«ۇلكەن ۇشتىكتى» 1945 جىلى يالتا كونفەرەنسياسى كەزىندە قالاي كۇزەتتى.

«مەنىڭ فۋجەرىم قۇلاپ، سىنىپ قالدى. وسى كەزدە ەسىك اشىلىپ، ستالين كىرىپ كەلدى. ول مەننەن «نەنى سىندىردىڭ؟ ەشتەڭە ەتپەيدى. بۇل جاقسىلىقتىڭ نىشانى. توي بولادى» دەدى دەپ ەسكە الادى يالتا كونفەرەنسياسىندا 1945 جىلدىڭ اقپان ايىندا داياشى قىزمەتىن اتقارعان ماگدالينا يسينا.

بىرنەشە جىل وتكەننەن كەيىن عانا 17 جاسار ماگدالينا ستالين، رۋزۆەلت، چەرچيلگە قىزمەت كورسەتكەن يالتالىق كەشكى اس الەمدى قالاي وزگەرتكەنىن  بىلەدى.

پاركەتتى باسقاندا داياشىلاردىڭ اياق كيىمدەرى دىبىس شىعارماۋى ءۇشىن وعان ماقتا جابىستىرىپ قويدى. كوشباسشىلار كەلەشەك الەمنىڭ ساۋلەتىن تىنىشتىقتا ويلاپ تاپتى. قاۋىپسىزدىك شارالارى قاتال تۇردە ساقتالدى. اسكەري كەمە باقىلاۋدا بولدى، اۋە ايماعىن قارايتىن 30 كۇزەتشى تۇردى، ليۆادييسكيي سارايىنا باراتىن جولدى 800 جەدەل قىزمەتكەر جاۋىپ تاستادى.

ولاردىڭ اراسىندا حالىقتىق ىشكى ىستەر كوميسسارياتىنىڭ مايورى پەتر گريششەنكو دا بار. «سارايدان 30 شاقىرىم جەرگە دەيىن ورنالاسقان ۇيلەردىڭ بارلىق تۇرعىندارى كوشىرىلدى» دەيدى گريششەنكو.

كونفەرەنسياعا بىرنەشە اي بويى دايىندالدى. چەرچيل مەن رۋزۆەلت كونفەرەنسيانى  شوتلانديانىڭ سولتۇستىگىندە وتكىزۋدى ۇسىندى. ءبىراق ستالين وعان يۋبكا كيگەن ەر ادامدار ۇنامايتىنىن جانە تۇمان زيان ەكەنىن ايتىپ، باس تارتقان. كەشىرەك ريمدە، مالتادا جانە كيپردە كەزدەسۋدى وتكىزبەيتىن بولدى. 1944 جىلى 23 جەلتوقساندا رۋزۆەلت چەرچيلگە جازعان حاتىندا: «ەگەر ستالين بىزبەن جەرورتا تەڭىزىنىڭ اۋدانىندا كەزدەسپەسە، قىرىمعا يالتاداعى كەزدەسۋگە بارۋعا ءازىرمىن» دەپ جازعان. چەرچيل وپەراسيانى «ارگوناۆت» دەپ اتاۋدى سۇرادى.

كابينەتتەردىڭ بىرىندە قۇپيا كەزدەسۋ ءوتتى. وندا ستالين مەن رۋزۆەلت كسرو جاپونياعا قارسى سوعىسقا قوسىلاتىنى تۋرالى ايتىلدى. كونفەرەنسيانىڭ تاعى ءبىر ايماعى – بومبادان قورعاناتىن ستاليندىك قۇپيا بولمە. ابدەن قاجالعان باسپالداق كوپ دەڭگەيلى كازەماتقا الىپ كەلەدى. ول ەشقاشان تەلەارنادان كورسەتىلمەگەن.

ءستاليننىڭ جەكە بۋنكەرى. ونىڭ تەرەڭدىگى – 10 مەتر. قابىرعاسى قالىڭ بەتوننان جاسالعان. ال بورەنەلەرى تەمىردەن. بۇل جەردە جەكە كابينەت، اس بولمە مەن باسقارۋ ورتالىعى ورنالاسقان. ول اسكەري ۋاقىت بولدى. سول جەردە وتىرىپ ارميا مەن بۇكىل ەلدى باسقاراتىن. الايدا ستالين بۇل جەرگە وتە سيرەك تۇسەتىن. ال تۇندە سارايدىڭ جاتىن بولمەسىنە كوتەرىلەتىن.

ول ۋاقىتتا ادامدار وتە از ۇيىقتايتىن. ول ءۇشىن ارنايى جۇيە قۇراتىن. ونىڭ كوپتەگەن ەلەمەنتتەرى ءالى كۇنگە دەيىن قولدانىلادى. كسرو وڭتۇستىك ساحاليندەگى 56 ارالدى الدى. شىعىس پرۋسسيانىڭ ءبىر بولىگىندە قازىرگى كالينينگراد وبلىسى قۇرىلدى. كەڭەس ۇكىمەتى لۆوۆ جانە شىعىس ۋكراينا مەن بەلورۋسسيانىڭ كەيبىر جەرلەرىن يەمدەندى. پولشامەن شەكتەسەتىن شىعىس بولىگى 1920 جىلى ورناتىلعان «كەرزون سىزىعىمەن» جۇرگىزىلگەن. پولشانىڭ ءوزى بۇرىڭعى نەمىس تەرريتورياسىنىڭ ارقاسىندا شەكاراسىن كەڭەيتتى. بۇل جونىندە ۆارشاۆادا كوبىنە ايتپايدى.

سارايدا وتكەن عىلىمي كونفەرەنسيادا قازىرگى زاماننىڭ شيەلەنىسى تۋرالى تالقىلاندى. ول جەرگە دۇنيە جۇزىنەن ساياساتتانۋشىلار، جۋرناليستەر كەلدى.

يالتادان كەيىن سۇراپىل سوعىس بولدى. ونىڭ قىزۋ سوعىسقا اينالماعاندىعى يالتا كونفەرەنسياسىنىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى سول بولسا كەرەك.