2000 جىلعى سيدنەي وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى ەرماحان يبرايموۆ 72 جىل بۇرىن مايداندا قازا تاپقان اتاسىنىڭ بەيىتىن بەلورۋسسيانىڭ ۆيتەبسك قالاسىنان تاپتى، - دەپ حابارلايدى «قامشى» پورتالى «ليتەر» باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.

بوكسشى ءوز اتاسىن ەشقاشان كورمەگەنىن، الايدا، ونىڭ بەينەسى وتباسىنىڭ جادىندا ساقتالعانىن ايتادى. مايدانگەر ورازىمبەت يبرايموۆ تۋرالى بۇعان دەيىن ارتىنان كەلگەن قارا قاعازدان باسقا دەرەك بولماعان.

ەرماحان يبرايموۆ  سوعىستا قازا بولعان اتاسىن جاقسى بىلەدى. الايدا ارداگەردىڭ حاتتارى، قۇجاتتارى، ماراپاتتاۋلارى ساقتالماعان.

«ەگەر وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىنعى وقيعا بولماعاندا، ءبىز ىزدەۋدى ءالى دە باستاماعان بولار ما ەدىك»، - دەيدى ەرماحان يبرايموۆ.

«ءبىز اكەم ەكەۋىمىز 9 مامىردا شەرۋدى كوردىك. الاڭدا ارداگەرلەر شەرۋى ءجۇردى.  كەنەت اكەپ جىلاپ جىبەردى، مەن ونىڭ كوز جاسىن العاش رەت كوردىم.  سوندا اكەم «سەنىڭ اتاڭ ءتىرى بولسا، مۇمكىن ارداگەرلەردىڭ ىشىندە جۇرەر ەدى. مەن ءتىپتى اكەمنىڭ قايدا جەرلەنگەنىن دە بىلمەيمىن.  شىنىمدى ايتسام، جانىم اۋىرادى» دەدى. اكەسىنەن قارا قارا قاعاز كەلگەندە اكەم ساعي يبرايموۆ 12 جاستا ەكەن.  ول كۇن ءالى كۇنگە ەسىندە»، - دەيدى بوكسشى.

ەرماحاننىڭ اكەسى ساعي يبرايموۆ «اكەم 48 جاستا بولاتىن. ءبىز ونىڭ قازا بولعانىنا سەنبەي، ءومىر بويى كۇتتىك. ونىڭ قايدا جەرلەنگەنىنەن دە حابارىمىز جوق»،-دەيدى.

ءبىرشاما ۋاقىت وتكەن سوڭ ەرماحان يبرايموۆ اتاسىنا ىزدەۋ سالا باستايدى. ۇلى وتان سوعىسى كەزىندە قازا تاپقانداردى ينتەرنەت ارقىلى ىزدەۋ سالۋعا بولاتىنىن وقىعان ەرماحان ىسكە كىرىسەدى. ينتەرنەت سايتتاعى «سوعىس جانە ادامدار» فورۋمىنا قوسىلىپ، «اتاسىنىڭ زيراتىن ىزدەيدى».  كۇتپەگەن جەردەن ۆيتەبسك وبلىسىنىڭ ىزدەۋ جۇيەسىنەن «ۆيتەبسكتەن بوساتۋ كەزىندە قايتىس بولعان قاتارداعى جاۋىنگەر ورازىمبەت ىبىرايىموۆ ۆيتەبسك وبلىسى، ۆيتەبىس اۋدانىنداعى باۋىرلاستار زيراتىندا جەرلەنگەن» دەگەن اقپارات الادى. ەرماحان اكەسىمەن جولعا شىعادى.

مينسك ارقىلى ۇشىپ، ۆيتەبسككە جەتەدى.

«مەموريالدىق زيرات وتە ۇلكەن، جۇزدەگەن ءقابىر بار، - دەيدى ەرماحان يبرايموۆ.  ءبىز ول جەرگە بارعاندا ءقابىردى وڭايلىقپەن تاپپاسىمىزدى تۇسىندىك. اكەم تۇرىپ جىلاي بەردى. جەرگىلىكتى جىگىتتەر جايىمىزدى سۇراپ، سوسىن اۋىلدىڭ تۇرعىندارى جينالدى.  ولاردىڭ كەڭپەيىلدىلىگى سونداي، ءبىزدى قولدادى. سوسىن ۇلكەن داستارحان جايىپ، اۋىل تۇرعىندارىنا اس بەردىك»، - دەيدى سپورتشى.

1941 جىلدىڭ 22 ماۋسىمىندا فاشيستىك گەرمانيانىڭ بىردەن شابۋىل جاساپ، كسرو-ۆيتەبسك وبلىستىق كوميتەتى كپ(ب)ب پارتيا جانە كومسومول قىزمەتكەرلەرىنە شۇعىل كەڭەس وتكىزدى. قالانى قورعاۋ ماقساتىندا قىزىل اسكەر قاتارىنا ازاماتتار شاقىرىلىپ، جەدەل جۇمىلدىرۋ كۇشتەرى جاسالدى.

1941 جىلدىڭ 11 شىلدەسىندە نەمىستىڭ 39-شى موتوكورپۋسى  ۆيتەبسك ماڭىنداعى ءالى كۇشەيىپ ۇلگەرمەگەن 19-شى اسكەردىڭ قورعانىسىن بۇزىپ، دەميدوۆ، دۋحوۆششينا جانە سمولەنسك باعىتىندا شابۋىلداۋدى باستاعان بولاتىن.

اقبوتا مۇسابەك قىزى