جاقىندا «ازاتتىق» سايتىندا «قىرىم مەكتەپ وقۋلىقتارىندا «رەسەي سۋبەكتىسىنە» اينالعان» اتتى ماقالا جارىق كورگەن بولاتىن. ماقالادا «مەكتەپ» باسپاسىنان بىلتىر جانە بيىل جارىق كورگەن كەيبىر وقۋلىقتاردا قىرىم اۆتونوميالى رەسپۋبليكاسى «رەسەي سۋبەكتىسى» رەتىندە كورسەتىلگەن. بۇعان قاتىستى «قامشى» پورتالى ماسەلەنى وزىنشە باجايلاپ كورگەن.
ەلىمىزدەگى نەگىزگى مەكتەپ باعدارلاماسىنا سايكەس دارىستەر جۇرگىزۋگە ارنالعان وقۋلىقتاردى «مەكتەپ» باسپاسى ازىرلەيتىنى بەلگىلى. سوراقى بولعاندا اتالمىش باسىلىم اۆتورلارى مەكتەپ باعدارلاماسىنا كىرگەن ءۇش بىردەي وقۋلاقتا، «قىرىمدى رەسەي اۆتونومياسى» دەپ كورسەتكەن.
- «گەوگرافيانىڭ» 10 سىنىبىنا ارنالعان وقۋلىقتا: «بىلتىرعى جىلى رەسەي اننەكسياسىنان كەيىن قىرىم بيلىگى رەفەرەندۋم وتكىزىپ، ىلە-شالا رف قۇرامىنا قوسىلعان» دەپ جازىلعان. سونىمەن قاتار، ۋكراينا داعدارىسى مەن شەكارا ماڭىنداعى اۋداندارداعى ساياسي جاعدايلار رف-نىڭ شەكاراسىن نىعايتۋعا سەبەپ بولعان-مىس. شىن مانىندە جاعداي قالاي بولعان ەدى؟ (http://www.azattyq.org/content/kazakhstan_crimea_kazakhstans_textbooks/27263856.html).
- ال 11 سىنىپقا ارنالعان «قازىرگى دۇنيە گەوگرافياسى» وقۋلىعىندا: «ۋكراينانىڭ قىرىم اۆتونوميالىق رەسپۋبليكاسى مەن سيەۆاستوپول قالاسى 2014 جىلعى 16 ناۋرىزداعى رەفەرەندۋم قورىتىندىسىنا ساي قايتادان رەسەي فەدەراسياسىنىڭ قۇرامىنا ونىڭ سۋبەكتىسى رەتىندە قوسىلدى» دەپ جازىلعان.
- 11 سىنىپقا ارنالعان «دۇنيەجۇزى تاريحى» وقۋلىعىندا دا ءدال وسى فاكتىلەر كەلتىرىلگەن.
ال، «ازاتتىق» سايتىنا سۇحبات بەرگەن وقۋلىق اۆتورى «دۋما ءبىراۋىزدان شەشىم قابىلدادى ەمەس پە؟! ياعني، ماسەلە دە وسىمەن بىتكەن» دەپ جاۋاپ قايىرعان-مىس. اۆتوردىڭ كوزىمەن قارايتىن بولساق، رەفەرەندۋم بولعانى راس. باتىس مويىنداماسا وزدەرى ءبىلسىن. ءبىز ەسكى ءھام جاڭا وداقتاسىمىزدى قولداۋىمىز كەرەك. «اقساقال بيلىكتىڭ» اجىراماس سەرىگى، قۇدايى كورشىمىز رەسەيدى جاقتاماعاندا، ءوز باۋىرىن ساتىپ كەتكەن ۋكراينانى جاقتايمىز با دەگەنگە سايادى.
سوندا مەكتەپ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن پاندەرگە وقۋلىق جازاتىن اۆتورلاردىڭ ساياسي جاعدايلارعا تۇكىرىپ قاراعانى بار ما؟
بۇۇ مويىنداماعان «اننەكسيانى» قازاقستان نەگە مويىنداۋى كەرەك؟
قىرىمنىڭ رەسەيدىڭ اننەكسيالاۋىنان كەيىن جاساندى تۇردە وتكىزىلگەن رەفەرەندۋمدى بۇۇ مويىنداماعانىن ەسكەرسەك، قىرىمدى رەسەي سۋبەكتىسى ەتىپ كورسەتۋ ساياسي ساۋاتسىزدىق ەمەس پە؟ شەكارالىق ءاۋىس-تۇيىستى قاتىسۋشى ەكى مەملەكەت پارلامەنتى بەكىتىپ، پرەزيدەنتتەرى قول قويعاننان كەيىن بۇۇ قابىلداۋى ءتيىس. ال قىرىم جاعدايىندا مۇنداي كەلىسىمدەر بولعان جوق ەكەنى راس. ەندەشە «مەكتەپ» باسپاسى اۆتورلارى حالىقارالىق نورمالاردى قالاي اتتاپ كەتىپ وتىر؟
ەاەو ەلدەرىنىڭ بۇعان كوزقاراسى مۇلدە قاراما-قايشى
ءتىپتى، بەس وداقتاسىمىزدىڭ ءبىرى بەلورۋسيانىڭ «باتكاسى» - الەكساندر لۋكاشەنكونىڭ ءوزى قىرىمنىڭ رەسەي قۇرامىنا قوسىلۋىنا قاتىستى پىكىرىن ءبىلدىرىپ، ۋكراينانىڭ مەملەكەت رەتىندە ءبۇلىنۋىن قالامايتىنىن جانە قىرىمدى رف اۆتونومياسى دەپ مويىندامايتىنى ايتقان.
ن.نازاربايەۆتىڭ قىرىمعا قاتىستى كوزقاراسى
قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆتىڭ ءوزى ۋكراينا پرەزيدەنتى پەتر پوروشەنكومەن كەزدەسكەن كەزىندە «قازاقستان ۋكراينانىڭ تەرريتوريالىق تۇتاستىعىن قولدايدى جانە دونباسستاعى قاقتىعىستاردى بەيبىت جولمەن شەشۋگە بار كۇشىن سالادى» دەگەن بولاتىن.
ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى پرەزيدەنتتىڭ ءسوزىن پىسقىرماعانى ما؟
ازاتتىقتىڭ جازۋىنشا، وقۋلىق اۆتورلارىنىڭ ءبىرى ەرتىس احمەتوۆ «قىرىم ماسەلەسىن ارنايى ساراپتامادان كەيىن ەنگىزگەندەرىن» ايتقان. ال ساراپتامانى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە قاراستى «وقۋلىق» عىلىمي-پراكتيكالىق ورتالىعى جاساتقان. سوندا بىلدەي ءبىر باسشىلىقتاعىلاردىڭ وزدەرى پرەزيدەنت نازاربايەۆتىڭ سوزدەرىنە پىسقىرىپ تا قاراماعانى ما؟
ۋكراينا ۇكىمەتى ق ر ءسىم مەن بعم-نە نارازىلىق نوتاسىن جولداعان
ال، جاقىندا قازاقستانداعى ۋكراينا ەلشىسى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە «قىرىمنىڭ رەسەي سۋبەكتىسى» رەتىندە كورسەتىلگەنىنە قاتىستى نارازىلىق نوتاسىن جولداعان (http://total.kz/politics/kazakhstan/2015/09/25/posolstvo_ukrainyi_v_rk_obratilos_s_notoy_protesta_v_mid_kazahstana#begin_st).
سونىمەن قاتار، ۋكراينا بيلىگى قازاقستاننىڭ سىم-نە رەسمي حات جولداپ، «مەكتەپ» باسپاسى شىعارعان وقۋلىقتاردى كەرى قايتارىپ الۋىن تالاپ ەتكەن. تالاپتا، قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ جانە بۇۇ-نىڭ ۋكراينانىڭ تەرريتوريالىق كوزقاراستارىنا سۇيەنە وتىرىپ قىرىمدى رف سۋبەكتىسى رەتىندە قاراستىرماۋ ماسەلەسى كوتەرىلگەن.
سونداي-اق، ۋكراينا ۇكىمەتى ق ر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە دە نارازىلىق نوتاسىن جولداعان (http://ria.ru/world/20150925/1280765166.html).
ءتۇيىن: قازاقستان وقۋلىقتارىنداعى قىرىم تۋرالى اقپاراتتاردىڭ ءبىرجاقتى جازىلعانىن ەسكەرسەك، اۆتورلاردىڭ ءبىلىمى تايازدىعىن اڭعارۋ قيىنعا سوقپايتىنى راس. الەمدىك قاۋىمداستىق پەن قازاقستاننىڭ ءوز بيلىگى قىرىمنىڭ رەسەي قۇرامىنا قوسىلۋىنا قاتىستى ناقتى پوزيسياسىن بىلدىرگەنى بەلگىلى. بۇۇ- باس اسسامبلەياسىندا قىرىم رەفەرەندۋمىن زاڭسىز دەپ تانىعان جيىندا قازاقستان رەفەرەندۋمدى قولداماعان بولاتىن. ەندەشە بعم-نىڭ بىلىقتىرىپ جۇرگەنى نەسى؟ سوندا مەكتەپتەگى بالالاردىڭ باسىن جالعان اقپاراتتارمەن ۋلاعاندا ۇتپاعىمىز نە؟ الدە، كەڭەستىك كەربالانىڭ كەسىرىنەن ءالى دە بولسا ارىلا الماعان، رەسەيدى ەكونوميكالىق جانە ستراتەگيالىق سەرىكتەسىمىز دەپ ۇعاتىن «اقساقال بيلىكتىڭ» ادەيى جاساپ وتىرعانى ما؟
نۇرگەلدى ءابدىعاني ۇلى
