50 جىل بۇرىن بەلگىلى حيرۋرگ كريستيان بارنارد العاش رەت ادام جۇرەگىن اۋىستىردى دەپ جازادى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى BBC-گە سىلتەمە جاساپ. وسىدان كەيىن مۇنداي وپەراسيالار ءجيى جاسالاتىن بولدى.  

ءقازىر الەم بويىنشا ميلليونداعان ادام جۇرەك اۋىستىرۋعا كەزەكتە تۇر. دونور بولاتىن جۇرەك تابىلماعاندىقتان كوبىنە مەحانيكالىق سورعى (LVAD)  ورناتىلدى. دونور ۇزاق ۋاقىت تابىلماعاندىقتان ادامدار باتارەيكامەن جۇمىس ىستەيتىن اپپاراتپەن جىلداپ ءومىر سۇرۋگە ءماجبۇر.

ستۋدەنت دجيمۋ لينسكيگە 2015 جىلى LVAD-تى ورناتتى. ول كەزدە ونىڭ جاسى 19-دە ەدى. بريتانيا تۇرعىنى تۋعان جەرىندە اتالعان قۇرىلعى سالىنعان ەڭ جاس ەمدەلۋشى اتاندى.

دجيم مەن ونىڭ ەگىز قارىنداسى گرەيس ەكى اپتالىق كەزىندە مينينگيتكە شالدىققان. قارىنداسى ەش سالدارسىز اۋرۋدان ايىعا الدى. ال ءدجيمميدىڭ جۇرەگىنە قاتتى زاقىم كەلدى. ءقازىر لينسكي ترانسپلانتاسياعا كەزەكتە تۇر.

لينسكي شەففيلد حاللام ۋنيۆەرسيتەتىندە وقيدى. ول ۇنەمى وزىمەن بىرگە سومكە اسىنىپ جۇرەدى. وندا دەنەگە تىكەلەي جالعانعان تۇتىكشەلەر بار. ال باتارەيكانى قالتاسىنا سالىپ جۇرەدى.

دجيم دوستارىمەن سپورت زالىنا بىرگە بارىپ، بىرگە حاۋىزدا ءجۇزۋدى ارماندايدى.

كەيدە ول قۇرىلعىنىڭ ءبىرتۇرلى دىبىسىنان ويانىپ كەتەدى. لينسكي ۇيىقتاعاندا باتارەيكا قۋات الادى. ول 8-10 ساعاتقا جەتەدى.

«دۋش قابىلداعاندا ەرەكشە قيىن. سەبەبى جاراعا كوپ سۋ تيگىزۋگە بولمايدى. ۇستىڭە بىردەڭە توگىپ الساڭ ۇيگە قاراي جۇگىرۋ كەرەك. ال بىرەۋ بايقاۋسىزدا يتەرىپ قالسا نە بولاتىنىن ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. سوندىقتان مۇنىمەن ءومىر سۇرۋگە، اسىرەسە جاس كەزىڭدە وتە قيىن» دەيدى دجيم.

3 جىل بۇرىن لينسكيگە قۇرىلعىنى ورناتقاندا ونىڭ سالماعى نەبارى 44 كەلى ەدى. ءقازىر سالماق جينادى.

«سورعىشتى ورناتقالى ءوزىمدى جاقسى سەزىنەمىن. دەسە دە كەيدە قينىدىقتار تۋىنداپ تۇرادى» دەيدى ول.

قازاندا ەسكى سورعى ىستەن شىعىپ دجيمگە جاڭا LVAD ورناتتى. 22 جاسقا تولعان كۇنى ول كومادا جاتتى.

سوڭعى تەراپيا

قازىرگى جۇرەككە ارنالعان سورعىشتاردىڭ ءوز كەمشىلىكتەرى بار. ماسەلەن، تۋرا دەنەدەن شىعىپ تۇراتىن تۇتىكشەلەردەن بولەك وزىمەن بىرگە ۇنەمى باتارەيكانى الىپ ءجۇرۋ كەرەك جانە كەز كەلگەن ۋاقىتتا جاراعا ينفەكسيا ءتۇسىپ، قان كەتۋى مۇمكىن.  سونىمەن قاتار، دارىگەرلەر «وپەراسياعا جارامايدى» دەپ شەشكەن ەمدەلۋشىلەر ءومىر بويى LVAD-پەن ءومىر سۇرەدى.

سونداي ادامداردىڭ ءبىرى -  بيرمينگەما پسيحولوگى پيتەر حاۋتون. ول 2007 جىلى قايتىس بولدى، ءبىراق جاساندى جۇرەكپەن ەڭ ۇزاق ءومىر سۇرگەن ادام رەتىندە گيننەستىڭ رەكوردتار كىتابانى ەنىپ ۇلگەردى.

حاۋتاننىڭ جۇرەگى اۋىرا باستاعاندا ول جازىلمايتىن اۋرۋعا شالدىققاندارمەن جۇمىس ىستەگەن.  

بىرنەشە جىلدان كەيىن پسيحولوگ كارديوحيرۋگتىڭ قابىلداۋىنا جازىلعاندا وندا دەمىكپە بولعان جانە بۇكىل دەنەسىنە جارا شىعىپ كەتكەن. ءوزىنىڭ ايتۋىنشا، جۇرەك اۋرۋىمەن ءومىر ءسۇرۋ وتە اۋىر بولاتىن.

پروفەسسور ۋەستابي حاۋتوننىڭ اۋرۋى اسقىنىپ كەتكەنىن جانە ءومىر سۇرۋىنە از عانا ۋاقىت قالعانىن ايتقان. سوندىقتان ول جاساندى جۇرەكتى ورنالاستىراتىن وپەراسيانى جاساۋدى ۇسىندى. حاۋتون سوڭعى مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الماي پىشاقتىڭ استىنا ءتۇستى. ءوزى مۇنى ساتتىلىككە بالايدى.

2000 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا وعان Jarvik سورعىشى ورناتىلدى. حاۋتون ۇنەمى وزىمەن بىرگە باتارەيا مەن قۋاتتاعىشتى بىرگە الىپ جۇرۋىنە تۋرا كەلدى. ونىڭ ۇستىنە ونىڭ باسىنا تۇتىكشە ورناتىلدى. ول سورعىشقا جالعانعان بولاتىن.

وپەراسيا جاسالعاننان كەيىن  پيتەر حاۋتون 7 جىل ىشىندە ايەلىمەن 10-نان استام بالانى اسىراپ الدى. قايىرىمدىلىقپەن اينالىستى. ءتۇرلى حالىقارالىق كونفەرەنسيالارعا قاتىستى. وندا LVAD-تى قولداپ ءسوز سويلەدى.

ونىڭ نەگىزگى ماقساتى – جاساندى جۇرەكتى سوڭعى تەراپيا رەتىندە جاساۋ ەدى. ودان كەيىن دونوردى، ترانسپلانتاسيانى قاجەت ەتپەيتىندەي جاساعىسى كەلدى.

ال دجين لينسكيگە جاقىن ۋاقىتتا وپەراسيا جاسامايدى. سەبەبى وعان جاقىندا عانا جاڭا LVAD ورناتىلدى. اعزا وعان ۇيرەنىپ ۇلگەرۋى كەرەك. ول ءۇشىن ۋاقىت قاجەت.

«شىنىمدى ايتسام وپەراسيا جاساتپاي-اق قۇرىلعىمەن 10 جىل جۇرە بەرۋشى ەدىم. ءبىراق ماعان دونور تابىلسا مۇنداي مۇمكىندىكتەن باس تارتپاۋشى ەدىم» دەيدى ول.