دەمەك ول پارتيا «نۇر وتاندى» ىعىستىرىپ تاستاپ، بيلىكتى كەلىپ، وزدەرىنىڭ باعدارلامالارى بويىنشا قىزمەت قىلۋى كەرەك. سوندايعا بيلىك مۇمكىندىك بەرە ما؟ ەگەر پارتيالار بيلىكتى الۋدى  ماقسات ەتىپ قويسا  جۇزەگە اسىرامىن دەسە تىركەمەۋى مۇمكىن. تالاي ءارتۇرلى نارسەنى تاۋىپ، اياعىنان شالۋى دا مۇمكىن. ەگەر ول ونداي بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە ماقسات قويماي، بيلەۋشى توپقا، بيلەۋشى پارتياعا ءقاۋىپ توندىرمەيتىن بولسا وعان مۇمكىنشىلىك بەرەدى، كەرەك دەسە كومەكتەسۋى دە مۇمكىن. ول وندا ساياسي ويىنعا اينالاتىن پارتيا بولادى.

جانبولات ماماي

جانبولات ماماي:

بۇرىن سەرىكبولسىن ءابدىلدين، تولەگەن جۇكەيەۆ، وراز جاندوسوۆ، بولات ءابىلوۆتار پارتيا قۇراتىن، ساياسي ماسەلەلەردى قوزعايتىن. ال ابدراحمانوۆ دەڭگەيىندەگى بلوگەرلەردىڭ ساياسي پارتيا قۇرامىن دەۋى – قازاقستاندا ساياسي قوزعالىستىڭ، ساياساتتىڭ ولگەنىن بىلدىرەدى. ولاردىڭ باستاماسىنان، ارينە، تۇك شىقپايدى. ءبىر كەزدەرى حالابۋزار دەيتىن كرەملشىل بەلسەندى پارتيا قۇرامىن دەپ شىققان جوق پا؟ بۇلاردىكى دە سول سياقتى بوس اڭگىمە. ونىڭ ۇستىنە سادىربايەۆانىڭ «ادىلەتتى قازاقستان» قوزعالىسىن قۇرامىن دەۋى – تازا پلاگيات. ونداي قوزعالىس 2005 جىلى، پرەزيدەنتتىك سايلاۋ تۇسىندا قۇرىلعان. قۇرسا، باسقاشا اتاسىن، جاڭا برەند ويلاپ تاپسىن. جالپى، بۇگىنگىدەي جاعدايدا ساياسي پارتيا قۇرامىن، قوزعالىس اشامىن دەۋ – مولادا تىرشىلىك ەتەمىن دەگەنمەن بىردەي. ساياسي ەركىندىگى جوق ەلدە ساياساتپەن اينالىسۋ مۇمكىن ەمەس.(«دات» گازەتىنە بەرگەن سۇحباتىنان)

پارتيا قۇرىلا قالسا كوبەيگەنى كىمگە، نەسىمەن پايدالى؟

ايدوس سارىم:

ءقازىر قوعامنىڭ ىشىندە كوپتەگەن كوزقاراستاردىڭ جيىنتىعى بار. بۇگىنگى كۇنى بيلىكتىڭ عانا ايتاعىمەن قۇرىلعان پارلامەنتتىڭ قانداي بولاتىنىن كورىپ وتىرمىز. ەشقانداي اڭگىمە ايتىلمايدى. بيلىك رۇقسات بەرگەن كەزدە دەپۋتاتتار اقىرىنداپ سويلەي باستايدى. اسپان اينالىپ جەرگە تۇسسە دە، پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنىڭ رۇقساتىنسىز اۋزىن اشپايتىن جۇزدەن استام دەپۋتاتتارىمىز بار. ولاردان نە پايدا، نە قايىر. ال، پارتيالاردىڭ سانى كوپ بولاتىن بولسا ساياسي بەلسەندىلىك ارتادى. ولاردىڭ قوعامنىڭ الدىندا ەسەپ جيناۋعا، ءوزىنىڭ ساياساتىن، يدەولوگياسىن وتكىزۋگە بەلسەندىلىگى ارتا تۇسەدى. قوعامنىڭ ىشىندە بولىپ جاتقان ايتىس-تارتىستاردىڭ ساپاسىن كوتەرەدى. سەبەبى بۇگىنگى كۇنى  رۇقسات ەتىلگەن  تاقىرىپتار اينالىسىندا عانا جۇرگەنىمىز نەمەسە انشى-كۇيشى جۇلدىزدارىمىزدىڭ اڭگىمەسىن ايتىپ كەتكەنىمىز  ەل ىشىندە قوردالانىپ جاتقان كوپتەگەن ماسەلەنىڭ تالقىلانباۋىنا، باسقا جاققا اۋىسىپ كەتۋىنە تىكەلەي ىقپالىن تيگىزىپ وتىر. كوپتەگەن ماسەلەلەردىڭ بەتى اشىلىپ ايتىلعان جوق. شىنداپ كەلسەك ونداي ماسەلەلەر كوپ.  

دامىعان ەلدەردە قوسپارتيالى جۇيە دەگەنىمەن، ونىڭ سىرتىندا تاعى پارتيالار بار ەكەنىن حالىق بىلە بەرمەيدى. كەيبىر ەلدەردە قىرىق-ەلۋ پارتيالار بار. سولاردىڭ اراسىنان ىرىكتەلىپ-ىرىكتەلىپ مىقتىلارى شىعادى. يا بولماسا پارتيالار ءوزىنىڭ ساياسي كوزقاراسىنا قاراي بىرىگە باستايدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە سولاي، پارتيالار ىشىندە ىرىكتەلىپ مىقتىلارى قالادى.

دوس كوشىم:

امەريكادا 300-دەن اسا پارتيا بار. ەشكىم ءبىر-بىرى ءولتىرىپ قىرىپ جاتقان جوق. ەگەر پارتيانى حالىق قولداسا، وعان كوپ داۋىس بەرسە سايلاۋدا جەڭىپ شىعادى. ەگەر پارتيانى ەشكىم قولداماسا، وزدەرىنىڭ ءبىر پىكىرىن ايتىپ، كەيبىر ماسەلەلەرگە ساراپتاما جاساپ، كەيبىر ماسەلەلەرگە سالىستىرمالى زاڭدار شىعارىپ، وزدەرىنىڭ جۇمىستارىن جاساپ جۇرە بەرەدى. ءبىراق قازىرگى كەزدەگى پارتيالاردىڭ بارلىعى جاساندى. «نۇر وتان» دا جاساندى پارتيا. ەرتەڭ  نازاربايەۆ ءوزى باستىق بولىپ «ءبىز قازاقستاندىقپىز» دەگەن  ساياسي پارتيا قۇرسا، «نۇر وتان»  پارتياسى ءبىر ايدىڭ ىشىندە جوق بولىپ كەتەدى. سەبەبى ەكىنشى پارتياعا كەتەدى. ويتكەنى، ادامدار پارتيانىڭ ماقساتى نە باعدارلاماسى ءۇشىن كەلمەيدى، ادام ءۇشىن كەلەدى نەمەسە پايدا ءۇشىن كەلەدى. ول پاريا ەمەس. پارتيانىڭ نەگىزگى ءبىر الدىنا قويعان ماقساتى بولۋى كەرەك. ول جەردە كىمنىڭ باسقارىپ وتىرعانى ماڭىزدى بولماۋى ءتيىس. بىزدە شىنى كەرەك  ونداي پارتيا جوق. باسقا پارتيالاردىڭ ءبارى پرەزيدەنت اپاراتىنىڭ قولدان جاساعان پارتيالارى. قازاقستاندا كوپ پارتيالى جۇيە بار دەپ ايتسىن دەگەنى. بۇل ويىن.

***

ءسوز سوڭىندا، «نۇر وتان» پارتياسىندا ۇلكەن قىزمەتتە جۇرگەن كەزىندە-اق ساياساتتانۋشى ەرلان قاريننىڭ «قازاق ءباسپاسوزى ۇلتتىق پارتيانىڭ ءرولىن اتقارىپ كەلدى» دەگەنى ەسكە تۇسەدى. باسپا ءسوز جازار ايتار، تاۋسىلا سويلەر. ءبىراق پارلامەنتكە بارىپ وتىرا المايدى. «الاشتى» مازاققا سالمايىق، «قازاقتى» ازاپقا سالمايىق دەپ ويلانسا ەل سەنىم ارتىپ وتىرعان ازاماتتار وزدەرى قام قىلسىن!

قاتىستى ماقالالار