مۋرسي - ەفيوپيا مەن افريكانىڭ وڭتۇستىگىندەگى ومو القابىنداعى بەلگىلى تايپا. ولار - استىڭعى ەرىندەرىندە لايدان جاسالعان تارەلكە سالىپ جۇرەتىن ايەلدەرىمەن اتاقتى. مۇنى ەستىگەن تۋريستەر ەرەكشە فوتو مەن ۆيدەو جاساۋ ءۇشىن مۋرسيلىقتارعا كەلەدى.

قوعام تاراپىنان زور قىزىعۋشىلىققا يە بولعان تايپا وكىلدەرى تۋريستەردى كوپ جاقتىرا بەرمەيدى. اشۋلانباي ءقايتسىن؟ كوز الدارىڭىزعا ەلەستەتىپ كورىڭىزدەرشى، بوتەن ادامدار كەلىپ، مۋرسيلاردىڭ ۇيىنە كىرىپ، داستۇرلەرى تۋراسىندا سۇراپ مازالارىن الادى.

«ولار ءبىزدى ءتۇسىرىپ الۋ ءۇشىن كەلەدى. قۇددى ەكزوتيكالىق جانۋار سەكىلدىمىز» دەپ مۋرسي تايپاسىنىڭ ۋاكىلدەرى ءوز رەنىشتەرىن ءبىلدىردى.

تۋريستەردىڭ جەرگىلىكتى حالىققا دەگەن مۇنداي قارىم-قاتىناسى مۋرسيلىقتاردىڭ اشۋىن كەلتىردى. تايپا ادامدارى تۋريستەردى قورشاپ الىپ، وزدەرىن بارىنشا دورەكى ۇستايدى ەكەن. سونىمەن قاتار، ولار ەڭ جاقسى كيىمدەرى مەن اشەكەيلەرىن كيىپ شىعادى. سەبەبى مۋرسيلىقتار قانشالىقتى ەرەكشە كيىنسە، فوتو مەن ۆيدەو ءۇشىن سونشالىقتى كوپ اقشا الادى.  

مۋرسيلىق ەر ادامداردىڭ كوبى كالاشنيكوۆ اۆتوماتىن اسىنىپ جۇرەدى. سوندىقتان كورسەتكەن قىزمەتىنە ۋاعدالاسقان اقشاسىن بەرمەۋ مۇمكىن ەمەس. بالالار قايىر تىلەگەننىڭ وزىندە تۋريستەردى «You money» نەمەسە «You birr» («سەن اقشاسىڭ» نەمەسە «سەن بىرر»، بىرر-جەرگىلىكتى ۆاليۋتا) دەپ اتايدى.

لايدان جاسالعان تاركەلكە كيىپ جۇرەتىن ايەلدەرگە ورالايىق. 15 نەمەسە 16 جاسقا تولعان قىزدىڭ استىڭعى ەرنىن ورتاسىنان تىلەدى دە، الدىڭعى ەكى ءتىسىن جۇلىپ الادى. بۇل ءتىستىڭ تارەلكەگە تيمەۋى ءۇشىن جاسالىنادى. ودان كەيىن كىشىگىرىم تارەلكەنى ورنالاستىرادى. جىلدار وتە ول ۇلكەيە بەرەدى. سايكەسىنشە ەرىننىڭ كولەمى دە وسەدى. ايەل قانشالىقتى ۇلكەن تارەلكە الىپ جۇرە السا، تويدا بولاشاق كۇيەۋى سونشالىقتى كوپ اقشا تولەيدى.

مۇنداي ءداستۇر قۇل ساتۋ كەزىندە پايدا بولعان. قۇلدىققا ەڭ ادەمى جانە قيىندىققا ءتوزىمدى ايەلدەردى العان. ساتىلىپ كەتپەۋى ءۇشىن ايەلدەر وزدەرىنىڭ كەلبەتىن بارىنشا اجارسىزداندىرىپ وتىرعان.  

جىنىسىنا قاراماي مۋرسيلىقتار دەنەسىن تىرتىقپەن ءتۇرلى ورنەكتەر سالادى. ول ءۇشىن وتە اۋىر ادىستەرگە بارادى. ەڭ الدىمەن دەنەسىن تىلەدى. ودان كەيىن وعان كۇل نەمەسە قۇرت، قۇمىرسقانىڭ دەرناسىلدەرىن سەبەدى. ادام اعزاسىنىڭ رەاكسياسىنىڭ ناتيجەسىندە ءتۇرلى ورنەكتەر شىعادى ەكەن.

مۋرسيلىقتاردى جابايى، ءقاۋىپتى «جانۋارعا» تەڭەۋدىڭ قاجەتى جوق. تايپا - كولىكتەر، ءتۇرلى اۋرۋلار مەن بىتپەيتىن كامەرالارى بار جاڭا الەم جاعدايىندا ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن كۇرەسىپ جۇرگەن جاندار.

اتالمىش تايپا وكىلدەرىنىڭ ريزاشىلىعىن الۋ ءۇشىن بار بولعانى تۋريستەر ورنالاسقان ايماقتان الىستاۋ جەرگە بارىپ، بىرنەشە سىيلىق جاساپ، (ساقال الۋعا ارنالعان ۇستارا جوعارى باعالانادى. سەبەبى ونى دەنەگە ورنەك سالۋ كەزىندە پايدالانادى) ولاردى كامەراعا تۇسىرمەي، جاي عانا سىرتتارىنا باقىلاۋ جەتكىلىكتى.

ال شەت ايماقتارداعى تۋريستەر ونشا كوپ كەلە بەرمەيتىن ەلدى مەكەندەردەگى ادامدار قوناقجاي جانە مەيىرىمدى. ولاردىڭ ءوز داستۇرلەرى بار. بالكىم كەيبىرى قىزىق كورىنەر. ءبىراق تۇپتەپ كەلگەندە بارلىق ادام زات بىردەي. مەيرىم مەن قاتىگەزدىك، جومارتتىق پەن ساراڭدىق، ءىشتارلىق پەن كەڭپەيىلدىلىك سەكىلدى ادامي قاسيەتتەر ادامنىڭ ءدىنىن، ۇلتىن، جەرىن، جاسىن، ءناسىل تاڭدامايدى. 

دەرەككوز: free-eyes.com