ەلباسى «بولاشاققا ءباعودار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ءماقالاوسىندا ەلىمىزدى الەمدەگى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا قوساتىن باعىت بەرىپ، جول كورسەتتى. تاياۋ جىلدارعا قويىلعان مىندەتتەردىڭ قاتارىنا قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جۇمىستارىن قويعان. نەگىزىنەن بۇل بۇگىن باستالىپ، ەرتەڭ اياقتالاتىن دۇنيە ەمەس. ەلباسىمىز لاتىن الىپبيىنە كوشۋ تۋرالى 2007 جىلعى جولداۋىندا ايتىپ، قازاق جازۋىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋدىڭ ءماڭىزودىلىعىن كورسەتكەن ءبوولاوتىن. بۇل كوشۋ كونسەپوسياسى قازاقستان حالقى اسسامبولەياسىنىڭ ءحىى سەسسياسىندا دا ايقىندالعان ەدى.

جازۋدى لاتىن الىپبيىنە ءاۋىسوتىرۋ ماسەلەسى وتە كۇردەلى. ول شىعىس ەلدەرىندەگى ءتىل فاكتورىن دامىتۋ تاجىريبەسىنىڭ نەگىزىندە كەشەندى زەردەلەۋدى تالاپ ەتەدى. قازاق جازۋىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ ەلىمىزدە قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىل رەتىندەگى مارتەوبەسىن نىعايتا تۇسەدى.  پرەزيودەنتىمىز ن.نازاربايەۆتىڭ: «ءلاتىنوشاعا كوشۋدىڭ تەرەڭ لوگيكاسى بار. بۇل قازىرگى زامانعى تەحنولووگياولىق ورتانىڭ، كومومۋنيوكاسيانىڭ، سونداي-اق، ءححى ءعاسىروداعى عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ پروسەسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە بايلانىستى. مەكتەپ ءقابىرعاوسىندا ءبالالارىومىز اعىلشىن ءتىلىن وقىپ، لاتىن ارىپتەرىن ونسىز دا ۇيرەنىپ جاتىر. سوندىقتان جاس بۋىن ءۇشىن ەشقانداي قيىندىق، كەدەرگىلەر بولماق ەمەس»  دەۋى وسىعان دالەل.

ماقالا جارىق كورگەن كۇننەن باستاپ وسى ماسەلە قوعامدا كەڭىنەن تالقىلانىپ، لاتىن ءالىپبيىنىڭ قازاق ءتىلىن دامىتۋداعى ماڭىزى، وزەكتىلىگى جان-جاقتى ايتىلىپ كەلەدى. مەملەكەت تاراپىنان ناقتى شارالار جۇزەگە اسىرىلۋدا.

پرەزيدەنتىمىز ن.نازاربايەۆ  بىزگە لاتىن الىپبيىنە كوشۋدى رەتتەپ، 2025 جىلعا دەيىن ءبىلىم بەرۋدىڭ بارلىق دەڭگەيىندە لاتىن جازۋىنا كوشۋدىڭ ناقتى كەستەسىن جاساۋدى جۇكتەپ وتىر. ول ءۇشىن 2018 جىلدان باستاپ جاڭا ءالىپبيدى ۇيرەتەتىن مامانداردى جانە ورتا مەكتەپتەرگە ارنالعان ءوقۋلىقوتاردى دايىنداۋعا كىرىسۋدى ۇسىنۋى  اسا ورىندى دەۋگە بولادى. ويتكەنى، ءبىلىم مەن باعدار بەرۋشى وقۋلىق دۇرىس بولۋ كەرەك. دۇرىس ەمەس وقۋلىق كىمدى بولسىن ءشاتاسوتىرادى.

لاتىن الىپبيىنە كوشۋ زامان تالابى. ول – ءححى عاسىرداعى عىلىم مەن تەحنيكانىڭ، ينتەرنەت پەن ءىT تەحنولوگيالاردىڭ ءتىلى. زاماناۋي تەحنولوگيالاردىڭ ءتىلىن يگەرۋدە دە ءبىرقاتار ىلگەرىلەۋشىلىك ورىن الاتىنى ءسوزسىز. لاتىن جازۋىنا كوشۋ ارقىلى ءبارشاومىزعا بىرىنشىدەن – بۇگىنگى تەحنيكا جەتىستىكتەرى مەن  عالامتور ءجاڭاولىقتارىن ۇتىمدى پايدالانا الۋ مۇمكىندىگى تۋادى. ەكىنشىدەن – ءلاوتىن ءقارپى تۇركى تىلدەس حالىقتاردى جاقىنداستىراتىن جازۋ. ۇشىنوشىدەن – لاتىن ءالىپبيىن قابىلداي وتىرىپ، تىلدىك ەرەكوشەلىگىمىزدى ساقتايمىز،  شەت تىلدەردەن ەنگەن سوزدەردى دە ۇلتتىق ەرەكشەلىكتەرگە يكەمدەي الامىز. سوندىقتان الداعى ۋاقىتتا  لاتىن الىپبيىنە كوشۋدە مەرزىمدى باسىلىمداردى كەڭىنەن پايدالانۋ، قازاق ءتىلدى وقىتۋشىلارعا ارنالعان ءوقۋلىقوتاردى دايىنداۋ جانە شىعارۋ، ءلاوتىن گرافيكاسىن مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە ەنگىزۋ اسا دۇرىس.

ۇلتتىق بىرلىگىمىزدى، بىرەگەيولىگىمىزدى، ءسالت-داستۇرىمىزدى، ەلگە، تۋعان جەرگە دەگەن ۇلتتىق سانا-سەزىمىمىزدى، ءتىلىمىزدى، ءدىلىمىزدى، ءدىنىمىزدى كەمەلدەتۋدە ەلباسى ءايتوقانداي، ۇلتتىق رۋحىمىز ءبويىومىزدا ماڭگى قالۋى ءتيىس. كەشەگى حالىق جادىندا بەرىك ورىن العان ابايدىڭ دانالىعى، اۋەوزوۆتىڭ عۇلامالىعى، جامبىلدىڭ ءجىرولارى مەن قۇرمانعازىنىڭ كۇيولەرىندەي، ەلىمىزگە ەلەۋلى ءبولارولىقتاي ەڭبەگىمەن، بىلىمىمەن، عىلىمىمەن، ونەرىمەن، دارىنىمەن ەرەكشەلەنىپ شىققان تۇلعالاردى تانىتۋ دا اسا ماڭىزدى.   وسىنداي  ازاماتتاردىڭ ىستەرى ادامزات يگىلىگىنە اينالۋى ءتيىس.

سۆەتلانا سماعۇلوۆا

قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى،

تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى.

الماتى اقشامى