اكۋتاگاۆا ريۋنوسكە. ورمەكشiنiڭ "جiبi" (اڭگىمە)

/uploads/thumbnail/20170708182322535_small.jpg
1

بىردە وشياكاساما* جۇماقتاعى لوتوس كولىنىڭ تۇبىندە سەرۋەندەپ جۇرگەن-دى. كول ىشىندەگى لوتوس گۇلدەرى مارجانداي جارقىراپ، اينالانى جۇپار يىسكە بولەپ تۇر. جۇماقتىڭ تاڭى. وشياكاساما لوتوس جاپىراقتارىنىڭ اراسىنان تومەنگە قارادى. جۇماقتاعى لوتوس كولىنىڭ استىندا توزاق جاتىر. جۇماقتىڭ اتىردەي جۇپار اڭقىعان ءھام تۇنىق سۋىنان تومەندەگى توزاقتىڭ ىستىك-ىستىك تاۋلارى اپ-ايقىن كورىنەدى. توزاقتىڭ تەرەڭىندە، قايناعان قىلمىسكەردىڭ اراسىندا كانداتا دا بار. بۇل ءتىرى كەزىندە كىسىلەردى ءولتىرىپ، ءۇي-جايىن ورتەپ دەگەندەي، كوپ قىلمىس جاساعان ۇلكەن كۇناكار ەدى. دەگەنمەن، ونىڭ ومىرىندە جاساعان جالعىز عانا جاقسىلىعى بار-تىن. كانداتا بىردە قالىڭ توعايدىڭ ىشىمەن كەلە جاتىپ، جول جيەگىنەن قۇيتاقانداي ورمەكشىنى كورەدى. اياعىمەن باسىپ تاستايىن دەيدى دە، ءبىراق «جو-جوق، كىشكەنتاي   بولعانمەن بۇل دا تىرشىلىك يەسى عوي» دەپ،  ورمەكشىگە تيمەستەن كەتە بارادى. وشياكاساما توزاقتاعى جاعدايدى باقىلاپ وتىرىپ، كانداتانىڭ ءبىر كەزدەرى ورمەكشىنى ولتىرمەگەندىگى ەسىنە تۇسەدى دە، سول جاقسىلىعى ءۇشىن الگىنى توزاقتان شىعارۋعا بەكىنەدى. جۇماقتاعى لاعىلداي جارقىراعان لوتوس جاپىراقتارىنىڭ ۇستىندە ءبىر تال ورمەكشى كۇمىستەي جىلتىراعان ورمەك توقىپ وتىرعان-دى. وشياكاساما الگىنىڭ جىبىنەن الىپ، اپپاق نۇرلى لوتوستىڭ اراسىنان تومەندەگى توزاققا ءتۇسىردى.

  2

مىناۋ توزاقتىڭ قايناپ جاتقان قان كولى. وسى كولدە باسقا قىلمىسكەرلەرمەن بىرگە كانداتا دا مالتىعىپ ءجۇر. قاپ-قارا تۇنەكتىڭ اراسىندا اسا ۇرەيلى ىستىك تاۋدىڭ ينەلەرى عانا اعاراڭدايدى. قىلمىسكەرلەردىڭ ىڭىرانعان دىبىسى ەستىلەدى. بۇندا تۇسكەن پەندەلەر توزاقتىڭ ازابىنان سىڭسىپ، ىڭىرسىعاننان باسقاعا شاماسى كەلمەي قالعان ەدى. ۇلكەن كۇناكار كانداتا دا قان كولىنىڭ ىشىندە قانعا شاشالىپ، ولەرمەن باقانىڭ كۇيىن كەشۋدە. ءبىر كەزدە تۇنەكتىڭ اراسىنان، الىستاعى اسپاننىڭ جوعارى جاعىنان كۇمىس ءتۇستى جىپ-جىڭىشكە ورمەكشىنىڭ ءجىبى سوزىلىپ كەلىپ كانداتانىڭ ءدال توبەسىنە تۇسپەسى بار ما؟ ۇلكەن كۇناكاردىڭ قۋانعاننان ەسى شىقتى. وسى جىپتەن ۇستانساڭ، ايتەۋىر توزاقتان قۇتىلارىڭ حاق. ورمەكشىنىڭ ءجىبى جۇماققا اپارۋى دا عاجاپ ەمەس. توزاقتان شىقساڭ، ىستىك تاۋدىڭ ينەلەرىنە دە شانشىلمايسىڭ، قان كولىنە دە تۇنشىقپايسىڭ. وسىنداي ويمەن كانداتا ورمەكشىنىڭ جىبىنەن قوس قولىمەن ۇستاپ، ورمەلەي باستادى. ول ءتىرى كەزىندە كانىگى قىلمىسكەر بولعاندىقتان ورمەلەۋدىڭ سان ءتاسىلىن بىلەتىن. توزاق پەن جۇماقتىڭ  اراسى مىڭداعان لي. جۇماققا جەتۋ وڭاي ەمەس. ءبىراز ۋاقىتتان كەيىن كانداتا قالجىراپ، ارى قاراي ورمەلەۋگە ءالى كەلمەي قالدى. دەم الماسا بولماس. ول تومەنگە كوز جىبەردى. ءوزى مالتىققان قان كولى تۇنەككە ورانعان. اعاراڭداعان ىستىك تاۋدىڭ ينەلەرى دە الىستا قالىپتى. وسى قالپىمەن ورمەلەي بەرسە، توزاقتان ءبىرجولاتا شىعارى ءسوزسىز. ورمەكشىنىڭ جىبىنەن قوس قولىمەن قارمانىپ العان كانداتا «مەن الدامىن، مەن الدامىن» دەپ قارقىلداپ كۇلىپ جىبەردى. توزاققا تۇسكەن  تالاي جىلدان بەرى كۇلگەنى وسى. كانداتا تاعى  دا تومەنگە قارادى. قۇمىرسقاداي قۇجىناعان قالىڭ قىلمىسكەر بۇنىڭ ىزىمەن ورمەلەپ كەلەدى ەكەن. ۇلكەن كۇناكار ارانداي اۋزىن اشقان قالپى، كوزى باقىرايىپ، الگىلەرگە قاراپ قالىپتى. «مىنا جىپ-جىڭىشكە تالشىق مەنى عانا قۇتقارۋ كەرەك. وسىناۋ قۇجىناعان كوپتىڭ سالماعىنان ۇزىلسە، قۇردىمعا كەتەم بە؟ ورمەلەپ كەلە جاتقان قىلمىسكەردىڭ سانىندا شەك جوق. ورمەكشى ءجىبىنىڭ ۇزىلەرى انىق». كانداتا «ەي، قىلمىسكەرلەر! بۇل مەنىڭ ءجىبىم. قانە تۇسىڭدەر! ءتۇس، ءتۇس!» دەپ اقىرىپ جىبەردى. سول كەزدە... سول كەزدە ورمەكشىنىڭ ءجىبى كانداتا ۇستاپ تۇرعان جەردەن بىرت ەتىپ ءۇزىلىپ كەتتى. ۇلكەن كۇناكار قاڭباقتاي قۇلدىراپ تۇنەكتىڭ تۇبىنە ءتۇستى دە كەتتى. جۇماقتاعى ورمەكشىنىڭ ءجىبى جالت-جۇلت ەتىپ، اي-جۇلدىزى كورىنبەس تىمىق اۋەدە سالبىراپ تۇر.

3

وشياكاساما لوتوس كولىنەن ءبارىن باقىلاپ تۇرعان-دى. ول توزاقتاعى قان كولىنە تاس سياقتى شولپ ەتە تۇسكەن كانداتاعا مۇڭايا قارادى. «توزاقتان ءوزىم عانا شىعۋىم كەرەك» دەگەن ۇلكەن كۇناكار وزىمشىلدىگى ءۇشىن جازالاندى. جۇماقتاعى لوتوس گۇلدەرى بۇرىنعىسىنشا مارجانداي جارقىراپ، اينالانى جۇپار يىسكە بولەپ تۇر. جۇماقتا ءتۇس اۋىپ بارادى.

  *بۋددا دءىنءىندەگءى پءىرلەردءىڭ بءىرءى

اۋدارعان: شارافات جىلقىبايەۆا

قاتىستى ماقالالار