الماتىلىقتار قاسيەتتى قۇربان ايت مەرەكەسىنە قىزۋ دايىندالىپ جاتىر. تۇرعىندار بۇگىننەن باستاپ مال ساتىپ الۋعا كىرىسكەن. قالادا قۇرباندىق شالاتىن ورىندار دا بەلگىلەنىپ قويىپتى. جاراتقانعا جاقىندايتىن مەيرامدا قانداي مال سويماۋ كەرەك؟ بازارداعى باعالار قانداي؟
ناۋرىزباي اۋدانىنداعى «تاۋ سامال» بازارىنا تاڭنان بەرى مال ساتىپ الۋعا كەلىپ جاتقانداردىڭ قاراسى قالىڭ. مۇنداعى قويلاردىڭ كوبىسى الماتى وبلىسىنان جەتكىزىلگەن. بارلىعىنىڭ قۇجاتتارى تۇگەل. تەكسەرۋدەن وتكەن دەيدى ساۋداگەرلەر. سونىمەن قاتار ارنايى قاساپحانا دا قاراستىرىلعان.
«قويلاردىڭ قۇجاتتارىنىڭ ءبارى بار. ءبارى زاڭدى. تەكسەرىلگەن. وسى جەردىڭ مال دارىگەرى بار. ول ارالاپ، ءاربىر قويدى تەكسەرىپ شىعادى. ءبارى سىرعالانعان. ءبارىنىڭ قۇجاتتارى دۇرىس. قويدىڭ باعالارى 18 مىڭ بەن 50 مىڭ تەڭگەنىڭ اراسىندا. وتە قىمبات ەمەس. حالىققا قولايلى، جاعىمدى. سوياتىن جەر بار. قاساپحانا بار»، – دەدى ساۋداگەر بەيسەنباي نۇرعيسايەۆ.
قاسيەتتى مەرەكەدە قۇرباندىق شالىپ، جاراتقاننان ساۋاپ الۋعا اسىعاتىندار سەمىز قويدىڭ باعاسى اسا ارزان ەمەس دەيدى. الايدا، ساۋدالاسۋ سۇننەت بولعاندىقتان باعاسىن شامالى ءتۇسىرىپ الىپ جاتقاندار بار. تۇرعىندار بازارداعى مالدىڭ قۇنىن ەشكىم قاداعالاماسا دا، ورناتىلعان باعاعا كوڭىلدەرىنىڭ تولاتىنىن ايتادى.
قاسيەتتى مەرەكەدە قۇرباندىق شالۋعا نيەت ءبىلدىرىپ، بازاردا مال ساتىپ الۋعا كەلگەندەردى سوزگە تارتىپ كورگەنىمىزدە، ساتىپ الۋشىلاردىڭ ءبىرى: «قويدىڭ باعالارىن كەلىسىپ، ازداپ ءتۇسىرىپ الۋعا بولادى. باعانى قاتتى كوتەرۋگە دە بولمايدى عوي. دەگەنمەن، ەكى جاق تا رازى بولۋى كەرەك. ول پايعامبارىمىزدىڭ سۇننەتى. ماسەلەن، مەن 40 مىڭ تەڭگەگە باعالانعان قويدى ساۋداگەرمەن كەلىسىپ، 38 مىڭعا الدىم»، دەپ اعىنان جارىلسا، ەندى ءبىرى: «مەن ءوزىم ساتىپ العان باعاعا وتە ريزامىن. قويدى 32 مىڭ تەڭگەگە ساتىپ الدىم. بورداقىلانعان، سەمىز قوي ەكەن. بارىڭىزگە قۇربان ايت قۇتتى بولسىن دەگىم كەلەدى!»، دەپ ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
بيىل الماتىدا قۇرباندىق شالاتىن ارنايى 22 ورىن بەلگىلەنىپتى. ءار اۋداندا كەم دەگەندە 2 جەردەن بار. قاساپحانالار سانيتارلىق تالاپتارعا تولىقتاي ساي بولۋ كەرەك. سونداي-اق، مال دارىگەرى دە وسىندا بولۋ قاجەت. ەگەر اكىمدىك بەلگىلەگەن ورىننان تىس جەردە مال سويىلسا، ءتارتىپ بۇزعان ادام اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى.
شاريعات بويىنشا قۇرباندىققا قوي، ەشكى، تۇيە، سيىر سويۋعا رۇقسات ەتىلگەن. ناقتىسى، ءبىر جاسار قوي-ەشكى، ەكى جاسار سيىر، بەس جاسار تۇيە شالىنادى. سويىلاتىن مال ارىق، اقساق، سوقىر، شۇناق، ءمۇيىزى سىنعان بولماۋى ءتيىس. ۇساق مالدىڭ ساۋابى ءبىر وتباسىعا تيسە، سيىر مەن تۇيەنى 7 جانۇيا قوسىلىپ شالۋىنا بولادى.
«سويىلعان مالدىڭ ەتى ۇشكە بولىنەدى. ءبىر بولىگى ءوز وتباسىمەن جەيدى. ەكىنشى بولىگىن تۋىستارىنا، كورشىلەرىنە بەرەدى. ءۇشىنشى بولىگىن جاعدايى تومەن وتباسىلارعا ازاماتتارعا تارقاتىپ، ساداقا رەتىندە بەرەدى. ءبىراق مۇمكىنىدىگىنشە، كوبىرەك بولىگىن ساداقا رەتىندە تاراتقانى ابزال»، – دەدى الماتى قالاسىنىڭ باس يمامى ەركىنبەك شوقاي.
ەرتەڭ ايت نامازى الماتىنىڭ ورتالىق مەشىتىندە تاڭعى ساعات 7.00-دە وقىلادى. ودان كەيىن قۇرباندىق مال شالىنىپ، مەشىتتىڭ اۋلاسىندا ۇلتتىق ويىنداردان جارىس ۇيىمداستىرىلادى.
