پارلامەنت ماجىلىسىندە «پاريج كەلىسىمىن راتيفيكاسيالاۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى بويىنشا جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسى بولدى. جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى ەرسۇلتان بەكتۇرعانوۆ ءوز سوزىندە قازاقستان عالامدىق كليماتتىڭ جاقسارۋى باعىتىنداعى حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە قوسىلىپ وتىراتىنىن جەتكىزدى.
ول «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ەكونوميكانىڭ ءتيىمدى مودەلىن ۇستانىپ، ەلىمىزدىڭ جاڭا «جاسىل» جول دامۋىنا ءوتۋدىڭ نەگىزىنە ناقتى باعىت كورسەتىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى. كليماتتىڭ عالامدىق وزگەرۋىنىڭ باستى ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ تاعى ءبىر كەزەڭى ۇستىمىزدەگى جىلى قول قويىلعان پاريج كەلىسىمى بولىپ تابىلادى. قورشاعان ورتاعا ەرەكشە كوڭىل ءبولىپ، «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» دەگەن اتپەن وتكەلى وتىرعان ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسى قارساڭىندا پاريج كەلىسىءمىنىڭ ورنى بولەك بولماقشى.
وتىرىستا ءسوز العان ەنەرگەتيكا ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى عاني سادىبەكوۆ «پاريج كەلىسىمى» 2015 جىلعى جەلتوقساندا بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ كليماتتىڭ وزگەرۋى جونىندەگى نەگىزدەمەلىك كونۆەنسياسىنىڭ پاريج قالاسىندا قابىلدانعانىن مالىمدەدى. بۇل كەلىسىم ورنىقتى دامۋ جانە كەدەيلىكتى جويۋ ءجونىندەگى كۇش-جىگەرمەن قاتار، كليماتتىڭ وزگەرۋى قاۋپىنە جاھاندىق دەن قويۋدى كۇشەيتۋگە باعىتتالادى.
«پاريج كەلىسىمى» ورنىقتى دامۋ سالاسىنداعى ماقساتتارعا جەتۋگە ىقپال ەتەدى جانە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن شارالاردىڭ «جول كارتاسى» بولىپ سانالادى. سونىمەن بىرگە، «پاريج كەلىسىمى» شەڭبەرىندە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بەيىمدەلۋ جونىندەگى ەرەجەلەر قامتىلادى.
زاڭ جوباسىن جاساۋشىلار اتاپ كورسەتكەندەي، «پاريج كەلىءسىمىن» راتيفيكاسيالاۋدىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە دە ساياسي ىقپالى جوعارى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسى» جانە «جاسىل» ەكونوميكا تۋرالى ايتقانىنداي، كليماتتىڭ وزگەرۋىنە ايرىقشا اسەرى بولادى.
كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەنى تالقىلاۋ بارىسىندا «تابيعات» ەكولوگيالىق قاۋىمداستىعىنىڭ جەتەكشىسى مەلس ەلەۋسىزوۆ سۋ مەن ورمانعا، مۇزدىقتار مەن قالدىقتارعا قاتىستى ماسەلەلەردى قوزعادى. جينالعانداردى بالامالى كۋات كوزىن ىزدەستىرۋگە شاقىرىپ، قارجىلاندىرۋ كوزى تابىلىپ جاتسا، قورشاعان ورتانى قورعاۋعا، كليماتتىڭ وزگەرۋىنىڭ الدىن الۋعا جۇمساۋ تۋرالى ۇسىنىسىن ءبىلدىردى.
باسقا دا ءسوز العاندار ەكولوگيالىق باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرىپ، قوعامدىق كولىكتەرءدى حالىقارالىق تالاپتارعا ءسايكەس دامىتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. دەپۋتات بەيبىت مامرايەۆ جوعارى وقۋ ورىندارىندا ەكولوگ-مامانداردى دايارلاۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋداردى. ال دەپۋتات مايرا ايسينا ەلدىڭ اراسىندا، ءاسىرەسە، جاستارمەن جانە ءىرى ءوندىءرىس ورىندارىندا ەكولوگيالىق ساۋاتتىلىقتى جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگىنە توقتالدى.
جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى ە.بەكتۇرعانوۆ كۇن تارتىبىندەگى ءماسەلەنى قورىتا كەلە، ايتىلعان ۇسىنىستاردىڭ ءبارى تيەسىلى ورىندار تاراپىنان ەسكەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
عابيت ىسكەندەر ۇلى،
