اسىق جايلى
اۋىل جاقتى وتىرمىن، دوسىم، ويلاپ،
تارتىپ كەتەر ەدىم-اي وسى بويدا-اق.
جيىپ قويىپ قالانىڭ شارۋاسىن،
بالالارمەن جۇرەتىن اسىق ويناپ.
ەرتىپ الىپ بىر-ەكى جولداسىمدى،
توپىراققا مالىپ-اپ قول-باسىمدى،
اۋىل جاققا كەتەر مە-ەم ساقامدى الىپ،
قۇيىپ الىپ ىشىنە قورعاسىندى.
قالادا ۇنەم جاتادى سوتتاسىپ ەل،
جۇرگەندەيمىن اداسىپ جاقتا وسى مەن.
اتام دا جوق اۋىلدا مەنى كۇتكەن،
اسىق ارشىپ وتىرار شاپپاسىمەن.
اسىق اتقان الاڭسىز بال شاعىم-اي،
ۋاقىتتى ارتقا بىرەۋ كەپ، قالسا بۇراي.
اسىق كورسەم، بۇل كەۋدە، نەگە ەكەنىن،
اۋىلعا اۋىپ تۇرادى اڭسارى ۇداي.
بۇل قالانىڭ اقشالى كوپ قۋلارى،
تالاي قۋدان جەڭىلىپ، كەتتىم ارى.
نادان كورسەم الىستان ادامعا ۇرگەن،
ساقا بولىپ اتىلعىم كەپ تۇرادى.
ادال بولىپ قالۋ دا قيىن مىندەت،
«ارام» كورىپ نەشەمە كۇيىندىم كوپ،
قورعانسىز بوپ قورلانعان كەي اسىققا،
قورعاسىن بوپ سالماقتى قۇيىلعىم كەپ...
تاعا بەرسەم قالاعا ءمىن كوپ وتە،
جاقسىلارى جوق ەمەس قۇرمەت ەتەر.
قۇلجا بولار، اۋىلدا ەمەسپىز عوي،
ساقا بولۋ قالادا مىندەت ەكەن.
بولماستى ايتىپ تاپپاسپىن اشىنا تۇك،
كوپ سويلەۋدى تۇرعام جوق وسى ۇناتىپ.
ءومىر اتتى ويىندى قويا تۇرىپ،
وينايىق كەل، كىشكەنە اسىق اتىپ.
بويداقسىنۋ
وسى نەنى جاتادى تويلاپ كۇندە ەل؟
دەگەنىمەن، جاقسى عوي ويناپ-كۇلگەن!
قىرىق ەمەس، قىرىق مىڭ قادام اتتاپ،
قول ۇستاسىپ كەتسەم بە بويداق كۇنمەن؟
ءدۇلدىلىمىن شاپقاندا بايگەنىڭ مەن،
بۇلبۇل ءۇنىم شىرقاسا اي كەرىلگەن.
مۇرت دەمەسەڭ، رەڭىم بار اجەپتەۋىر،
ءبىرجان سالدان ايتشى وسى، قاي جەرىم كەم؟
بايلىق تا جوق، جۇرەتىن شاشىپ قولدان،
ايلىق تا جوق ارتىلىپ، تاسىپ تولعان.
عاشىق بولسام وتىزدا ايىپ پا ەكەن،
توقسانىندا جامبىل دا عاشىق بولعان؟!
جاسىرعانمەن بولا ما، و، ءتايىرى،
سۇرىنبەسپىن، سەزىمنىڭ جوق ايىلى.
ماحابباتتان كوشە الماي پاراساتقا،
بويداقسىنعان جۇرەكتىڭ سول ايىبى.
وسى نەنى جاتادى تويلاپ كۇندە ەل؟
دەگەنىمەن، جاقسى عوي ويناپ-كۇلگەن!
بايبىشەدەن جاسىرىن كەشە، دوسىم،
وسىنداي ءبىر بولمايتىن وي باقتىم مەن.
28جاس
نەنى جانە بىلمەدىم، كىمدى ىزدەدىم،
جالعىز جانعان تاڭداعى جۇلدىز با
ەدىم.
كۇنى مە ەدىم اقپاننىڭ وتىزىنشى،
ەنبەي قالعان ىشىنە كۇنتىزبەنىڭ.
جالعىز ەكەم قورىتا بىلگەنىم، تەك،
شاي قۇيىپ ءجۇر جانىمدا ءبىر
كەلىنشەك.
جىر ۇقپايتىن جاندار دا بولادى
ەكەن،
بىرگە جىلاپ، بولماس پا ەد بىرگە كۇلسەك.
پەرى مە ەدىم پەندە ەمەس پەرىشتە مە
ەم؟
سىيمايم كەيدە جۇرت سىيعان كەڭىسكە
مەن.
ءبىر ءتاتتىنى اڭسايمىن – ەل ىشپەگەن،
ءبىر تانىستى كۇتەمىن – كورىسپەگەن.
شەشىلەدى-اۋ جۇمباعىم سوڭىندا بار،
كۇتكەنىم ءھام تابىلىپ، قولىمدى
الار.
مەندىك قيال قۇرعاق وي، ءبىراق سەنەم،
ۋتوپيا دا كەيدە ورىندالار.
كىمدى ىزدەدىم بىلمەدىم، نەنى ىزدەدىم،
تەرەڭدىگى بەيمالىم تەڭىز بە ەدىم؟
ءالى قانشا جوق قۋىپ ءۇمىت قىلام،
بۇگىن مىنە، جيىرما سەگىزدەمىن.
عاشىققا حات
قالاۋىن تاپساڭ جانادى قار دا،
ادامنىڭ نيەت، تالابى باردا.
جۇرەك جىبىتەر تابا الماي سوزدەر،
جۇدەپ جۇرگەنىم ساعان ۇنارعا.
كوتەرمەس جۇكتى ارقالاپ نەتەم،
حات شىقپاي ءتاۋىر ءارتاراپ كەتەم.
ويىمدى وزىڭە زەرگەرى ءسوزدىڭ،
جەتكىزەر مە ەدى مارحابات(1) كوكەم.
شابىتتانىپ قۇر، ۋا، نە بەرەم،
پوەزيانىڭ دا قۇلاگەرى ەمەن.
اتىمنان ساعان ءابىلدا(2) كوكەم،
جازىپ بەرەر مە ەد، ءبىر ادەمى ولەڭ.
جازعاندارىن جۇرت جاقۇت ساناعان،
قايدا ءجۇر وسى باقىتجان(3) اعام؟
ءوزىڭدى جىرلار شابىتىنان ءسال،
بەرە تۇرسا عوي ۋاقىتشا ماعان.
قالاۋىن تاپساڭ جانسا ەگەر قارىڭ،
سوزدەرگە ءتاتتى تاپشى ەمەن، بار ءۇن.
الەمگە سەنى ءماشhءۇر ەتەتىن،
ءوزىم-اق جازام جاقسى ولەڭ، جانىم!
قارا دا تۇر…
1) م. بايعۇت - جازۋشى
2) ءا. ايماق - اقىن
3) ب. الديار – اقىن
"مەن... ول..."
مەن مەنسىنبەگەم.
عاشىق بولسا الدىما كەلسىن دەگەم.
سۇلۋلاردى قوس-قوستان ءسۇيىپ ءجۇرىپ،
سەرىلەردەن ءوزىمدى كەمسىنبەگەم.
ول عاشىق-تۇعىن.
جەڭە الماعان بويداعى جاسىقتىعىن.
جىرلارىمدى جاستانىپ جاتادى ەكەن،
كونشىمەيتىن كوڭىلدىڭ باسىپ قىلىن.
مەن قاراماعام.
ەلجىرەتىپ، جۇرەگىن جارالاعام.
جاۋابىمدى بەرگەن-ەم اسپەنسىنىپ،
قۇربىسى ما، اراعا سالعاندا ادام.
ول جىلادى، راس.
باسا الماستان سەزىمنىڭ قۇمارىن اش.
وكىنە مە جاي-كۇيىن بىلدىرگەنگە،
مەن بار جەردە قىزارىپ، تۇرادى ءپاس.
مەن مەنمەن بوپپىن.
وعان اسا ەشبىر ءمان بەرگەن جوقپىن.
قىراندايىن تاكاپپار جەرگە تۇسپەي،
مەكەندەپپىن اراسىن جەر مەن كوكتىڭ.
ول بوي دا جەتكەن.
كۇيىپ مەندىك اياماس ويناپ وتپەن.
اينالاما زەر سالسام جالعىز ەكەم،
جانىمداعى "ءسانقويلار" قايدا كەتكەن؟
مەن قالدىم جالعىز.
داۋرەنى وتكەن بۇگىندە سالبىر جانبىز.
بار ما، جوق پا، باياعى مەنى سۇيگەن،
ءۇش جاس كىشى بالاۋسا، بالدىرعان قىز.
ول مىڭ قىستىعىپ،
ءجۇر مە دەيمىن ءوزىمدى قىلمىستى عىپ.
تاپتىم ىزدەپ جاقىندا، ءبارى دە بوس،
كورشى اۋىلعا كەتىپتى تۇرمىس قۇرىپ.
مەن وكىندىم، راس...
تۇنگi قالا
تۇنگi قالا. قىزىل، سارى جانعان شام.
كۇز مەزگiلi - كەرەمەت كەز.
اڭعارساڭ.
توگiپ جاتىر جاپىراعىن تالدار سان.
رومانتيكا!
وسىندايدا سەن بولساڭ.
تۇنگi قالا، كۇزگi قالا، شىمقالا.
كوشە كەزiپ كەلە جاتىر بiر بالا.
سول بالانىڭ كوزi ءتۇستi ايعا اناۋ،
سەنiڭ ۇقساپ كەتiپ كۇمiس سىرعاڭا.
بۇل قالانىڭ جىلى - قوڭىر كۇزi دە،
جىلى جانە مەيiرiمدi ءجۇزi دە.
جۇلدىزدارى سەنiڭ ءمولدiر جاسىڭداي،
قۋانىشتان جاتقانىندا ءۇزiلە.
جاپىراعى قۇلاعاندا ءسۇيiرلەي،
بيلەپ تۇسەر سەنiڭ اسەم بيiڭدەي.
تەك، تالدارى، كۇزدiڭ مىنا كوڭiلciز،
سەنi انساعان مەنiڭ جالاڭ كۇيiمدەي.
كۇزدiڭ ەشكiم ايىرا الماس ەركiنەن،
جاپىراقتان توقىپ جاتىر جەر كiلەم.
مىنا جارىق كۇزگi تۇنگە قاراسام،
ساعىنىشىم، سەنi كورەم كوركiنەن.
سارى جاپىراق
سارى جاپىراق – سارعايعان جۇرەك،
كەلگەندەي ۇشىپ شالعايدان جۇدەپ.
تەنتەك جەل ونىڭ تاعدىرى شىعار،
اراشا سۇراپ تالدى اينالدى كەپ.
سارى جاپىراق – تال مۇڭى بالكىم،
نەگە وندا جەردە قالدى بۇل التىن؟
كونبەسكە بار ما شاراسى شىركىن،
(تاڭداپ الماعان تاعدىرىن اركىم.)
سارى جاپىراق، كارى جاپىراق،
قارتايدى كۇز كەپ تاعى دا اتىراپ.
ءبىر كەزدە بالعىن جۇرەك-ەد جاسىل،
جاتقانداي بۇگىن زارىعا قۇلاپ.
سارى جاپىراق – ورنەگى زەرلى،
اينالدى-اۋ تەنتەك ەرمەگى جەلدىڭ.
قىس كەلىپ ەرتەڭ قار استى ونى،
شىرىتەر اششى كەرمەگى جەردىڭ.
سارى جاپىراق – ءدىر ەتەر قىز مۇڭ،
مەن-داعى سونداي سۋرەتى-ەم كۇزدىڭ.
الاي دا دۇلەي شىر اينالدىرعان،
تاعدىرىمىز دا ءبىر ەكەن ءبىزدىڭ.
ساياباقتاFى باقىلاۋ كامەراسىنان رەپورتاج
شۋاق شاشىپ تۇرعانداي بادەنى شىراي،
مىنا قىزدىڭ، قۇداي-اۋ، ادەمىسىن-اي.
ءقازىر ۇقتىم سۇلۋلىق نەمەنە ەكەنىن،
نەگە كەرەك ەكەنىن الەم ءۇشىن اي.
بەلى قىپشا كويلەگى، جەڭ ۇشىن بۇرگەن،
اق تانىنە قۇيعانداي كەلىسىم كىرگەن.
وسى عانا تاڭدانىپ، تۇسىنگەندەيمىن،
نەگە كەرەك ەكەنىن جەر ءۇشىن گۇلدەر.
الدەنەنى ەسىنە اپ بۇلىڭعىر دۇزدە،
جىميادى، كوڭىلى توق سۇلۋدىڭ كۇزگە.
نۇرلاندىرىپ جىبەرەر، تۇيگەنىم جاڭا،
نەگە كەرەك ەكەنىن كۇلۋدىڭ بىزگە.
باقىلاۋمەن وسىلاي، قاتالاپ ءبىر دەم،
عاشىق ەتىپ جىبەردى ول ماتاپ اپ بىردەن.
سۇيگىم كەلدى، تۇسىنگىم كەلمەدى ءبىراق،
نەگە كەرەك ەكەنىن ماحابباتتىڭ مەن.
مۇقاعالي ماقاتايەۆ ءمۇسiنi ماڭىندا
مىس الدىندا تالاي رەت سىنالدى التىن،
ءمىن تاعۋعا اسىلعا قۇمار ما اركىم؟
مۇزارتىنا قونعانى ولەڭ-شىڭنىڭ،
مۇزبالاقتىڭ ايىبى شىعار، بالكىم؟!
مىنا دۇنيە جالعان عوي جالعان دەسە،
ءمانزۇر بولماي كوز شىعى تامعان كەشە.
مەزگىلىندە وق اتار،
ماڭگىلىككە، –
مۇلگىپ كەتسەڭ جىر ارنار جاندار نەشە.
ماحابباتشىل سەزىمنىڭ دەرى كوپتى،
مۋزاسىن اق ومىرلىك سەرىك ەتتى.
ماراپاتىن كورە الماي تىرىسىندە،
ماڭدايىنان سيپاماي ءومىر ءوتتى.
مەيمانى ءومىر بۇگىندە جانى ازاتتا،
مارقايىپ ءجۇر مە ەكەن ول انا جاقتا؟
مويىعاندا كەلمەسكە كەتىپ ەدى،
مۇڭ شاعار جان بولمادى دا قازاقتا.
مۇڭىن ايتىپ، يىلمەس قايىڭعا اسقاق،
ماقۇل كورىپ، اقىننىڭ جايىن راستاپ،
مىڭ جاپىراق جۇرەكتى تالعا اينالىپ،
مۇمكىن، جانىن جىبەردى ايىرباستاپ.
مەكەن بە ەكەن، جەر دەگەن وعاش تالعا،
مەكەن بە ەكەن كور دەگەن؟ ول اسپاندا!
مايگۇلىمەن قارايدى كوكتەن كەيدە،
ءمۇشايراسىندا ءوزىنىڭ تالاسقانعا.
مىس الدىندا تالاي رەت سىنالدى التىن،
ءمىن تاعۋعا اسىلعا قۇمار ما اركىم؟
مۇزارتىنا قونعانى ولەڭ-شىڭنىڭ،
مۇقاعالي ايىبى شىعار، بالكىم؟
سۇيمەۋدى اقىرى ۇيرەنىپ تە الدىم
سۇيمەۋدى اقىرى ۇيرەنىپ تە الدىم،
اينالدىم جانعا سەزىمسىز مۇلدە.
كۇيىنەن شىقتىم كۇيرەۋىك ءحالدىڭ،
قالعاندا جالعىز ءوزىڭسىز بىردە.
جىبىمەستەيىن جۇرەگىم قاتتى،
ساعىنۋ ەندى جات ۇعىم ماعان.
الەمىڭدە مەن مۇڭ ەدىم ءتاتتى،
قوناق ەكەنمىن شاقىرىلماعان.
ەرتەڭدى ويعا الىپ، وكىنبە بۇرىن،
باقىتتى بۇگىن جانبىز بىلگەنگە.
جالعىزسىڭ. تىنىش وتۋدە ءومىرىڭ،
ايىققان دەرتتەن جالعىزبىن مەن دە.
جەتىلمەي سەزىم تۇينەگى بالعىن،
سولىپ تا جاتىر قالىڭ باۋ مىنا.
سۇيمەۋدى سەن دە ۇيرەنىپ العىن،
ۇيرەنىپ العىن ساعىنباۋدى دا!
***
تومپەشتەۋمەن تامشىلار شاتىردى مىڭ،
جاۋىن جاۋىپ كۇزگi العاش جاتىر بۇگiن.
دولى جەل عوي، ايتپەسە بۇلتتاردى الا،
باتىس جاقتان شۇبىرتىپ شاقىردى كiم؟
الا بۇلتتار شاقىرىپ، كۇزگi داۋىل،
جاپىراعىن تالداردىڭ ءۇزدi جاۋىن.
قىزىل-سارى كيiمiن شەشiپ تاستاپ،
جالاڭ قالدى باقتارى بiزدiڭ اۋىل.
كەشە عانا كۇز ەدi جاۋعان التىن،
كەشە عانا كەز ەدi اۋلا جارقىن.
تەرەزەدەن قاراپ-ەم اسپان جىلاپ،
اي تىعىلعان، ايتەۋiر، جاۋراعان ءتۇن.
قادالعانداي سودان سوڭ كوپ تiكەنەك،
مۇزداي اۋا تاماقتى كەتتi كەنەپ.
تاۋ جاققا ەگەر قار تۇسسە مەزگiلiنسiز،
ءوڭتۇستiككە قىس ەرتە جەتتi، دەمەك!..
اللو...
جانىم-اۋ، جانى نۇردان، ءتانى گۇلدەن،
ءوزىڭسىز قالمادى ءومىر ءمانى مۇلدەم.
ساعىنىپ، ارپالىسىپ سارى مۇڭمەن،
قوڭىراۋ سوعىپ تۇرعان تاعى بۇل مەن!
ۇيالىڭ جاتقان بولار جانى شىعا،
كوتەرمەي قوياسىڭ-اۋ تاعى، ءسىرا؟
مەن-داعى قاسارىسىپ قويمادىم عوي،
سونشالىق جەرىك پە ەدىم داۋىسىڭا؟!
جانىمدى مالىندىرعان جاسقا مەنىڭ،
جۇرەگى ۇيالىڭنىڭ تاس پا دەدىم.
سەزەمىن كەپ تۇرعانىن سويلەسكىڭنىڭ،
ايتپەسە، قايتارىپ تا تاستار ەدىڭ.
ءسوندىرىپ تاستار ەدىڭ نەمەسە ونى،
سوعامىن.
بۇل قوڭىراۋ دەمە سوڭى!
سويلەسكىڭ كەلمەسە ەگەر، تاستا ءوشىرىپ،
بىلمەيسىڭ، نەگە سونى؟
جانىم-اۋ، جانى نۇردان، ءتانى گۇلدەن،
قوڭىراۋ سوعىپ تۇرعان ءالى بۇل مەن!
وتىنەم، و بايلانىس، سەن دە قوسىپ،
جىبەرشى، تىلدەسەيىن ارۋىممەن!
قاراشا
قاراشا ايى، قارا سۋىق،
قارا جەل تۇر الاسۇرىپ.
قاراسىراپ تىرلىك كوزى،-
قاراۋىتقان قار اسىنىپ.
ءقاراسوزدى ەسىپ ولەڭ،
قاراگەۋىم ەسىنەگەن.
قارا-قۇرا قاربالاسقان،
قارا كەشتە كەشىگە مە ەل...
قارا اعاشتا سالقىن، كارى،
قارا قارعا قارقىلدارى.
قاراۋىلداپ قويشى مالىن،
قارالى مۇڭ-زار تىڭدادى.
قاراڭعىنى كۇتكەن ءبورى،
قاراقشىداي تىكتەلدى ءوڭى.
قارايلايدى قورا جاققا،
قارا جونى بۇكتەلمەلى.
قارا الباستى سۇم رەڭدى،
قارا كوبەڭ ءىڭىر ەندى.
قارا قاعاز حات العانداي،
قاراتاۋ جاق كۇڭىرەندى.
قارابايىر وي الماسقان،
قارابارقىن بويالدى اسپان.
قاراسىراپ تىرلىك كوزى،-
قالاتىنداي ويانباستان.
قىز دەگەن...
قىز دەگەن گۇل - وسەتىن جۇرەگىندە ەردiن،
قىزعالداقتاي كىرگىزەر رەڭىن جەردىڭ!
قىز دەگەن جىر - ءسۇيدىرىپ شايىر ەتەتىن،
شابىت سىيلاپ قايعىندى شايىپ وتەتىن!
قىز دەگەن كۇن - جىلىتار، كۇلىمدەسە ەگەر،
جىلاماسا ەكەن، ەشقاشان تۇڭىلمەسە ەكەن!
قىز دەگەن ءتۇن - جۇلدىزدى، ايلى اسپان جارىق،
پەرىشتە بوپ تۇسىڭە جايعاسقان بارىپ!
قىز دەگەن ب ا ق - ءبىر قونار، ۇشىرىپ الما،
قىسىپ ۇستا ۋىسىڭدى، ءتۇسىرىپ الما!
قىز دەگەن پاك - تانىعاي، ءسۇيiءنىشىم دەپ،
قىز دەگەن ول جارالعان ءسۇيۋ ءۇشىن تەك!..
***
شىداتپاستاي قۇبا قايعىم،
جالعىز قالدىم، جۇبات ايدىن،
ورالمادى اققۋىم سول،
لايلiسiندەي جۇماتايدىڭ.
ايدىن كول-اۋ، بۇل ادامي،
جالعانى عوي، سiءرا ءفاني،
قۇسىم قونسا شاقىرارسىڭ،
مۋزاسىمەن مۇقاعالي.
و، ايدىن كول، سەنەن ەندi،
كەتەم مەن دە، كونە بەرگiن،
ساعىنا ءجۇر بiءزدى ماڭگى،
ساعىنىشىمەن تولەگەننiڭ.
تولقيسىڭ عوي، قولقا سالما،
قالا المايمىن مەن قاسىڭدا،
مۇڭعا شومساڭ كۇي ءوتىنىپ،
دومبىراڭدى بەر قاسىمعا.
سەنi اياپ جاس تامىزار كۇن،
سارى ۋايىمدى سارى جاڭبىر.
ايدىنىڭدى بۇلت ايمالاپ،
وقىپ بەرەر ماعجان جىر...
قوش!!!
ءومىر - ولەڭ
(قالام + قاعاز + سوزدەر) = ولەڭ.
(سۇلۋ + سەزىم + كوزدەر)= ولەڭ.
(شابىت + مۋزا + تۇندەر)= ولەڭ.
ماحابباتپەن گۇلدەر ەگەم.
گۇلدەر ونەر، كىمگە بەرەم؟
(قالام + قاعاز + سوزدەر) = ولەڭ.
(كوڭىل + قاياۋ + كەزدەر) = ولەڭ.
(وسەك + رەنىش + جىلدار) = ولەڭ.
جابىرقاۋمەن مۇڭدار ەگەم.
مۇڭدار تونەر، كىم بار ەلەر؟
(قالام + قاعاز + سوزدەر) = ولەڭ.
(ساۋاپ + كۇنا + بەزبەڭ) = ولەڭ.
(ءومىر + اقىن + پەندە) = ولەڭ.
ءبىر كۇندەرى مەن دە ولەم.
ءولىم كەلەر، جەرگە دە ەنەم.
جۇماقتا جان، كوردە دەنەم.
...اللاھ ۇلى قالاسا ەگەر.
...امالدارىم جاراسا ەگەر.
ءفاني، باقي اراسى ولەڭ.
ءومىر - ولەڭ.
ءسۇيشi كۇزدi
نەگە ەكەنi، قىزدارى بiزدiڭ ءوڭiر،
جەلدi سالقىن سۇيمەيدi، كۇزدi قوڭىر.
كوكتەمەنi جۇرەدi جىرعا قوسىپ،
ءۇزدiگە بiر.
سودان كەيiن جۇرەگi سىزدار كۇزدiڭ،
مەيiرiمگە بولەنبەي مۇزدار ءجۇز كۇن.
جاۋراعىشتاۋ كەلەدi، سوندىقتان دا،
قىزدار بiزدiڭ.
تەلiپ جاتار گۇل-قىزدار كۇزدi ارنەگە،
تەڭەۋلەرiن ەستiسەڭ، مۇزدار دەنە.
كۇزگi باقتان سوندا دا شىقپايسىڭدار،
قىزدار! نەگە؟
تىڭداشى ارۋ، اتىراپ كۇيشiمiزدi،
قاراشى ارۋ، جاپىراق بيشiمiزدi.
مەندiك مىنا جۇرەكپەن كۇزگە عاشىق،
ءسۇيشi كۇزدi!..
كۇيشi كۇزدi!
بيشi كۇزدi!
سوڭعى حات
مەن ءوزiڭدi ساعىنعانىم سونشالىق،
قيالىممەن سەن تۇراتىن مەكەنگە،
جاتام ىلعي جول سالىپ.
كەيدە قاتتى ويدا ۇيىكتاپ كەتەم دە،
ساعان تيiس سەزiمiمدi جۇرەمiن،
بiلدiرۋمەن بوتەنگە.
سوسىن بار عوي، اڭسايتىنىم سونشالىق،
قولدارىڭدى قولىما الىپ ءتۇسiمدە،
جاتام ءسۇيiپ، تامسانىپ.
ايىرىلىپ سەنەن قالماس ءۇشiن بە،
ەلەسiڭدi كىسام كاتتى كوينىما،
سيقىرلى الەم iشiندە.
ءقيال-تۇسiم، ءارمان-مۇسiن، اق قۇسىم،
نەگiزiندە سەن جايىندا ءتۇس كورۋ،
جانە، ويلاۋ - تاتتi iciم؛
ءتۇس كورۋمەن ءتۇن ۇيقىنى ءۇش ءبولۋ؛
شالدىقتىرىپ ايكەزبەلiك دەرتiنە،
ساعىنىشتان iشكەن ۋ.
ءتۇسiمدەسiڭ. بولماساڭ دا ءوڭiمدە،
وسى جازىپ وتىرعان حات نەشiنشi؟
توعىزىنشى كەمiندە.
وسى جازىپ وتىرعان حات - شەشۋشi،
جىرىم بولسىن ساعان جازعان ەڭ سوڭعى.
كەشiرشi!
جۇمباق قىزدان حات كەلگەندە
حات جولداپتى بiر جۇمباق قىز جاقىندا.
كوشەسiنە پالەنشەنiڭ اتىندا،
كەزدەسۋگە كەلۋiمدi سۇراپتى،
حاتىندا.
ناقتى ايتپاعان. ۇناتقانى بەلگiلi.
كۇن سارسەنبi. كۇتiپ ءجۇرمiن سەنبiنi.
اسىعىسپىن كوكتەن جۇلدىز جاۋارداي،
سول كۇنi.
كەزدەسكiسi كەلگەن مىنا بiزبەنەن،
قانداي سۇلۋ ەكەن سونشا iزدەگەن؟
كەزدەسۋگە بارماعالى كوپ بولعان،
قىزبەنەن.
ۋاقىت، شiركiن، توقتاپ قالار مۇندايدا،
ۋاعدالاسقان كورiسەر كۇن ءجۇر قايدا؟
حاتىن اشسام ءارiپتەرiنiڭ ءۇنi بار-
بiر مايدا.
ونىڭ جازۋ ۇلگiسiندە دالەلi،
عاجاپ دەسەم - تابيعاتى، الەمi.
حاتىن اشسام قيىلىپ تۇر ءار ءسوزi-
ادەمi.
ساۋالى كوپ، جاۋاپ بەرۋ ساۋاپ-تى.
كوبiciنە ءوزi بەرگەن جاۋاپتى.
حاتىن اشسام سويلەمدەرi سويلەدi-
ساۋاتتى.
قيالىممەن كوزدi وسىلاي مۇنارلاپ،
كورiسپەگەن جانعا تۇرمىن جىر ارناپ.
حاتىن اشسام - كوركەم ءسوزدi ادەبي-
شىعارما-اق.
حات ەگەسi كەلەر ەكەن جاقىندا،
كوشەسiنە پالەنشەنiڭ اتىندا.
جازۋشى قىز ۇناتىپتى اقىندى،
ول دا ۇنادى اقىنعا.
تاتتىدەن ەرىپ...
ءتاتتiدەن ەرiپ كەتەر بۇل تاڭداي،
تiل ءۇيiرەردەي شەكەرسiڭ بالداي.
سۋرەتتەگiدەي سۇلۋ ما جانىڭ،
ءومiردە دەيمiن ەكەنسiڭ قانداي.
قۇلىن مۇشەڭ عوي - كەرiم دە، بويلى،
تيتiمدەي مiن جوق وڭىڭدە، مەيلi.
سانادا بiر وي: ءتانiندەي جانى،
سۇلۋ دا شىعار ءومiردە دەيدi.
سۋرەتتەن كورiپ شىرىن كۇلicتi،
جاعىمدى، سەزەم، جىلۋدى تىسقى.
سەندەگi سىرتقى سۇلۋلىعىڭنان،
اسسا عوي دەيمiن سۇلۋلىعى iشكi.
سۇراقتار بەكەر مىنا قويىلعان،
بiلەمiن، ءبارi شىعادى ويىمنان.
جاندۇنيەڭ دە - جاقۇتتى، سەنەم،
اقىقتان ورگەن تۇلا بويىڭنان.
ءتاڭiرiم ب ا ق قىپ باسىما مەنiڭ،
جاساعان دەيمiن اسىرا رەڭiن.
حور قىزدارى كەپ شاقىرسىن، مەيلi،
ءوزiڭە عانا اسىعار ەدiم.
باقىتىڭ بولار، نە دەيiن، وزگە ەر،
ءوزiڭە بارىپ كەلەيiن، ءسوز بەر!
تەڭiڭ بولماسام، كەتەيiن بولماي،
سۇلۋلىعىڭدى بiر كورەيiن كوزبەن!
"...الجاستى ما، جاڭبىر جاۋدى ءبىر كۇنى..."
ج.سارسەك
نوسەرلI قاڭتار
قىس ەمەس پە؟ ەندەشە، جاۋماي ما قار،
اناۋ تاۋعا ءوڭ بەرىپ، باۋرايعا بار.
بارىنەن دە باقتاعى تالداردى ايتشى،
جامىلماسا اق كورپە جاۋرايدى ولار!
ءقازىر قاڭتار، جاۋىپ تۇر جاڭبىر نەگە؟
كۇبىرلەپ تۇر باقتا اناۋ تال بىردەڭە.
كوز الماۋدا الجاسقان اسپان جاقتان،
دىرىلدەۋمەن جالاڭاش سالبىر دەنە.
قارا جەلدى، نوسەرلى، كۇن تۇماندى،
قاقپاس جەلىڭ تالداردى سىلكىپ الدى.
قولشاتىرسىز مالمانداي بولعان باقتىڭ،
كوك تۇمان دا سۇيكەنىپ شىرقىن الدى.
سان بۇتاقتار جالىنا قۇدايعا ەندى،
سوققان جەلدەن ءيىلىپ قۇلاي بەردى.
جاپىراعىن ۇزسە دە كۇز كەلگەندە،
جەك كورمەگەن شىعار-اۋ بۇلاي جەلدى.
قاڭتار بيىل وسىلاي جاۋداي ءتوندى،
مۇزداي تامشى توقتاماي ساۋلاي بەردى.
كوك اسپان-اۋ، كورپەسىن بەرشى باۋدىڭ،
قىس ەمەس پە، اق قارىڭ جاۋماي ما ەندى؟!
***
وسەك-اياڭنان امان ءجۇر ەدىم،
سوزدەردەن ەرگەن جامان جۇدەدىم.
ءبىر-اق قاڭقۋ ءسوز جەتەدى ەكەن عوي،
اۋىرتۋ ءۇشىن ادام جۇرەگىن.
تاپتالىپ سوسىن كوككە ۇلىپ كەتەم،
اقتالىپ ەلگە كەك قۋىپ نەتەم؟
وشىگۋ ءۇشىن زامانداسىڭا،
عايبات سويلەگەنى جەتكىلىكتى ەكەن،
جارىلىپ كەيدە كەتەسىڭ جازداپ،
شەشەدەن سىباپ، اكەسىن قوزعاپ...
زاڭعا دا ءبىر كۇن دەمالىس بولسا،
الاتۇعىن ءبىر، كەك، ءوشىمدى ازداپ.
وسەكشى جانعا كىم ەرسىن ەزدىك،
سىرتىمنان ىشتەي كۇلەرسىڭ، سەزدىك.
ماعان بىرەۋدى وسەكتەي كورمە،
مەنى دە ءبىر كۇن جۇرەرسىڭ ءسوز قىپ.
عايبات كولىندە، ەي، ءىنىم جۇزگەن،
سەن دە اۋلاق "قاتىن"، پەيىلىڭ بىزدەن!
مەيىرىمسىز بوپ كەتىپ بارامىن،
سوعىسام دەپ سان مەيىرىمسىزبەن.
سابىر!
كوڭىلسىزدىك - 1
تاعى دا كوڭىلسىزدىك،
تاعى دا سول ۇنسىزدىك.
وتۋدە قىزىق ەمەس -
ءومىرىم ءوزىڭسىز تۇك.
تاعى دا ارايسىز كۇن،
تاعى دا اق ايسىز ءتۇن.
مەن جايلى سۇراماڭىز،
ءحالىڭىز قالاي ءسىزدىڭ؟
ءسىز داعى مۇڭلىسىز با،
باعىڭىز تۇرعىسىز با؟
ءجۇرسىز بە وتىرعىزىپ،
اق ءۇمىت - گۇلدى مۇزعا؟
مەن داعى ءۇمىتسىزبىن،
ءۇمىتسىز قىزىقسىز تىم.
ايتەۋىر سوڭىڭىزدان،
بارامىن ءجۇزىپ ءسىزدىڭ.
تاعى دا كوڭىلسىزدىك،
تاعى دا سول ۇنسىزدىك.
ەڭسەم ءجۇر كوتەرىلمەي،
سەزىمسىز، ءوزىڭسىز تىك.
كوڭىلسىزدىك...
مازام جوق ءوزىڭسىز تۇك.
ءولIارا
قىس كەلەردە، قوشتاساردا كۇزبەنەن،
جاپىراقتار قۇلاپ بiتكەن شاعىندا،
قوشتاسكانىم جانە مەنiڭ سiزبەنەن،
كوز الدىمدا، جادىمدا.
كۇز قايتاردا، قىس كەلەردە ىزعارلى،
جiبەردiم مەن كۇزبەن بiرگە سiزدi دە.
باسا المادىق جاڭا جاۋار بiز قاردى،
سالا المادىق سول قارعا اپپاق iزدi دە.
ال، قىس بولسا، شاشا بەردi اق مامىعىن،
جانى بولەك!
مەندiك مۇڭدى ول سەزبەدi.
كۇز دە كەتتi سىيلاپ ماعان سارى مۇڭ،
سiزبەن بiرگە كوزدەپ، بالكiم، وزگەنi؟
ءالi قايتا كورەرمiن كۇز دەگەندi،
ال، سiزدi ەندi ەكi تالاي كورۋiم.
كۇزدەن نالىپ، سiزدەن قالىپ، مەن ەندi،
ساعىنىشتىڭ جۇتار بولدىم سارى ۋىن.
ساعىنىشپەن وتەر بولدى-اۋ جىل مازداي.
سارى ۋايىمدى عاشىكتان كiم جەمەيدi؟
ساعىنىشسىز كەتەر مە ەدiم جىر جازباي،
ساعىنۋدا كەرەك ەكەن،
ە، مەيلi!
داۋرەن ايمانبەتوۆ
