قازاعىما

/uploads/thumbnail/20170709030013879_small.jpg

ءنابيدوللا قۇدايبەرگەن ۇلى 1984 جىلى 21 ناۋرىزدا  قحر تارباعاتاي ايماعىنىڭ ساۋان اۋدانى نۇرپاي اۋىلى تاكىمان تەكشەسىندە  ءمۇعالىم وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن.

(2004-2005) جىلدارى قىتايداعى شاعىن گازەت-جۋرنالداردا تىرناق الدى تۋىندىلارى جاريالاندى.

تاريحي وتانى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا 2006 جىلى ورالىپ، الماتى وبلىسى، جامبىل اۋدانى، ەڭبەكشىارال اۋىلىندا تۇرادى.

2012 جىلدان باستاپ «شالقار» گازەتى، «التىن بەسىك» جۋرنالىندا ولەڭدەرى جارىققا شىقتى. 2013 جىلى «ءداستۇر» باسپاسىندا «دالا دارىنى – جەتىسۋ جاۋقازىندارى» دەگەن اتپەن جاس اقىنداردىڭ ولەڭدەر جيناعىنا ءبىر توپ ولەڭدەرى جارىق كوردى.

دومبىرا بولىپ شەرتىلۋ كەرەك سەكىلدى

قاعىلىپ ىشەك، تەربەلىپ تولقىن ءجاي عانا،

كوڭىلسىز اۋەن توگىلىپ ءار كۇن جاتادى.

قىرانداي اناۋ قيالمەن قالقىپ سامعاعان ،

بۇلتتارعا ءمىنىپ اۋىر ءبىر ويعا باتادى.

 

ءتۇيىلىپ كەلىپ قۋارىپ تۇرعان تىرلىككە،

اق جاۋىن بولىپ سەبەلەپ جاۋىپ تۇرادى.

ومىرگە مىناۋ قويامىن دەيمە ءبىر نۇكتە،

كۇمبىرلى كۇيدىڭ تاۋسىلماي كەلەت سۇراعى.

 

ەستىلىپ كەيدە قازاقتىڭ سوناۋ تاعدىرى،

شەرتىلىپ جاتات كەشەگى ءومىر وتكەلى.

ءبۇلقىنىپ تۇرعان اشىلىپ شىندىق ساندىعى،

اسەم ءۇن كەلىپ ءبىر جىلى لەپپەن ءوپ مەنى.

 

حالىقتىڭ ويى قامالىپ تۇرعان زاماندا،

قوس ىشەك قانا شىندىقتى اشىپ ايتادى.

اكىمنىڭ سىرىن اڭعارماي  جۇرسە ادامدار،

اقىننىڭ مۇڭىن دومبىرا عانا بايقادى.

 

اباقتىداعى اقيقات اتتى تۇتقىندى،

تىڭدايتىن قۇلاق، كورەتىن كوزدەر جوق بۇگىن.

اح ۇرىپ ءۇنسىز كەۋدەدە تۇرعان ۇشقىندى،

قۋانىش ەمەس كەس-كەستەپ الدىن توستى مۇڭ.

 

بيلىكتە كەيبىر وتىرعان اناۋ مۇسىندەر،

قازاقتار ءۇشىن تاس بولىپ قالعان جۇرەگى.

دومبىراداعى قايعى مەن زاردى تۇسىنبەي،

جىلايتىن جەردە راحاتتانا كۇلەدى.

 

ەلىڭنىڭ مۇڭىن يتەرىپ قويىپ كەيىنگە،

جىلتامىن دەسەڭ كور سوقىرلارعا بەتىڭدى.

شىرىلداپ مىناۋ شىندىقتى ايتپاي ومىردە،

دومبىرا بولىپ شەرتىلۋ كەرەك سەكىلدى.

 

قازاعىما

نامىسىن قاشان دا تۋ قىلىپ تىكتەگەن،

قايسارلىق قانىمدا قالىپتى سۇتپەنەن.

دومبىرا شاناعى ساۋساقپەن تەربەلسە،

داۋىسى تەڭەلگەن بۇلتپەنەن

 

باسقادان بولەكشە ءدىنى بار، ءتىلى بار،

سامۇرىق كوتەرگەن بيىككە كۇنى بار.

توسكەيى، بەتكەيى كەڭدىگى سونشالىق،

قوينىندا ءجۇز جيىرما ۇلت جىلىنار.

 

تاقىمدا ءاردايىم تىپىرشىپ اساۋى،

قامالىن بەرىك قىپ ۇستاعان جاساعى.

مىنە بۇل كۇللى الەم تامسانا قارايتىن،

قازاقتىڭ وتانى.

 

سانامدا سان شاتتىق جارقىراپ ەرتەڭىم،

ەركە ءومىر ەرىكسىز وزىنە ەلتەدى.

تاۋلاردىڭ تابيعي تۇلعاسى تولعانا،

تاريح تاعلىمىنان ازداپ سىر شەرتەدى.

 

ءسابيدىڭ جىلاعان، بوتانىڭ داۋىسى بوزداعان،

قاسىرەت سىيلايدى-اۋ ول ماعان.

قانشاما بوزداقتار قىپ-قىزىل قان كەشىپ،

قانشاما انالار سورلاعان.

 

قانشاما ادامزات قالدى ەكەن كۇيزەلىپ،

جاۋىنىڭ جاۋىزدىق نايزاسى تۇيرەلىپ.

قانشاما قاراگوز قان جۇتىپ كەتتى ەكەن

تاقىمدا سۇيرەلىپ.

 

ءار قازاق بالاسىن اق سۇتپەن باپتاعان،

قان كەشىپ جۇرسە دە، ەشقاشان قايتپاعان،

جۇرەگىن جۇلعالى تۇرسا دا جاۋى كەپ

قازاقتىق نامىسىن ساقتاعان.

 

سوندىقتان ءاردايىم كەڭ ونىڭ ءورىسى،

ءار ءىسىن ىستەيتىن تەك قانا ەلى ءۇشىن.

بۇگىنگى باقىت كۇن كەشەگى كۇرەستىڭ،

كۇرەستىڭ جەمىسى.

 

ەندەشە جانىڭدى جەرىڭنەن سۋىتپا،

پەندەلىك قۇلقىڭدى بەس مينۋت قۇرىقتا.

تاباندا تاپتالعان توپىراق بەتىندە،

بابامنىڭ قانى بار ۇمىتپا.

 

سۇردەك

بابالار باسقان قايعىلى كوشتىڭ سۇردەگى،

كوڭىلدە تۇرعان كوپ قيالدارمەن جالعاسىپ.

كۇزدەگى مىناۋ قايتقان قۇستاردىڭ تىزبەگى ،

اسپان مەن جەردە جاتقانداي ءبىر كۇش ارباسىپ.

 

جەردەگى كوشكە جاۋىزدار تىرناق باتىرىپ،

امالسىز عانا كۇرسىنىپ كەتىپ بارادى.

كوكتەگى كوشتى قاھارلى قىستىڭ تاسى ۇرىپ،

ءومىر ءسۇرۋدىڭ العا سۇيرەيدى ازابى.

 

كوكتەگى جەرگە، جەردەگى كوككە كۋا بوپ،

تاريح اتتى داپتەردە قالدى جازىلىپ.

وسىلار جايلى جۇرەكتە جانىپ تۇرادى وت،

ءومىردىڭ مىنا قاتال زاڭىنا باعىنىپ.

 

اققۋلار كوشى جالعاسىپ تىرلىك قامىمەن،

قازاقتىڭ كوشى قالعانداي ءبىر ءسات ىركىلىپ.

ەلىمە قونعان ازاتتىق اتتى تاڭىمەن،

الماسىپ جاتىر دالامدا جاڭا تىرشىلىك.

 

ال ەندى اققۋ ارىدا-بەرى كوشە بەر،

دالامدى باسىپ، قالامدى باسىپ ءوت مەيلى،

قازاققا مىناۋ كۋا بوپ قالسىن كوشەلەر،

كەلەدى كوشىپ، ءبىراق تا كوشىپ كەتپەيدى. 

 

اشارشىلىق تۋرالى وي

اتسا دا اق تاڭ قايتەيىن مەنى قىزىقتىرمايدى،

قاتىگەز تاعدىر سانامدا تۇرعان تۇنىقتى ۇرلايدى .

كەۋدەمدە ءۇنسىز كەشەگى كۇننەن تۇنىپ تۇر قايعى،

نامىس تۇلپارىم تىپىرلاپ ىلعي تىنىش تۇرمايدى.

 

كەڭ دالامداعى شاشىلىپ جاتقان تاستاردان قالعان ،

بابالار جايلى جۇرەكتە تۋلاپ جاتتالعان ارمان .

اداسىپ قالدىم قايتەيىن جالعىز باستى ارمانداردان ،

قيالمەن عانا تەرىپ جۇرەمىن باقتاردان مارجان .

 

تۇسىمدە ىلعي كورەمىن ايتەۋ  جىلاعانداردى ،

اشارشىلىقتان قۋ سۇلدەرى قالىپ قۇلاعانداردى .

ءبىر ءتۇيىر دانگە زار بولىپ اتتەڭ سۇلاعانداردى ،

سول زامانداعى ايىقپاي تۇرعان تۇمان الدادى .

قازاققا كەلگەن قاسىرەتپەنەن بۇرالاڭداردى ،

قالاي سۇسىنەم سىتىمنان قاراپ سىناعانداردى .

 

جاۋىزدىقپەنەن جاتتىڭ قولىمەن كوسەلگەن وتتى،

سەزىپ تۇرسادا قاندى قولداردى سەتەرلەپ ءوتتى .

ءتورت ميلليوننان استام قازاقتىڭ قايران ارداگەرلەرى اي ،

ويلادىما ەكەن ءۇش جىل ىشىندە كەشەم دەپ وتتى .

قۇرعاماي كوز جاس قانشاما قازاق    شەتەلگە كەتتى ،

 

ورىستى كورسەم كەۋدەمدە اسەم ءولىپ ءبىر ءانىم ،

دالامدا قالعان بوزداقتار قانىن سەزىپ تۇرامىن .

بابامنىڭ مۇڭىن جانارلارىڭنان جولىقتىرامىن ،

جۇرەگىم مەنىڭ وشپەندىلىكپەنەن سوعىپ تۇرادى .

بالامنىڭ ءانىن شىرقاتىپ اسقاق كورىپ تۇر ءالى ،

بابامنىڭ قانىن تۇبىندە ايتەۋ تولىقتىرامىن .

قاتىستى ماقالالار