ءوزىنىڭ دامۋىندا مەملەكەت بولسىن، ۇلت بولسىن رۋحاني جاڭعىرۋدى ۇنەمى قولعا
الىپ وتىرماسا، وندا جالپى دامۋدىڭ باسەڭدەيتىنى، قوعامدىق قوزعاۋشى كۇشتەردىڭ
السىرەيتىنى ادامزاتتىڭ وركەنيەتتى تاريحىنان بەلگىلى. ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى
نازاربايەۆ قازاقستاننىڭ مەملەكەت رەتىندەگى باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋ جانە
وسى مەملەكەتكە اتاۋ بەرگەن قازاق حالقىنىڭ رۋحاني الەۋەتىن كۇشەيتۋ ءۇشىن قاشاندا
جاڭعىرۋعا باستايتىن يدەيالاردى ورتاعا سالىپ، ولاردىڭ ورىندالۋىنا ءمان بەرىپ
تۇرادى. پرەزيدەنتتىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسىندا:
«بىرىنشىدەن، قازاق ءتىلىن بىرتىندەپ لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ جۇمىستارىن باستاۋى-
مىز كەرەك. ءبىز بۇل ماسەلەگە نەعۇرلىم دايەكتىلىك قاجەتتىگىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ، بايىپ-
پەن قاراپ كەلەمىز جانە وعان كىرىسۋگە تاۋەلسىزدىك العاننان بەرى مۇقيات دايىندالدىق»
دەدى. قيىندىقسىز وتەتىن رەفورما بولمايدى. ماسەلەنىڭ ماڭىزدىلىعى ونداي
قيىندىقتاردى ەڭسەرۋدى قاجەتسىنەدى. بۇل باستاماعا قارسى پىكىرلەر دە بارشىلىق. ءبىز
سول پىكىرلەردىڭ نەگىزگى ۋاجدەرىنە توقتالساق.
بىرىنشىدەن، لاتىن الىپبيىنە كوشسەك، قازىرگى جازۋمەن حاتقا تۇسكەن ادەبيەتتەردى
وقي الماي قالامىز، ولاردى جاڭا الىپبيگە كوشىرۋگە ۋاقىت پەن كوپ قارجى كەرەك دەگەن
پىكىرلەر دە ايتىلىپ قالادى. جاڭا الىپبيگە كوشكەن ساتتەن باستاپ ونداي ادەبيەتتەر
وقىرمانسىز قالمايدى. سەبەبى، كيريلشە وقي بىلەتىندەردىڭ بۋىنى ءالى دە سان ونداعان
جىلدار ونداي ادەبيەتتەردى قالاعانىنشا وقي بەرەدى. سونىمەن بىرگە، كيريلشە وقي
المايتىندار، ياعني مەكتەپتە ساۋاتىن لاتىن الىپبيىمەن اشقاندار ون ءبىر جىل وقىپ
مەكتەپتى بىتىرگەنشە الگى ادەبيەتتەردىڭ ەڭ ماڭىزدىلارى مەن قاجەتتىلەرى لاتىن
الىپبيىنە كوشىرىلەتىن بولادى. سونداي-اق، ءۇش رەت ءالىپبي اۋىستىرىلعان حح عاسىردا
قازاق بالاسىنىڭ ساۋاتسىز بولىپ قالماعانىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەدى ەمەس پە؟!
ەكىنشىدەن، لاتىن الىپبيىنە كوشسەك، وندا قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋ قيىندايدى دەيتىندەر
دە بار. ماسەلە ءالىپبي دە بولسا ورىستىلدەر 20 جىلدا كيريلليسامەن ءتىلىمىزدى مەڭگەرىپ
الار ەدى، ەندىگىلەرى سىلتاۋ عانا. ءتىل ۇيرەنۋگە تالاپ ءبىلدىرىپ، شىنايى ماقسات قويعان
ادام سول لاتىن ءالىپبيى نەگىزىندەگى اعىلشىنشانى دا، ءتىپتى ءالىپبيى مۇلدەم كۇردەلى
دەلىنەتىن جۇڭگو ءتىلىن دە ۇيرەنىپ الدى عوي.
ۇشىنشىدەن، لاتىن ءالىپبيىن ەنگىزسەك جاھاندانۋعا تەزىرەك بەيىمدەلىپ كەتەمىز دەيدى
ءبازبىر اعايىندار. بۇل دا سونشالىقتى ءقاۋىپ ەتەتىن سەبەپ ەمەس. جاھاندانۋ زامانىندا
ۇلتتىق كەلبەتىمىزدى ساقتاپ قالۋ – الىپبيگە بايلانىستى ەمەس، ول ۇلتتىڭ ءدىن، رۋح، نا-
مىس، ءتىل، ءداستۇر سياقتى قاسيەتتەرىن جوعالتپاي ۇستانۋىنا بايلانىستى. سوندىقتان
بۇگىنگى جانە كەلەشەكتەگى قازاق بالاسى ءوزىنىڭ ۇلتتىق تامىرلارىنا اسا بەرىك بولسا
ءبىز مىقتى حالىق، ىرگەلى ەل، قۋاتتى مەملەكەت بولماقپىز. لاتىن الىپبيىنە الدەقاشان
كوشكەن وزبەكتەر مەن تۇرىكمەندەر، ءازىربايجاندار بىزدەن بۇرىن جاھاندانۋدىڭ
قۇشاعىنا ەنىپ كەتپەگەنىن كورىپ وتىرمىز عوي.
تورتىنشىدەن، جۇڭگو، جاپون، كورەي، ەۆرەي، گرۋزين، ارميان، گرەك جۇرتتارى ءوز
الىپبيلەرىندە، ولار لاتىنعا كوشپەيدى، ءبىراق سولار جۇرتتان قالىپ جاتقان جوق،
سوندىقتان بىزدە قازىرگى الىپبيدە قالا بەرسەك دەگەن سىڭاي بايقالادى. الگى اتالعان
حالىقتاردىڭ الىپبيلەرى ولاردىڭ بايىرعى جازۋلارى. كيريلل جازۋى ءبىزدىڭ قاي اتا-
مىزدان قالىپ ەدى، وسى ارانى اجىراتا بىلگەن ءجون. ودان دا تەرەڭىرەك بىلگىمىز كەلسە
ءحىح عاسىردىڭ ءىى جارتىسىندا قازاق دالاسىنا كەلگەن العاشقى كيريلل ءالىپبيى عىلىمي
ورتادا «ميسسيونەرلىك الفاۆيت» دەپ اتالادى. باسىندا يلمينسكيلەر تۇرعان وسى
ميسسيونەرلىك الفاۆيت - وتارلاۋ ساياساتىمەن سلاۆيانداردان باسقا حالىقتارعا تاڭىلعان
الفاۆيت. سوندىقتان دا ول وتارلىق ساياساتتىڭ قازىرگى ومىرىمىزدەگى «مۇراسى». بۇل جونىندە
ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ بولاشاقتا ۇستەم بولاتىندىعىن ايتا
كەلىپ: «وسى كونتەكستە قازاق جازۋىنىڭ كيريلليسانىڭ پەريفەريالىق نۇسقاسى بولىپ
وتىرعان بۇگىنگى جاعدايىنان ارىلۋىمىز قاجەت» دەگەن بولاتىن. ال لاتىن ءالىپبيى
بۇل ءبىزدىڭ تاۋەلسىز ەل رەتىندەگى وزىندىك ەركىن تاڭداۋىمىز.
بەسىنشىدەن، كەيبىر ارىپتەستەرىمىز لاتىن جازۋىنا قارسىلىقتارىن احاڭ باستاعان
الاش زيالىلارىنىڭ لاتىنعا قارسى بولۋىمەن ۇعىندىرعىسى كەلەدى. 1920 جىلداردىڭ
ورتا تۇسىندا احمەت بايتۇرسىن ۇلى باستاعان ۇلت زيالىلارى لاتىن الىپبيىنە قارسى
بولعانى راس. احاڭدار بىزگە مۇسىلماندىقپەن كەلگەن، يسلامنىڭ ىزگى، يماندى قاسيەتتەرىن
دارىتقان بايىرعى اراب جازۋىن قالدىرۋ ءۇشىن لاتىن الىپبيىنە قارسى بولىپ، جاڭا
وكىمەتتىڭ ساياساتىنان قاۋىپتەنىپ، قازاقتى اراب جازۋى ارقىلى اتا دىنىنەن اجىراماسا
ەكەن دەگەن تىلەكپەن جاڭاشا جازۋدى قابىلداعىسى كەلمەدى. احاڭداردىڭ اراب جازۋىن
قيماۋىنىڭ ءجونى دە، جايى دا قيسىندى، ال ءبىزدىڭ ءتۇبى ميسسيونەرلىك ساياساتپەن كەل-
گەن قازىرگى جازۋدى قيماۋىمىز تىپتەن قيسىنسىز. سوندىقتان دا مۇندا احاڭداردىڭ
قارسىلىعىن ەمەس، نەگە قارسى بولعان پرينسيپتەرىن مەيلىنشە تەرەڭ ۇعىنعان ءجون بولار.
قازىرگى كەزدە قوعامنىڭ بارلىق سالاسى دەرلىك لاتىن الىپبيىندەگى تاڭبالارمەن
جاقسى تانىس دەۋگە بولارلىق. ايتالىق، مەكتەپ وقۋشىسى باستاۋىش سىنىپتان باستاپ-
اق لاتىن ءالىپبيى نەگىزىندەگى اعىلشىن نەمەسە فرانسۋز، نەمىس تىلدەرىن وقيدى، ودان
جوعارىلاي كەلە بىرلىكتەرى وسى الىپبيدەگى فيزيكانى، پەريودتىق جۇيەسى لاتىنشا-
مەن بەرىلگەن حيميانى، وسىمدىكتەر مەن حايۋاناتتار الەمىنىڭ اتاۋلارى تاعى دا وسى
الىپبيمەن تاڭبالانعان بيولوگيالىق پاندەرمەن تانىسادى.
ەندى لاتىن جازۋىنا كوشكەندە قازاقستان نە ۇتپاق، سولارعا كەلەيىك. بىرىنشىدەن،
لاتىن ءالىپبيىنىڭ وزىنە كەلسەك، وندا بۇل ءالىپبي قازىرگى جازۋىمىزدان مەيلىنشە
جەتىلدىرىلگەن، ىڭعايلى ءالىپبي بولماق. الدىمەن ءبىز كەزىندە جازۋ ەملەسىندە جىبەرىلگەن
ورايسىزدىقتاردى جونگە كەلتىرەمىز جانە قازاق ءتىلى ءۇشىن ءتان ەمەس باسى ارتىق دىبى-
ستاردى المايمىز. باس ارتىق تاڭبالاردان ارىلىپ، بۇرىنعىداي 42 ەمەس، 26 بالكىم
28 نەمەسە 29 تاڭبادان تۇراتىن مەيلىنشە ىقشام، ىڭعايلى ءالىپبيدى تاڭدايمىز.
قازىرگى كەزدە ماماندار اراسىندا قازاق تىلىنە ءتان ءا، ءو، ءۇ، ۇ سياقتى دىبىستاردى قالاي
تاڭبالايمىز دەگەن پىكىرلەر تۋىنداۋدا. ءالىپبي ماسەلەسىمەن ۇزاق جىلداردان بەرى
شۇعىلدانىپ كەلە جاتقان بەلگىلى عالىم ءالىمحان جۇنىسبەك ءوز نۇسقاسىندا ولاردى Ä ä،
Ö ö، Ü ü،U u دەپ تاڭبالاعان. ال كەيبىر عالىمدار لاتىن الىپبيىنە مۇنداي قوسىمشا
تاڭبالار قوسپاي-اق ولاردى قوسالقى بەلگىلەر ارقىلى بەرەيىك دەيدى. ماسەلەن، ءا-نى اە،
ءو-نى وە، ءۇ-نى we دەگەن سياقتى. ءبىزدىڭ ويىمىزشا، ءتۇپنۇسقا لاتىنشاعا دياكريتيكالىق
بەلگىلەر ارقىلى قوسىمشا تاڭبالار بەرگەنشە ءبىر دىبىستى وسىلايشا ەكى قوسارلى
تاڭبا ارقىلى بەرگەن ءجون سياقتى. بۇل بولاشاقتاعى لاتىن جازۋى نەگىزىندەگى قازاق
ءالىپبيىنىڭ حالىقارالىق كەڭىستىككە جىلدام ەنۋىنە دە مۇمكىندىك بەرەدى.
ەكىنشىدەن، بۇگىندەرى جازۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى قۇرالىنا اينالعان، ميلليوندار پايدا-
لاناتىن كومپيۋتەردىڭ تۇيمەتاقتايشاسىن جەتىلدىرەمىز. قازىرگىدەي قازاق ارىپتەرى
وڭاشا اۋىلداي شەتتە جايعاسپاي، كوز بەن قولعا ىڭعايلى تۇسقا ورنالاساتىن بو-
لادى. ياعني تەرۋدىڭ تيىمدىلىگى ارتادى. ينتەرنەتتەگى وزىمىزگە قاجەتتى سايتتاردى ءوز
تاڭبالارىمىزبەن – اق اشۋ مۇمكىندىگىنە يە بولامىز دا ۋاقىت ۇنەمدەيمىز. ۇنەمنىڭ
قاي ءتۇرى بولسا دا ۋاقىت ۇنەمدەۋگە اپاراتىنىن ەسكەرسەك، وندا ۇتارىمىز كوپ بولماق.
ۇشىنشىدەن، ءبىز بۇكىل الەم تارتىلىپ جاتقان اقپاراتتىق كەڭىستىككە ەنۋدى مەيلىنشە
ءھام بارىنشا جەڭىلدەتەمىز. بۇعان ينتەرنەت، حالىقارالىق پوشتا، كولىك تاعى دا باسقا
الەمدىك قارىم-قاتىناس قۇرالدارىن قولدانۋ مەيلىنشە جەڭىلدەيدى.
تورتىنشىدەن، قوعامدا كورنەكى اقپارات، جارناما، ءتۇرلى تاۋارلار مەن زاتتار، ينتەر-
نەت ارقىلى ومىرىمىزگە الدەقاشان ەنگەن ءالىپبيدى زاڭداستىرامىز.
بەسىنشىدەن، مەملەكەتتىلىگى بار تۇركى اعايىندارمەن بايلانىسىمىز بۇرىنعىدان دا
ارتا تۇسەدى. قازىرگى كيريلليساعا نەگىزدەلگەن قازاق ءالىپبيىن تۇتىناتىن تۇركىتەكتەس
باۋىرلارعا كەلسەك، وندا ءبىزدىڭ ولاردان ءالىپبي جاعىنان الشاق تۇرعانىمىز اڭعارىلادى.
تومەندەگى كەستەگە نازار اۋدارايىق:
№ تۇركى حالىقتارى لاتىن اراب كيريلليسا بارلىعى
1 ءازىربايجاندار 9،6 ملن. 25 ملن. 1،2 ملن. 35،8 ملن.
2 التايلار - - 75،0 75،0
3 بالكارلار 24،0 - 156،0 180،0
4 باشقۇرتتار 200،0 - 1،8 ملن. 2 ملن.
5 عاعاۋىزدار 160،0 - 50،0 210،0
6 سارىۇيعىرلار - 15،0 - 15،0
7 قازاقتار 961،0 1،5 ملن. 11،64 ملن. 14 ملن.
8 قاراقالپاقتار 509،0 - 11،0 520،0
9 قاراشايلار 50،0 - 220،0 270،0
10 قاشقايلار - 2 ملن. - 2 ملن.
11 قىرىم تاتارلارى 480،0 - 63،0 543،0
12 قۇمىقتار - - 511،0 511،0
13 قىرعىزدار 250،0 200،0 4،3 ملن. 4،75 ملن.
14 نوعايلار - - 106،0 106،0
15 سالارلار - 101،0 - 101،0
16 ءسىبىر تاتارلارى - - 11،0 11،0
17 تاتارلار 950،0 150،0 5،9 ملن. 7 ملن.
18 تىۆالار - 7،0 293،0 300،0
19 تۇرىكتەر 63،2 ملن. - 150،0 63،4 ملن.
20 مەسحەت تۇرىكتەرى 180،0 - 360،0 540،0
21 تۇرىكمەندەر 5 ملن. 2،7 ملن. 300،0 8 ملن.
22 تۋركوماندار 300،0 2 ملن. - 2،3 ملن.
26
23 وزبەكتەر 23،93 ملن. 2 ملن. 2،9 ملن. 28،8 ملن.
24 ۇيعىرلار 80،0 10،6 ملن. 300،0 11 ملن.
25 حاكاستار - - 79،0 79،0
26 حالادجىلار - 45،0 - 45،0
27 شۋۆاشتار 27،0 20،0 1،5 ملن. 1،503 ملن.
28 شورلار - - 15،0 15،0
29 ياكۋتتار - - 480،0 480،0
بارلىعى: 100،04 ملن.
57،719%
46،84 ملن.
26،237 %
30،69 ملن.
17،191 %
178،52 ملن.
سانى 10 مىڭنان اساتىن وسى تۇركى حالىقتارىنىڭ ەسەبىنە اقش-تا 2 ملن.، باتىس
ەۋروپادا 1 ملن. (فرانسيا، گەرمانيا، ۇلىبريتانيانى قوسپاعاندا)، قوسساق، وندا 178
520 000 دەگەن جالپى سانى شىعادى. البەتتە، بۇل سانعا يزرايلدەگى يديش ءالىپبيىن،
گرۋزياداعى گرۋزين ءالىپبيىن، ارمەنياداعى ارميان ءالىپبيىن قولداناتىن اعايىندار
ەنبەگەنى، سونىمەن بىرگە ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردىڭ ارتۇرلىلىگى، كەيبىر ەلدەردەگى
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەردىڭ كورسەتىلمەۋى 180 ميلليوننان اساتىن تۇركى حالىقتارىنىڭ
شىنايى جالپى سانىن ناقتىلاۋعا مۇمكىندىك بەرمەگەنى بارشاعا تۇسىنىكتى بولار. دەسەك
تە، باۋىرلاس حالىقتاردىڭ الەمدەگى ءارتۇرلى الىپبيلەردى قولدانۋى جونىندە مەيلىنشە
ايقىن اقپاراتتى جوعارىدا كەلتىرىلگەن كەستەدەن جاقسىراق تانۋعا بولارلىق. ەندى وسى
مالىمەتتەرگە كەلەلىك. بايقاپ تۇرعانىمىزداي، باۋىرلاس حالىقتاردىڭ باسىم بولىگى،
ياعني 103 040 000 (57،719 %) لاتىن ءالىپبيىن قولدانادى ەكەن. ەندى وسى ساندى كوبەيتۋگە
مۇمكىندىگى بار بىردەن-بىر حالىق – قازاق حالقى ەكەندىگى بىردەن اڭعارىلادى. ەگەر
قازاقستان لاتىن الىپبيىنە كوشسە، وندا جوعارىداعى سان 113 800 000-دى قۇراماق، بۇل
دەگەنىڭىز 63،7 % بولماق. ال ازىرشە ءبىز كيريلل الىپبيىندەگى ساندى كوبەيتىپ ءجۇرمىز.
وسى الىپبيدەگى 30 690 000 تۇركىتەكتەس حالىقتار جالپى ساننىڭ 17،191 % پايىزىن
قۇراۋدا. ەگەر دە ءبىز لاتىن الىپبيىنە كوشسەك، وندا بۇل كورسەتكىش بۇدان دا تومەندەمەك.
قازاقپەن بىرگە كيريلل الىپبيىندەگى حالىقتاردىڭ سانىن ارتتىرىپ جۇرگەندەر
قىرعىزدار، تاتارلار، باشقۇرتتار، چۋۆاشتار، ياكۋتتار جانە تاعى باسقالار دەيتىن
بولساق، وندا قىرعىزدان باسقاسى رەسەي فەدەراسياسىنىڭ قۇرامىندا بولعاندىقتان،
ازىرشە لاتىنعا كوشە المايدى. وسىلاردى قورىتىندىلاساق، وندا قازاقستان ونىڭ
نەگىزگى حالقى قازاقتار قازىرگى كۇندە الەمدەگى تۇركى حالىقتارى از قولداناتىن الىپبيدە
قالۋدا. سوندىقتان، تۇركى الەمىنىڭ بار ەكەندىگىن ۇنەمى ايتىپ جۇرەتىن بولساق،ءوزىمىزدى
سول دۇنيەنىڭ بەلسەندى دە،بەدەلدى بولشەگى دەسەك، سانىمىز ءقازىر 180 ميلليوننان اسا-
تىن قالىڭ جۇرت بولسا، سوناۋ جەرورتا تەڭىزىنەن سولتۇستىك مۇزدى مۇحيتقا دەيىنگى
الىپ تەرريتوريانى الىپ جاتقان الەمدەگى ىرگەلى بۇتاقپىز دەپ شاتتانساق، وندا وسى
تۇتاستىقتى بەكەمدەۋ ءۇشىن، البەتتە، قازىرگى كەزەڭدە قازاق ەلى تۇركىلىك الەمنىڭ ەڭ كوپ
قولداناتىن الىپبيىنە كوشكەنى ابزال. ونىڭ قاجەتتىلىكتەرى مەن مۇمكىندىكتەرى جونىندە
جازدىق. ال لاتىن الىپبيىندەگى باۋىرلاستارعا كەلەتىن بولساق، وندا دەربەس مەملە-
كەت بولىپ تۇرعان تۇركيا، ءازىربايجان، وزبەكستان، تاجىكستان، تۇرىك كيپر رەسپۋبلي-
كالارى، بۇلارعا قوسا ۋكراينانىڭ ىشىندە تۇرسا دا قىرىم اۆتونوميالىق وبلىسى،
مولدوۆاداعى عاعاۋىز اۆتونومياسى رەسمي تۇردە لاتىن الىپبيىندە.
لاتىن ءالىپبيى كورنەكىلىك جاعىنان دا، ساناعا اسەر ەتۋ تۇرعىسىنان دا، قازاق مەملەكەتىن
دارالاي ءتۇسىپ، ءبىزدىڭ قوعامىمىزداعى، سانامىزداعى وتارسىزدانۋ ۇدەرىسىن كۇشەيتەتىندىگى،
البەتتە، بۇل قادامنىڭ قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەندىگىن بايقاتادى. تاۋەلسىزدىك العالى
ايتىلىپ كەلە جاتقان وتارسىزدانۋ ۇدەرىسىنە تىڭ، جاڭاشا سەرپىن بەرمەك.
ءبىر الىپبيدەن ەكىنشى الىپبيگە كوشۋ، البەتتە، كەيبىر قيىندىقتار تۋدىرۋى مۇمكىن.
ءبىراق وسىنى جەلەۋ ەتەتىندەردىڭ تاريحقا كوز جۇگىرتكەندەرى ابزال. قازاق اشارشىلدىق
جىلدارى اراب الىپبيىنەن لاتىنعا، سوعىس جىلدارى لاتىن الىپبيىنەن كيريلليساعا
كوشكەندە اسا وڭاي بولماعان شىعار. بۇگىنگى كۇنىمىز سول جىلداردان الدەقايدا
شۇكىرشىلىك ەتەتىن ەمەس پە؟! قازىرگى كومپيۋتەر زامانىندا، قوعامنىڭ ەداۋىر بولىگى لا-
تىن الىپبيىندەگى تاڭبالاردى تاني، وقي الاتىن مەيلىنشە وركەنيەتتى، ىلگەرى قوعامدا
«قيىن بولادى»، «ساۋاتسىز بولىپ قالامىز» دەۋ نە تۇسىنبەستىك، نە ماسەلەنىڭ ماڭىزىن
ەسكەرمەگەندىك. سوندىقتان ءوزىمىزدى شارشاتپاي وزگەلەردى تۋرا جولدان اينىتپاي
جاڭانى قابىلداعان ءجون، اعايىن. لاتىن ءالىپبيىن ەنگىزۋدى كەشىكتىرەتىن بولساق، وندا
جاڭا جازۋدىڭ قوعامعا تولىق ەنۋى قازىرگى مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ جايى سياقتى كەشەۋىلدەي
بەرەدى. قازاق ءتىلىنىڭ مەملەكەتتىك مارتەبە الۋىنا، بارلىق سالاعا تولىق ەنۋىنە مۇددەلى
بولماي جۇرگەن ورىستىلدىلەر لاتىن الىپبيىنە كوشۋگە دە ىقىلاس تانىتا قويمايتىنى
قازىردەن بايقالا باستادى. ءسويتىپ ول بارىنشا كەشىگە بەرمەك. سوندىقتان كوشتەن
قالماعانىمىز، ۇلەستەن قاعىلماعانىمىز ابزال، اعايىن!
ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق
ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، ف.ع.ك. ەربول تىلەشوۆتىڭ "تۇركى جازبالارى مەن مادەنيەتى كۇندەرى" كونفەرەنسياسىنداعى سوزىنەن.
