Qazirgi tarıhshylardyń barlyǵy derlik Qazaqty Alashtan taratady. Al, Qazaqtyń rýlyq shejiresi Alashty Qazaqtan taratady, ıaǵnı Alash batyrdy uranǵa shyǵarǵan kezde Alashty uranǵa shyǵarǵan onyń Qazaq degen eli bolǵan.
Ejelde qazaq rýlary eldi, Atameken týǵan jerdi qorǵaýda asqan erlik kórsetip, urpaǵyna úlgi bolǵan er-júrek batyr, dana uldaryn uranǵa shyǵaryp otyrǵan. Úsh Júzdiń ortaq urany Alash batyr. Olar ýaqyt óte kele urpaqtary kóbeıgen soń rý atyn ıemdengen. Atalarymyzdyń «Ultymyz Qazaq, uranymyz Alash, keregemiz Aǵash» deıtinderi osydan. Atalarymyzdyń Alash urandy Qazaqpyz deıtinderi de osydan. Qazaq pen Alashtyń sınonım bolatyny da osydan. Alty Alashtyń - Alashtan, Alashtyń - Qazaqtan taraıtyny da osydan. Alashtyń Qazaqqa uran bolatyny da osydan (Uranǵa shyǵý úshin uranǵa shyǵaratyn rýly eli bolýy kerek ekenine qandaı daý bar?). Qazaqtyń álem elderiniń bárine Aǵa jáne Naǵashy (sóz túbiri aǵash) bolatyny da osydan.
Túsinikteme: Qazaq degen halyq óz tegin Atadan (Qazaqıanyń túbiri Azıa bolatyny sodan), Evropa elderiniń keıbiri Anadan (Evropanyń túbiri Eva (áıel) qýalaıdy. Qazaq úshin Atalyq tek "Naǵashy", Qazaqtyń qyzynan týǵan uly "Jıen" bolady.
Al, Alash, Alty Alash, alpys, alty júz, alty myń, alty myń alty júz alpys alty t.t. bári osy Alashqa jatqan alty eldiń sandyq ataýlary. Ol zamandarda búkil álem elderi Qazaq degen bir memlekettiń quramynda, bári bir atanyń urpaǵy ekendikterin aıqyn sezine otyryp tatý-tátti ǵumyr keshken.
Sizderdiń menen munyń aıǵaǵy qaıda dep suraıtyndaryńyz sózsiz. Munyń da jaýabyn bere keteıin. Búkil jer sharynyń túpkir-túpkirinde qaptata salynǵan alyp pıramıdalar bar. Sol pıramıdalardy da salǵan bizdiń atalarymyz. Oǵan Egıpet pıramıdasynyń ishindegi bólmeniń qabyrǵasynan tabylǵan «dombyra men Qaz Adaıdyń «til tańbasy» tolyqtaı kýálik ete alady. Endi osynyń ústine Kaır (Egıpet) murajaıyna qoıylǵan Týtanhamonnyń (Egıpet perǵaýyny, múrdesi pıramıda ishine jerlengen) bala kezinde oınaǵan oıynshyǵy qoıdyń asyǵy jáne pıramıdalardyń eń bıik shyńynyń Adaıdyń tańbasy «jebemen» sáıkes keletindigin (bul tańba (strelka) adamdarǵa jol kórsetip kez-kelgen jerde tur) jáne Quran Kárimde sol pıramıdalardy salǵan Perǵaýyndardyń (Faraondar) «qazyq» dep atalǵanyn qosyńyz.
Jer betinde álemge áıgili pıramıdalar kóp. Olardyń sanatyna Qytaıdyń Sıan jazyǵyndaǵy pıramıda, Meksıkanyń Iýkatan jazyǵyndaǵy Kýkýlkan pıramıdasy, Andadaǵy Norte-CHıko mádenıeti pıramıdalary jatady. Osy pıramıdalardyń ishindegi eń áıgilisi joǵaryda aıtylǵan Egıpettegi Gaze (Qaz) pıramıdalary. Osy pıramıdalar sońǵy kezde «uıqydan» oıanyp, bári de aspanǵa sáýle (jaryq) shasha bastaǵan. Buǵan túsinik berýge ǵalymdardyń bilimderi jetpeýde.
«Arheologtar Antarktıda da ejelgi órkenıet kezeńinde salynǵan úsh pıramıdany taýyp aldy. (Antarktıda da kóne pıramıdalar tabyldy» (http://ult.kz/post/antarktidada-kone-piramidalar-tabyldy1).
Jaqynda osy pıramıdalardy zerttep júrgen ǵalymdar pıramıdalar shoǵyrynyń aralary 6666 shaqyrym ekendikterin jarıalady. Endi osynyń ústine Qasıetti Quran Kárimniń 6666 aıattan turatynyn qosyp qoısańyz tipti de jańylyspaısyz.
Alty sany erekshe san. Altynyń basqa sandardan ózgesheligi onyń ózine tán erekshe qasıetiniń bolýy. Ol ózi bólinetin sandardyń qosyndysy men kóbeıtindisinen turady. 6 sany 1-ge, 2-ge, 3-ke bólinedi. Olardy qosyp nemese kóbeıtsek qaıtadan alty sany shyǵady (1+2+3=1*2*3). Mundaı qasıet basqa eshbir sanda qaıtalanbaıdy. Endi osynyń ústine qar ulpalarynyń da alty buryshty bolatynyn qosyp qoıyńyz.
Demek, on segiz myń ǵalamnyń da, sonyń ishindegi sanaly tirshilik ıeleri adamzattyń da bastaýy bir, bárin bir Alla jaratty. Uly Jaratýshy – Alla esiminiń túbiri «Al» bolatyny da osydan. Osy «Al» degen túbirdi keri jalǵaý arqyly Alla degen uǵymymyzdyń da dúnıege kelgenin aıqyn ańǵara alamyz. Biz bul jerden Qudaıdyń bir aty halyq degendeı, Allanyń da bir aty halyq ekenin kóremiz.
Adamnan adam týatyny sıaqty sózden de sóz týady. Mysaly, Temirshi hanǵa Shyńǵys degen laqap atpen birge qaǵan degen laýazym jáne Saryrqadaǵy taýǵa Shyńǵystaý dep at qoıylyp, sol taýdyń eń bıik shyńy Muńal shyńy dep atalǵanynan bárimizde habardar bolarmyz. Sol Shyńǵystyń (Shyn-ǵys) birinshi býyny Alash - Alshynnyń ekinshi býynynda tur. Kórdińiz be? Qazaqtan Alash, Alashtan Alshyn, al Alshynnan Shyńǵys týyp tur. Muny kúni keshege deıin qazaqtyń bes jasar balasy da bilgen.
Arnaıy atap ótetin jaǵdaı, Alashtyń Qazaqtan taraǵanyn aıǵaqtaıtyn taǵy bir mynadaı dáıekti derek bar. Ol, joǵaryda aıtqanymdaı, Qazaq atamyzdyń esimi Alashqa emes, Alash ata esiminiń Qazaqqa uran bolýy. Sebebi, kez kelgen uly tulǵanyń aty uranǵa aınalýy úshin, ony Uran etetin eliniń (rýynyń) bolýy shart. Barlyq rýlardyń, taıpalardyń, elderdiń urandary osylaı dúnıege kelgen. Urandar ózgerip otyrady, al onyń atyn uran etken el turaqty bolady. Mysaly, Qońyrattardyń urany Alataý, Adaılardyń urany Beket, Jalaıyrlardyń urany Baqtıar, Naımandardyń urany Qaptaǵaı t.t. bolyp kete beredi.
«Endi Baıuly bolatyn Kishi júzdiń árbir rýy óziniń belgili adamdarynyń atyn ózderine uran etip ketipti: Berishter Aǵataı,
Sherkeshter Shaǵyraı,
Ysyqtar Báıterek,
Jappastar Baımurat,
Tazdar Baqaı,
Sultansıyqtar Áıtimbet, Qara deıdi.
Keıin Kishi júzde Tabyndar – «Jolaman», «Baraq-Móńke», Álimder – «Maılybaı», «Janqoja» dep urandaǵan. (Alshyn Mendalyuly «Adaı shejiresi», Almaty-2002. 94 bet).
Demek, Uly Atalarymyz elin, jerin qorǵaýda asqan janqıarlyq kórsetken batyryn uranǵa shyǵaryp otyrǵan. Sondyqtan, Alashtyń (Alty alashtyń) Qazaqtan taraǵandyǵy daýǵa da, kúmánǵa da jatýǵa tıis emes.
Joǵaryda kórsetilgenderden shyǵatyn qorytyndy: Qazaq Alashtyń emes, Alash Qazaqtyń balasy bolyp tabylady.
Qojyrbaıuly Muhambetkárim, Mańǵystaý
